Gap cung nu con lai cua trieu Nguyen

Chủ nhật, 16 Tháng sáu 2013, 07:46 GMT+7

Goc nhin thu vi ve cuoc song noi cung cam qua chuyen ke cua ba Tran Thi Vui, mot trong nhung cung nu cuoi cung cua trieu Nguyen.

» Ly ky cau chuyen bo suu tap bau vat trieu Nguyen
» Ly lich Lang So o Hue


Tinh co toi gap duoc ba Tran Thi Vui - mot trong nhung cung nu cuoi cung cua trieu Nguyen, hien song o duong Chi Lang, thanh pho Hue. Mac du chi vao cung hau ha Thai hau Tu Cung duoi trieu Bao Dai trong vong 3 nam, nhung nhung dong hoi uc “cham pha” cua ba da giup cho ban doc co them duoc nhung goc nhin rat thu vi ve cuoc song mot thoi trong cung cam...


cung nu, trieu nguyen, cung nu cuoi cung, tran thi vui, cung dien tho
Ba Tran Thi Vui - mot trong nhung cung nu cuoi cung cua trieu Nguyen hien dang con song.

Chi duoc... bop chan


Nam nay da hon 80 tuoi, nhung ba Vui van con luu giu duoc su quy phai cung nhu net thanh sac cua mot thoi con gai. Dac biet, ba con rat khoe. Nhung ngay mua nong, troi Hue nhu cai chao rang, nhung ba Vui van “doi nang” di bo hon... 5km, tu duong Chi Lang len nha nguoi quen o man Nam Giao, hoac ve tan huyen Phu Vang. Chuyen voi ba, quanh di quan lai cung la chuyen lam cung nu.

Ba ke, chuyen ba duoc vao cung lam cung nu, gio nghi lai la mot su tinh co, chu khong phai duoc "tuyen" nhu nhieu nguoi khac. Theo mot nguoi chau xa cua ba - nha nghien cuu van hoa Hue, ong Ho Tan Phan thi ba Vui la con gai cua ba Ton Nu Thi Bien - chau he 5, phong Hoang tu Dien Quoc Cong, chuyen phung truc o dien Phung Tien (lo viec huong khoi, tho cung ong ba cua dong ho nha Nguyen) trong Dai Noi thoi Khai Dinh.

Trong thoi gian do, ba Bien co di lai voi mot nguoi chau trai cua ba Quan phi (vo Vua Dong Khanh) ho Tran, nguoi lang Lieu Coc (nay thuoc xa Huong Chu, huyen Huong Tra, tinh Thua Thien - Hue va mang thai, va sau do sinh ra ba Vui. Tuy nhien, gia dinh nguoi nay da khong chiu cuoi ba Bien voi ly do: Gia dinh ho o nong thon, bay gio lai di cuoi mot co uon eo o "trong Noi" ve thi biet lam cai chi ma an(?). The la ba Bien danh phai can rang mot minh nuoi con va tiep tuc cong viec nhang khoi o dien Phung Tien cho den cuoi doi.

Den nam 15 tuoi, vi muon me con duoc o gan nhau, ba Bien da xin duoc dua ba Vui vao cung Dien Tho de lam cung nu hau ha ben canh ba Tu Cung Hoang Thai Hau. Tuong lam cung nu la hoanh trang nhu trong... phim Trung Quoc, suot ngay di lai, bop vai, vui dua, tro chuyen than mat voi "chu nhan", tuy nhien, ba Vui da lam toi bat ngo khi noi: "Suot 3 nam o trong cung Dien Tho, tui chi lam moi viec la... bop chan cho ba Tu Cung va quat hau ba ngu. Hang thang, tui duoc 3 dong luong nhung ma tui nhan. An uong thi den bua qua dien Phung Tien an voi ma tui, xong roi ve".

Hoi sao lai chi bop moi chan, con cac bo phan khac tren co the thi sao? Ba cuoi nhu nac ne: "Chu dung la khong biet chi chuyen trong cung het, phai la nguoi than tin voi ba Tu Cung, ba moi cho hau bop vai, bop co, con co tui chi bop chan thoi. Ngay ca nhung viec vat nhu rot tra, tem trau... cung la viec cua nguoi khac, tui khong duoc can du".

"Dua con vo Noi" la cau truyen tung cua dan gian Hue nham chi viec nha nao co con gai duoc tuyen vao cung lam cung nu thi duoc an sung mac suong, tuy nhien doi lai se gan nhu suot doi o trong cung cam, va se khong bao gio gap lai gia dinh, nguoi than. Tuy nhien, truong hop ba Tran Thi Vui lai la mot ngoai le, y nhu chuyen ba nhap cung vay.

