Nguoi yeu quan ho co nen ve Hoi Lim

Thứ năm, 21 Tháng hai 2013, 14:30 GMT+7

Nha nghien cuu van hoa dan gian Nguyen Van Quyen da thot len “muon nghe quan ho, dung ve hoi Lim!”

» Le ruoc "vua song" o Ha Noi
» 50.000 an den Tran phat tu sang 15 thang Gieng
» Khai mac le hoi Yen Tu
» Ha Noi: Phat nang can bo dung xe cong di le hoi


Dau phai chi tai “cai non xin tien”

Cau chuyen rinh rang nam truoc phe phan manh me ve thoi quen “nga non xin tien” khi hat cua cac lien anh, lien chi quan ho. Dinh diem la “chi hai nhi” moi 3 tuoi duoc dua ra lang xe het co de nhan duoc nhieu tien tu quan khach.


Nguoi yeu quan ho co nen ve Hoi Lim?
“Chi hai nhi” 3 tuoi tro tai hat quan ho de duoc … cho nhieu tien nam 2012 (Anh: Tuoi tre)

Mot le hoi dan gian, mot lan dieu co xua, mot net van hoa duoc the gioi cong nhan … da bi nhuom mui tien. Dieu nay, khien cho nhieu nguoi yeu quan ho cam thay cau hat ngot ngao “ nguoi oi nguoi o dung ve” tro nen vo duyen, cau hat an ai “nguoi Bac Ninh ton trong nghia tinh” tro nen gia tao.

Trong xu the dat nuoc dang phat trien, khau quan ly cua cac nha chuc trach lai long leo thi viec cac nghe sy hang nam moi co mot dip tan dung het kha nang de “kiem them” la chuyen de hieu.

Sau mot nam lum xum, le hoi lon nhat xu Kinh Bac lai khai hoi (chinh hoi vao 13/1 am lich). So rang, hoi Lim nam nay se vang ve, So van hoa Bac Ninh da mo han mot buoi hop bao cong bo nhung net doi moi cua hoi Lim 2013.

Va ngay tu nhung ngay dau thang Gieng, khap cac mat bao deu dang tai thong tin “hoi Lim nam nay se khong nga non xin tien”, thong tin nay con duoc phat song trong chuong trinh Cau chuyen van hoa cua VTV1.Voi su dau tu ve hinh anh cua ke hoi va que huong nhu the, at han hoi Lim nam nay se khong con man nga non xin tien nhu cac nam.

The nhung, van de cua hoi Lim phai chang chi dung lai o do? Quan khach den hoi Lim la de nghe quan ho - loai hinh nghe thuat dan gian thu tu duoc UNESCO cong nhan – vay neu lan dieu quan ho van hay, van khien nhung nguoi du tam, du tam nghe va say me thi vai dong tien le “trao” vao non nguoi hat goi la tan thuong co dang cho ho ban tam?

Quan ho: Hat nhu the nao moi la quan trong

Cung trong nam ngoai, mot dieu khien du khach, bao chi thay nuc cuoi la chuyen xep hang hat quan ho de xac lap ky luc. Truoc khi su kien nay dien ra, rat nhieu nha nghien cuu, cac PGS.TS da phan doi. Cach lam nay khong co gia tri bao ton va truyen ba cho the he mai sau duoc. Thuc te da chung minh, khi hoat dong nay dien ra nhung tu ngu tot dep nhat danh cho no chi la “khong lo”, “hoanh trang” con lai la “nuc cuoi”, “tuc cuoi”, “phan cam” …


Nguoi yeu quan ho co nen ve Hoi Lim?
Ky luc hon 3.700 nguoi xep hang hat quan ho (Anh: Tien Phong)

Gan 4.000 nguoi xep hang hat quan ho nhung thuc chat chi co vai nguoi cam mic hat. Hon the nua, cach hat nhu vay khong co trong le loi cua dan ca quan ho. Tat ca cac viec lam do cua So van hoa tinh Bac Ninh va cua cac nghe si, nghe nhan, lien anh, lien chi lang quan ho chi lam mat dan di gia tri cua dan ca quan ho. Khien cho hoi Lim chi co gia tri xem, choi chu khong co gia tri nghe, thuong thuc nua.

Nhung dieu ke tren moi la quan trong, the nhung, trong thong cao bao chi va tinh than chi dao cua hoi Lim nam nay tu lanh dao tinh lai it thay nhac den.

Nguoi yeu quan ho co nen ve hoi Lim?

Nhung nguoi thong hieu so so, yeu thich nhung khong nghien cuu chuyen sau ve dan ca quan ho deu biet rang quan ho co lien anh, lien chi, doi dap nhau bang nhung cau hat an tinh. Lien anh, lien chi khong duoc phep lay nhau va da co bao moi tinh ngang trai tu luat le nay. Ho co the doi dap voi nhau thau dem suot sang cho can nghia, tinh.

Con duoi cai nhin cua nha nghien cuu, quan ho nay khac xua qua nhieu.

Theo ong Nguyen Van Quyen, nha nghien cuu dan ca quan ho hon 50 nam qua ngu tai Xom Cua, lang tien si Kim Doi, Kim Chan, TP Bac Ninh thi quan ho ngay nay duoc chia thanh 2 dang: Quan ho co va quan ho Kim.


