An tuong mien Tay

Thứ bảy, 07 Tháng tư 2012, 17:07 GMT+7


An tuong mien Tay

- Neu Ha Noi co ve dep duyen dang, tha thuot va co kinh, thi mien Tay lai quyen ru boi net manh me, phong khoang. Ha Noi giong nhu mot nguoi noi tro dam dang duy tri su on dinh cua gia dinh, con mien Tay lai giong mot nguoi dan ong gan guoc, can man, chat phac, day lo toan cho cuoc song gia dinh phat trien di len. Ha Noi phu hop voi cuoc song on dinh, doi khi hoi nhan nha, it su tat bat. Mien Tay, noi tiep buoc nhung giac mo lap nghiep, kiem song, muu sinh.

Nguoi ta van noi: con nguoi thuong thich nhung cai minh khong co. Doi voi toi co le dung. Toi sinh ra va lon len o Ha Noi. Phan lon moi nguoi nghi rang Ha Noi cai gi cung nhat. Rieng toi lai thich nhung dieu ma Ha Noi khong co, hay dung hon la nhung dieu Ha Noi thieu. No nhu mot phan cho su bo khuyet trong tam tuong luon cau toan, trong cho su hoan my cua mot co gai thuong bi ban be coi la dong danh nhu toi. Ha Noi khiem khuyet biet bao dieu, nao la mua dong ret nhu cat da, cat thit; mua he oi buc ngot ngat.... khien cho nhung ai tung trai qua deu thay them mot chut hoi am trong mua dong va mot chut mat diu trong mua he.

Mien Tay da dem lai dieu diu ngot do. Du thoi gian luu lai noi nay khong nhieu, mien Tay van cho toi su cam nhan cung nhung rung dong sau sac. Co the mot ai do se cho rang su thoang qua nay nhu “Cuoi ngua xem hoa” thi lam sao hieu duoc mien Tay? Song, toi luon thich nhung cam nhan rat that cua thuo ban dau, cai duoc goi la an tuong.


Anh minh hoa

Ngay khi vua dat chan den Can Tho, dia diem dau tien toi chon de toi la cho noi Cai Rang. O Viet Nam, cho noi chi co o mien Tay. Tinh Ca Mau co cho noi Ca Mau. Tinh Vinh Long co cho noi Tra On. Soc Trang co cho noi Nga Nam. Hau Giang co cho noi Nga Bay. Cho noi Cai Be o Tien Giang. Thanh pho Can Tho co hai cho noi: Phong Dien va Cai Rang.

Cho noi tren song la mot trong nhung net dac trung o mien Tay, ton tai lau doi va gan bo mat thiet voi sinh hoat van hoa cua nguoi dan trong khu vuc. Vi vay khi den Can Tho, du khach phuong xa van mong duoc ngam mot cho noi Cai Rang sam uat, hap dan nhu no tung co.

Bang chut it kinh nghiem du lich cua minh, toi nho mot dong nghiep o Can Tho lam huong dan vien va lo viec an o - do la Nha bao Tran Cong Tuan - Truong dai dien Van phong Bao Nguoi Lao Dong khu vuc Dong bang song Cuu Long - o Can Tho. Nho “tho dia” co nhieu cai loi: duoc huong nhung dich vu gia goc, khoi “boa” cho “nguoi huong dan”, it gap su phien nhieu... Qua that, chiec du thuyen nha bao Tran Cong Tuan thue cho doan chung toi co suc chua hon 10 nguoi, voi hanh trinh thanh pho Can Tho - cho noi Cai Rang - khu du lich My Khanh, di tu sau gio sang den xe chieu moi ve ma gia chi hon bon tram ngan dong.


Anh minh hoa

La dan “dac san” vung song nuoc mien Tay, Tuan tinh toan kha chu dao, con hon ca huong dan vien chuyen nghiep. Anh cho biet: “Cho noi Cai Rang hop ca ngay, nhung nhon nhip nhat la tu mo sang den chin, muoi gio, sau do thi van dan. Muon tham quan cho nen di vao luc sau gio ruoi, den noi bay gio, la thoi diem cho hoat dong nhon nhip nhat”.