Ba ke: "O trong cung Dien Tho duoc 3 nam, den nam 18 tuoi thi ma tui xin cho tui duoc ve nha de... lay chong(!)". Ve dieu nay, nha nghien cuu Ho Tan Phan ly giai: Chuyen "dua con vo Noi" chi dung trong cac trieu dau nhu Gia Long, Minh Mang, Tu Duc..., con cac trieu sau, dac biet la cac trieu Khai Dinh, Bao Dai do hoan canh lich su roi ren, nen chuyen cung nu vao hay ra cung khong con duoc thuc hien nghiem ngat nhu truoc. Tham chi, theo nhu loi ba Vui thi ba da rat nhieu lan chung kien cac quan lon hang ngay ra vao cung Dien Tho (chuyen truoc day rat hiem co) de hau bai ba Tu Cung(!).

Vua Bao Dai rat thich... an vat

Vi chi o trong cung mot thoi gian ngan, va chuyen xay ra cung da hon 60 nam, nen bay gio nhung chuyen cu, ba Vui chi nho theo kieu "cham pha", dieu duoc, dieu mat. Tuy vay qua hoi uc cua ba, ban doc se duoc biet them nhieu chi tiet thu vi ma su sach khong the nao co duoc.


cung dien tho, trieu nguyen, cung nu cuoi cung, tran thi vui
Mot goc cung Dien Tho ngay nay. Anh: Khanh Tuong

Vi nhu chuyen vua Bao Dai rat thich... an vat. Thuong khoang 9 - 10 gio sang va 2 - 3 gio chieu la vua keu doi bung. Boi vay trong bep Thuong Thien (o phia trai Duyet Thi Duong bay gio) luon co san cac loai banh Hue, dac biet la banh beo de dap ung nhu cau nay cua Bao Dai.

"Vua Bao Dai vui lam" - ba noi - "Rat nhieu lan tui chung kien canh vua di tu dien Kien Trung (noi o) doc theo cac nha cau (hanh lang, truong lang) qua cung Dien Tho tham me. Vi vua thuong di nhanh nen moi lan toi cung Dien Tho la phai dung ngoai cua de cho ba Nam Phuong hoang hau di sau. Gap nhau, hai nguoi om nhau xoay mot vong nhu trong phim bay chu, sau do... hun nhau may cai da roi moi vao tham ba Tu Cung".

Hay chuyen ba da tan mat nhin thay ba Thai Hoang Thai Hau (me Vua Khai Dinh, me chong cua ba Tu Cung) o cung Truong Sanh nho co moi quan he, nen thuong qua lai voi mot cung nu ben do. Va: "Trong nhung luc bop chan, tui thuong nghe ba Tu Cung than van voi nguoi hau can chuyen ba Thai Hoang Thai Hau hay gay kho de voi minh". Ba cuoi: "Chuyen me chong, nang dau trong cung cung khong khac chi ngoai dan gian may mo".

Chuyen ma ba Vui nho va thich ke nhat la chuyen ma. "Trong cung thoi do da co dien thap sang trung nhung van co nhieu ma lam" - ba ke - "Mot dem, nham phien truc hau quat cho ba Tu Cung ngu, toi nua dem, tui di keu nguoi thay ca. Dang di tren nha cau thi thay mot nguoi cam den dau di nguoc lai, nhin dang nhu chi Hieu (mot cung nu khac). Nhung di mot doan thi tui so toat mo hoi vi khong thay chi Hieu mo ca. Roi co bua tui khong thay nguoi mo ca, ma chi nhin thay mot canh tay cam dieu thuoc, dua len o ngon den dien de... thap. So qua tui nham mat lai, mo ra lai khong thay chi nua...".

Theo ba Vui thi ba va cac cung nu khac, cu dem den khi da ranh viec la tu tap voi nhau va chi ke moi... chuyen ma roi di ngu(!).

Voi ba Vui, doi cung nu ngan ngui nhung sung suong, vo lo, trong khi doi thuong dan lai la nhung chuoi ngay dai le the chuyen buon. Sau khi roi cung nam 18 tuoi, ba Vui lay chong nhung lai khong sinh duoc mun con nao. Chong ba lay vo hai, sinh duoc may nguoi con roi mat som. Hien tai, ba Vui song chung nha voi may nguoi con chong, va hang thang nho vao tien tro cap cua mot nguoi chau xa. May ma troi "bu" cho ba duoc su manh khoe nen chua lam kho nguoi, kho minh.

Nha nghien cuu Ho Tan Phan thuong dua: "Di Vui khong co tai san gi quy gia ngoai hoi uc cua 3 nam lam cung nu". Cau dua tren co le dung phan nao khi nhin ba ke chuyen trong cung voi doi mat luon anh len nhung niem kieu hanh.

» Ly ky cau chuyen bo suu tap bau vat trieu Nguyen
» Ly lich Lang So o Hue

Theo Lao dong

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.