Gieng than tho ran bao an o Thanh Hoa

Thứ sáu, 15 Tháng hai 2013, 04:15 GMT+7

Gieng nam giua khu vuc dan cu dong duc cua lang Chieng, xung quanh co bon cay si co thu voi hinh thu uon luon, nhu nhung con mang xa dung manh.

Doi gieng than nam, nu o huyen mien nui Cam Thuy (Thanh Hoa) cach thanh pho Thanh Hoa chung 100 km. Con duong gap khuc, quanh co dan toi lang Chieng (xa Cam Quy), duoi chan nui Ai Nang, toat len ve dep nguyen so giua chon son cuoc.

Theo ong Bui Minh Thong, Chu tich UBND xa Cam Quy, chuyen chang ran bao an bo nuoi bang doi gieng “than” da duoc nguoi lang Chieng truyen tai nhau qua bao the he. Du ngay nay, anh sang khoa hoc da lam sang to nhieu van de, nhung cau chuyen ve chang ran o lang Chieng van duoc ba con gin giu, coi do nhu mot net van hoa cua lang.

Doi gieng “than” o lang Chieng.


Doi gieng “than” o lang Chieng.

Ong Cao Van Nguyet (doi thu 6 cua dong ho Cao Van) ke rang, xua kia o lang Chieng co mot nguoi ten la Cao Thuat, lam nghe keo vo kiem song qua ngay. Mot dem no, ong dua vo xuong keo o mot vung nuoc sau. Dem da khuya ma chua duoc con ca nao, ong dinh sau me vo cuoi se ra ve thi bat chot vot duoc mot qua trung to bang qua trung ngan.

Nghi qua trung do khong an duoc, ong lien vut di, mang vo ra cho khac keo. La thay, lan nay ong lai vot duoc qua trung. Ong Cao Thuat buc minh lieng qua trung ra xa. Ong dat vo may lan nua, hy vong co duoc chut ca, tom, nhung lan nao keo vo len cung thay van la qua trung do. Cho la chuyen la, ong Cao Thuat mang trung ve nha, cho ga ap.

Khoang mot thang sau, mot ngay troi dang yen lang bong toi sam, sam chop dung dung noi len, dan ga trong chuong keu thang thot. Ong Cao Thuat voi chay lai cho chuong ga thi thay co mot con ran trang tinh, dang nam cuon tron trong o. So co dieu khong lanh, ong mang con ran vut di, nhung khi ve den nha thi da thay con ran nam quan tron tren xa nha.

Theo ba Cao Thi Huong, 65 tuoi, nguoi lang Chieng: Chuyen ve ran than la co that!


Theo ba Cao Thi Huong (65 tuoi, nguoi lang Chieng), chuyen ve ran than la co that.

Ba lan vut ran di khong thanh, ong chap nhan nuoi no. Hang ngay ong thuong goi ran bang con, xung bang bo. Ong nuoi con ran va bat tom ca ve cho no an. Khi tuoi da cao, ong noi voi ran rang khong con du suc nuoi ran nua, hai bo con dong y di tim noi song moi cho ran. Di mai, cuoi cung hai cha con da chon duoc mot con song, ngay nay co ten la song Ngang (nam tiep giap voi dia phan huyen Thach Thanh, Thanh Hoa).

Khi ra ve, ong dan do ran o lai, dung quay pha dan lang. Chang ran da khoc, dong thoi hoi bo nuoi mong uoc dieu gi, de den on cong duong duc. Thay lang minh quanh nam kho han, ong lao noi: “Con hay cho lang mot nguon nuoc khong bao gio can, de ba con do kho, xem nhu con da bao den on bo”. Khi ve den lang, troi bong toi sam, ong lao thay tu hai mieng gieng nuoc un len ngap tran. Nuoc chay ngay cang manh, ca tom tuon ra nhieu vo so ke. Cung tu do, quanh nam lang Chieng khong thieu nuoc.

Ong Cao Van Nguyet can trong mang cuon gia pha ra cho toi xem, do la mot cuon sach nga mau vang, tren co dong dau do va cac con chu bang tieng Han. Sau khi dich ra, dem so sanh voi cac cau chuyen ma ba con truyen mieng thi hoan toan trung khop. Trong gia pha co ghi: “Vao 8/11 nam thu 3 doi vua Duy Tan, vua da phong cho ran la Phong Vuong Ha dang than”.

Ong Cao Viet Cam (60 tuoi), mot nguoi dan dia phuong ke rang, truoc day doi gieng hoan toan bang dat. Nam 2001, ba con lang Chieng da dong gop xay dung lai gieng va khuon vien xung quanh. Trong qua trinh lam, top tho vo y lam vai mot it ho xuong gieng, chi mot lat sau, nuoc tai hai gieng duc ngau, song rat manh, bot tung len trang xoa, khien cho nhieu nguoi hot hoang. Cac cu cao nien trong lang voi va sam le vat mong “than ran” xa toi.

Kieu ruoc “than ran”.


Kieu ruoc “than ran”.

Ong Cao Van Nguyet cho hay, hang nam cu vao ngay 15/1 am lich la dan lang ruoc kieu ve gieng te “than ran”. Muon lam ve sinh trong long gieng nhat thiet phai la nguoi duc cao, vong trong trong dong ho Cao Van, khi lam le phai co nam co, mieng trau xuong thua le, luc do gieng moi ngung trao nuoc.

Nhung gieng cung chi “tac” trong mot tieng dong ho ma thoi. Dac biet, nguoi ngoai dong ho thi khong lam sao cho gieng can duoc. “Theo thong le hang nam cu vao 25 thang gieng, tu day gieng lai lon len bun cat, lam cho nuoc duc ngau. Don gieng phai chon hom nao trang sang nhat, lam vao 12h dem…”, ong Nguyet noi.

Cu moi dip giao thua, nguoi dan lang Chieng lai tu tap tai gieng dot lua, nhay mua, hat ho. Dung thoi khac giao thua, nguoi cao nien nhat trong lang se dang mot mam co gom mot con ga to, xoi, hoa qua de lam le cung “than ran”. Sau do moi nguoi tuan tu lay mot it nuoc mang ve nha de cau may dau nam. Nhung nam gan day, khong chi nguoi dan lang Chieng ma dan mot so noi khac cung ve day lay nuoc tu doi gieng mang ve nha, cau cho mot nam moi am no, hanh phuc.

Theo Gia Dinh & Xa Hoi

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.