Dung nhu Tuan du dinh, sau gio ruoi du thuyen cua chung toi xuat phat o ben Ninh Kieu, bay gio den khu vuc cho noi Cai Rang. Do anh huong cua cau ca dao: “Nha Be nuoc chay chia hai. Ai ve Gia Dinh, Dong Nai thi ve” nen toi cu tuong cho noi la nhung cai nha be bong benh tren song, moi nguoi se di lai, di chuyen “nhay nhot” tu nha be nay sang nha be khac de mua sam. Khi du thuyen den gan cho noi, toi bat cuoi vi no khong giong nhu nhung gi minh da hinh dung. Tren mot khuc song rong, cac phuong tien duong thuy nhu ghe, thuyen, tac rang... tu tap lai mua ban, trao doi nong san, trai cay, hang hoa, thuc pham, do an thuc uong...

Anh minh hoa

So luong ghe thuyen nhieu den noi choan het ca khuc song rong hon mot ki-lo-met vuong. That la tien loi cho ghe mua va ghe ban. Sau khi thoa thuan xong gia ca, ghe mua ap sat vao ghe ban chuyen hang qua, rat nhanh chong, an toan. Nhung ghe ban hang thuong neo dau mot cho, co khi ba bon chiec ket lai thanh mot mang lon, o giua chua nhung luong lach cho cac ghe thuyen nguoi mua va khach tham quan di lai.

Tren nhung loi di ay, du khach thoa suc chup hinh, mua hang hoa, ke ca mua ve so kien thiet va an qua vat. Chung toi cung cac du khach khac hung khoi mua du thu: nguoi trai thom, nguoi ly ca phe da, nguoi chuc xoai, co nguoi con cau may bang vai to ve so....

Nguoi mua cu mua, nguoi ban cu ban. Khong khi ron rang, nhon nhip. Thay du khach gio may anh, dien thoai len chup, nhung nguoi ban hang khong ne tranh ma nhoen mieng cuoi that tuoi, that tu nhien. Bat chot, toi co cam giac, nguoi mua den mua chang phai de mua ma de hoa minh vao cai khong khi tat bat cua canh mua ban, de chiem nghiem mot cam xuc duoc ap u tu lau hon la su mua ban, trao doi thuan tuy. Con nguoi ban that hon nhien, dung di, khong thach gia. Ho phan lon la dan miet vuon song nuoc mien Tay o Phung Hiep, Nga Bay (Hau Giang), Phong Dien va nhung dia phuong lan can voi Can Tho den ban cac loai trai cay, nong san, dac san cua vung. Tu dang ve, khuon mat den giong noi cua ho deu toat len su chan chat, de dai. Ngay ca nguoi ban ve so cung khong mang ve chua ngoa cua thi thanh. Nhung con nguoi co the chua giau, chua sang nhung da that su chiem duoc su cam men cua du khach toi tham cho noi.

Khi chung toi den gan chiec thuyen ban xoai, mot anh ban trong doan lien buoc sang do va hoi: “Xoai ban the nao co? Ban ky hay ban chuc”. Co gai tra loi: “Tren thuyen kho can lam anh a. Em ban chuc”. Chuc ma co gai noi la muoi sau qua. Thuc te, nguoi mua muon them mot hai qua nua (tuc muoi bay, muoi tam qua...) cung khong sao. Thay toi ngac nhien, co gai mim cuoi: “Trai cay trong vuon minh... ban the nao cha duoc. Vui ve la chinh”. Van hoa cho noi, van hoa song nuoc mien Tay la day chang?

Phong cach mua ban cua nguoi mien Tay that thu vi. Do la cach mua ban rat “thi truong”, nhung cung rat van hoa, rat vui. Dung nhu co gai ban xoai noi: “Trai cay trong vuon minh... ban the nao cha duoc. Vui ve la chinh”. Nguoi mien Tay da linh hoat bien cho noi thanh mot moi truong sinh hoat, giao luu van hoa doc dao. Hinh thuc hop cho, cach mua ban cua cho noi mien Tay cho ta cam giac na na nhu moi vung mien trong ca nuoc. Den cho la de mua va ban, nhung chi o mien Tay moi co canh:

“Dao nao vui bang dao di buon
Xuong bien len nguon gao cho nuoc song”.

Buon ban tro thanh mot cai “dao” thi that la ky dieu! “Dao”, dung hieu lam la ton giao, tin nguong. “Dao” nay thien ve goc do: dao ly, triet ly, cach thuc, phuong phap nhu dao lam nguoi, dao lam cha, dao lam con....

