Thu choi gom dat Ha thanh

Chủ nhật, 28 Tháng một 2007, 11:53 GMT+7

Nguoi Ha Noi da bat dau sanh hon voi thu choi do gom. Moi goc nho trong can nha, du la biet thu sang trong hay phong tro sinh vien, da am ap them boi hoi tho cua dat...

Toi lam viec trong nganh my thuat, co nhieu co hoi tiep xuc voi gom – nguoi ta thuong noi do la “linh hon cua dat”. Toi co mot co ban than, xinh xan, nhay cam, kha thong minh. Co ban hoc ve kinh te, nhung cu cam mot cai binh hoac dia gom dep tren tay la toi lai nho den co.

Do gom cang ngay cang thay xuat hien nhieu o Ha Noi. Toi muon noi ve “gom hien dai”, gom de ngam nhin, chu khong chu tam vao do gom su gia dung.

Nho ngay truoc, cach day khong lau, nguoi Ha Noi moi chi quan tam den gom Bat Trang, cung boi do la do bat, dia, coc chen can thiet trong nha. Vay ma, chi vai nam troi qua, dat va gom tien len mot buoc moi, tro thanh “noi that” trong nha. Nguoi Ha Noi da bat dau sanh hon voi thu choi do gom. Moi goc nho trong can nha, du la biet thu cua chinh khach, nha van hoa, doanh nhan hay phong tro sinh vien, da am ap them boi hoi tho cua dat. Chi cam tren tay mot cai binh gom rat nho thoi, cung cam thay su than thuoc va gan gui. Moi hinh dang tho moc, moi duong net khong trau chuot day cam hung cung an chua mot tieng noi rieng.

Nguoi Ha Noi quen thuoc voi gom mien Bac hon. Va, o day, toi cung chi quan tam den nhung lang gom, nhung thuong hieu gan gui voi nguoi Ha Noi. Xu Bac xua noi tieng tu the ky XVII - XIX voi gom Phu Lang – Bac Ninh, Tho Ha – Bac Giang, Chu Dau – Hai Duong, Huong Canh – Vinh Phuc.v.v…, mien Trung co gom Tru Son, mien Nam la gom Bien Hoa, Cay Mai (Cho Lon), Lai Thieu, Vinh Long, gom Cham... Moi san pham cua moi mien, moi lang nghe co mot phong thai rieng, boi duoc tao bang nhung loai dat set va men khac nhau (nhu men trang, men ngoc, men xanh luc, men nau, men thuy tinh…).


Thu choi gom dat Ha thanh
Mot xuong gom Bat Trang. Nguon: Congan.com.

Bat Trang la lang nghe lau doi (theo su sach, gom Bat Trang da ton tai 600-700 nam) noi tieng nho san pham gia dung voi nhung hoa tiet hoa van co dien, men gom bong muot ma. Nay gom trang tri, gom do choi cua Bat Trang cung da co tieng trong va ngoai nuoc. Gom Tho Ha khong trang men nhung tao duoc mau nau sam bong tren san pham. Gom Phu Lang moc mac voi binh, lo, dia hoa, hoa tiet hien dai ket hop voi chat lieu co dien tao nen phong cach noi bat. Gom Huong Canh tho moc hon nua, san pham co mau vang tuoi hon gom Phu Lang va Tho Ha, thuong it hoa tiet va mau men.v.v…

De co duoc mot san pham gom dep phai qua nhieu quy trinh. Dau tien la chon dat set, nhao deo min roi dua len ban xoay tay de chuot tao hinh. Chuot xong ca o trong va ngoai roi de kho, chuot va lai lan cuoi bang dat min, roi ve, nao de hoan thien. Khi san pham chuyen thanh mau trang (bac hang) thi trang men tao mau sac. O may lang gom quanh Ha Noi ma toi biet duoc, nhung nam gan day van tao men bang cach truyen thong, tuc nhao tron bon chat lieu: tro cay rung, voi song, soi ong nghien nat va bun phu sa trang. Khi san pham con am, men se duoc quet len mot lop mong, phoi kho roi dua vao lo nung. Sau tat ca nhung cong doan do, san pham da duoc hoan thanh.

May nam tro lai day, ky thuat che tao, chung loai va kieu dang cua cac loai gom trang tri bay bien kha phong phu da dang. Tu bat, dia, lo, binh den tranh ghep gom, tuong, phu dieu gom, do trang suc bang gom... Moi pha cach tuong nhu don gian nhung that su phai trai qua nhieu giai doan, doi hoi tu duy moi, su dung cam va oc sang tao. Cung chinh trong nhung bien chuyen nhu the ma thuong hieu duoc khang dinh va nang len.


Thu choi gom dat Ha thanh
Binh gom Bat trang men lam. Nguon: wikipedia.org.