Nguoi yeu quan ho co nen ve Hoi Lim?
Ong Quyen va nhung tai lieu nghien cuu ve quan ho (Anh: Giadinh.net.vn)

Quan ho co la hinh thuc hat chay, khong co loa, am ly. Moi cau hat thuong keo dai them boi cac tieng dem phu de ngam nga, tam su, to tinh, de keo dai cuoc choi. Nguoi quan ho xua khong niu keo ban bang cau hat don thuan “nguoi oi nguoi o dung ve” ma tu loi hat don gian, nguoi ta nghi ra nhieu cach hat loi keo “doi phuong” o lai va khong dut ao ra ve duoc.

Boi vay, xa xua nguoi ta khong goi hat quan ho ma goi la “choi quan ho”. Loi “choi quan ho” da dua quan ho tu mot vai lan dieu len toi 300 lan dieu, tu mot vai bai hat len toi hang nghin bai hat. Chinh hinh thuc sang tao do da khien dan ca quan ho du chi ton tai duoi hinh thuc truyen mieng cung duy tri va phat trien duoc qua cac the he sau nay. Quan ho co co le vi the ma ken nguoi nghe va duoc xep vao hang nhac thinh phong.

Quan ho kim thi nguoc lai. Tu cau hat 24 nhip chi con lai 6 nhip, tu hang tram nghin lan dieu, bai hat bi rut gon lai chi con mot vai lan dieu va bai hat chinh. Quan ho Kim cung phu thuoc vao loa dai, am ly nhieu hon. Chinh vi nhung rut gon do ma quan ho Kim xa dan voi hat doi, hat doi, hat canh, hat thinh phong. Thay vi hat cho nhau nghe, doi dap nhau mot cach thong minh di dom, lien anh, lien chi ngay nay chi hat cho khan gia nghe.

Hoi Lim tu nhieu nam nay chi duy tri hinh thuc hat quan ho Kim, diem loi nhat cua loi hat nay la phu hop voi dam dong, voi gioi tre va nhung nguoi thich su on ao nao nhiet cua khong gian hoi he. Nhung loi hat nay da xa roi hoan toan voi loi hat co, khong co tinh phat trien va se kho lam hai long nhung ai thuc su yeu dan ca quan ho va co hieu biet ve loai hinh nghe thuat nay.

Tim nghe quan ho co o dau?

Khi dat cau hoi nay voi nha nghien cuu Nguyen Van Quyen, ong cung to ra ban khoan. Ong cho biet, hien nay, loi hat quan ho co chi duoc dua vao giang giai nhung cung khong chuyen sau. Cac tai lieu nghien cuu ve quan ho hien nay cung chua thuc su day du. So van hoa Bac Ninh cung khong thuc su quyet liet voi van de bao ton va tim kiem cac gia tri van hoa cua quan ho da that lac trong dan gian.

La nguoi tam huyet voi loai hinh nghe thuat cua que nha nen du da o tuoi gan 80, ong Quyen van cam cum de hoan thien 2 cuon sach ve bao ton dan ca quan ho Bac Ninh. Mot cuon gom 400 ban nhac quan ho doi dap (ma hien nay cac xuat ban chinh thuc moi chi co 300) va cuon tu dien dan ca quan ho 1000 bai.
Nguoi yeu quan ho co nen ve Hoi Lim?
Hai cuon sach ve quan ho ma ong Quyen day cong nghien cuu da tung duoc NXB Thanh Nien in hon 100 tap de bieu tang (Anh: Phan Linh Linh)

Ong noi: “Co le, muon nghe quan ho co chi con tim “nghe” tren cac cuon sach nhu vay. Hi vong rang truoc khi ve voi to tien toi se hoan thien 2 cuon sach va duoc cho xuat ban de doi sau du khong con duoc nghe quan ho goc van co the tu tim hieu va gay dung lai neu su mai mot qua da. Toi chi tu hoi la tai sao hoi Lim khong ap dung hinh thuc su dung khan gia lam trung tam, nghia la de khan gia cung tham gia hat, doi dap, tu soan nhung loi ca hay ho de dap lai cac lien anh, lien chi ma lai chi cham cham hinh thuc hat cho ho nghe thoi?

Neu thuc hien duoc dieu nay, toi tin la hoi Lim se tro ve mot hoi hat quan ho thuc su chu khong phai la mot le hoi nhat nheo, nguoi nguoi keo den chi de nhin nguoi. Cach nay con co tinh bao ton, duy tri va nhan rong lan dieu quan ho toi moi mien to quoc. Quan ho dau co kho hat va quan ho dau phai chi cua nguoi dan Kinh Bac, no la cua toan nhan loai co ma. Boi vay, theo toi, nguoi yeu quan ho khong nen ve hoi Lim.”

» Le ruoc "vua song" o Ha Noi
» 50.000 an den Tran phat tu sang 15 thang Gieng
» Khai mac le hoi Yen Tu
» Ha Noi: Phat nang can bo dung xe cong di le hoi


Phan Linh Linh

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.