Co ban cua toi thich di lang thang khap noi, thich kham pha, muon hieu biet nhieu. Lan dau tien, toi dan co den Bat Trang, voi ly do rat don gian: o do co the tu tay ve len binh gom, nho chu lo gom nung thanh san pham, sau mot tuan co the den lay ve. Hung thu vo cung voi y tuong viet len do mot bai tho cua minh, hai dua lang thang o Bat Trang suot hai ngay. Di khap cac ngo ngach, noi nao cung day ap thu vi. Rot cuoc chung toi da co mot "kiet tac" cho minh - mot cai binh gom lon kha dep voi may cau tho viet ngoech ngoac. Ky niem de thuong ay lam ca hai nho mai. Do cung la luc hai dua cung phat hien ra rang, mot khoi dat set vo tri co the lam nen ca mot the gioi song dong.

Va the la, hai co gai be nho va chiec xe may cu da lang thang den rat nhieu noi lam gom o xung quanh Ha Noi. Lan di nao cung de lai an tuong khong bao gio quen. Nho nhat la lan den gom Chi.

Hai dua chung toi tim ve tan xuong Chi o Yen Vien, doi duoc tu tay nan dang, ve hoa tiet va trang men mot bo coc uong nuoc de tang cho nguoi ban rat than cua hai dua. Hai anh con trai cua bac Chi noi nghiep cha, tiep tuc sang tao voi nhieu pha cach cua tuoi tre. Hai anh sinh doi giong nhau y het, va rat nhiet tinh chi cho chung toi lam duoc sau chiec coc. Meo mo ngoech ngoac, nhung anh bao “rat co hon”. Cai hon o trong may chiec coc dat tren ke sach ay dan dan tham vao toi tu luc nao khong hay. Bong mot ngay toi nhan ra, khi ngam nhin nhung do gom cua lo Chi, thay that am ap va de chiu. Hoa tiet dep, hinh dang moc mac va men mau rat dac biet, du trong treo de thanh nha nhung cung du tho moc de tao cam hung. Hat vong trang suc cua Chi cung rat co phong cach. Nhieu hinh dang, mau sac va hoa van dac biet. Co le su ngau hung day cam giac do cua gom Chi da tao nen net that su khac biet.

Khong giong nhu toi, co ban lai thich gom Phu Lang hon ca. Lang Phu Lang nam duoi chan mot qua doi, voi luy tre va sao dieu, duong lang quanh co, tuong gach xua cu. Mot ngoi lang nho xinh dep. Gom Phu Lang thuong co mau vang da luon, duoc tao ra tu loai dat set co mau hong nhat o xa Viet Thong. Ngoai nhung san pham thong thuong, Phu Lang dac biet co them tranh ghep gom va dieu khac gom rat dep, phu hop trong trang tri noi that hien dai. Phu Lang co gom Nhung, gom Thieu, gom Ngoc… Ban toi thich nhat la gom Nhung. Chat lieu tho ket hop voi men tao duoc cho day mong dam nhat khac nhau, dac biet la hoa tiet pha cach va suc sang tao tuong nhu vo cung. Co ban toi bao: gom Nhung sang tao, tho moc, du doi.

Tu cai lan dau tien hai “con be” rat ngay tho den voi gom, den gio da hon 5 nam roi. Nam nam troi qua, nha toi da co them mot gia go nho bay do gom. May cai binh nho thuong cam cuc chi, cai bat moc tha hoa, con lai la do de ngam nhin. Moi san pham co xuat xu rieng. Mot binh hoa lon cua Gom Nhung kha dat tien, mot cai dia rat nho mau nau co ban nhat duoc o lang Tho Ha. Cai bat tha hoa mau men luc o Bat Trang, hai chung toi tim ca buoi trua moi duoc mot. Con cai vong tay nay duoc anh chu lo gom o Huong Canh tang…

Moi luc ngoi ngam nhin tung manh gom, hoi tuong lai nhung khoanh khac thu vi, toi lai nho co ban than cua minh. Moi manh gom ay nhu deu in dam tieng cuoi cua ca hai. Hai dua bay gio deu ban ron, khong con nhu thoi sinh vien lang thang cung nhau khap noi nhu truoc.

Rieng toi, do hung thu nghe nghiep, thinh thoang van ve Phu Lang de duoc cham tay vao dat, nan nhao ra cai gi do day cam hung chi cho rieng ban than minh. Moi lan nhu vay, toi lai nho co ban cua minh, co le boi co bao nhieu duong dat tung in dau chan ca hai vao mot thoi qua doi soi noi ngay tho. Cai thoi moi tinh cua toi voi gom nay no va tu do se gan bo suot doi, nhu tinh ban giua chung toi va nhu tinh yeu cua chung toi voi Ha Noi vay.

Moi ban doc dong gop y kien ve chu de nay:



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.