Buon ban tro thanh “dao” chi co o mien Tay. Cai “dao” do vuot qua moi quy dinh loi thoi cua nen kinh te tap trung. Nho lai thoi bao cap, trong khi cac tinh thanh phia Bac deu cho rang nhung nguoi di buon la “gian thuong”, thi o phia Nam, ba Ba Thi - Giam doc Cong ty Luong thuc TP.HCM - di “buon gao” tu mien Tay ve cuu doi cho dan thanh pho. Cac tinh o mien Tay nhu Long An, An Giang cung tien hanh mua ban song phang khong chen ep nguoi nong dan, mua ban theo gia thoa thuan, phan phoi theo gia thi truong va rong rai den moi nguoi.


Anh minh hoa

Nhu vay mua ban chang phai la cai “dao” la gi? Nho mua ban phai “dao” nen An Giang - mot tinh cung cap hang hoa nong san quan trong bac nhat o mien Tay, noi phat trien manh nen kinh te hang hoa, la dau moi giao thuong giua Viet Nam voi Campuchia, giua cac tinh dong bang song Cuu Long - tu cuoi nam 1976 da xoa bo cua co che “thu - mua” bat hop ly; nam 1980 xoa bo cac tram kiem soat hang hoa, mo duong cho nen kinh te hang hoa phat trien, phu hop voi dac diem tam ly nguoi mien Tay, song lam viec theo nen kinh te thi truong, mua ban bang tien, khong quen doi chac.

Trong khi An Giang dot pha ve gia, xoa bo tinh trang “ngan song cam cho”, thi mot tinh khac cua mien Tay la Long An thuc hien bo tem phieu - mot dac trung cua che do bao cap - chuyen sang co che mot gia. Nam 1977, doi voi Viet Nam viec bu gia vao luong va chuyen tu cung cap bang hien vat sang cung cap bang tien la mot tien bo vuot bac thoi bay gio, mang tinh dot pha, the hien tinh than “dam nghi, dam lam” cua nguoi mien Tay.

Dat va nguoi mien Tay da de lai that nhieu an tuong trong toi. Chiec du thuyen cua chung toi lung lo trong cho noi Cai Rang. Mot chut bong benh, mot chut thi vi lang man nhu len loi trong tam tuong von nhieu mo mong cua mot co gai Ha thanh nhu toi. Nhung canh hoa luc binh tim nhat goi lai mot chut hoai niem xa xua ve nhung con nguoi va vung dat mien Tay vua quen vua la nay. Thong qua kien thuc lich su it oi cua minh, toi biet, tu xa xua, nguoi mien Tay xuat than tu nhung nguoi dan cung kho, dan tu toi, tri thuc bat dac chi, ho khao khat va tat ca deu co tu tuong tu do, hon nhien, vi tha... Hau nhu, nguoi mien Tay khong bi rang buoc va phu thuoc gi, ngoai tinh cam voi que huong, voi qua khu, nen ho de tiep thu va hinh thanh nhung tu tuong, phong cach, van hoa moi. Net van hoa doc dao do ton tai tu hang tram nam nay... va dang “di truyen” qua bao the he tiep noi.

Chiec du thuyen van bong benh troi... Toi khong dam ly giai, hoac khong du suc de ly giai nhung tinh cam va su nhin nhan cua minh. Mot su so sanh chot den, du biet moi su so sanh thuong it chinh xac va khap khieng. Neu nhu Ha Noi co ve dep duyen dang, tha thuot va co kinh, thi mien Tay quyen ru boi net manh me, phong khoang. Ha Noi giong nhu mot nguoi noi tro dam dang duy tri su on dinh cua gia dinh, con mien Tay lai giong mot nguoi dan ong gan guoc, can man, chat phac day lo toan cho cuoc song gia dinh phat trien di len. Ha Noi phu hop voi mot cuoc song on dinh, doi khi la hoi nhan nha, it su tat bat. Mien Tay, noi tiep buoc nhung giac mo lap nghiep, kiem song, muu sinh. Mien Tay la vung dat moi, mot khong gian song nuoc, vung dat cuc Nam cua To quoc, o xa moi anh huong co nguy co bao thu, it chiu anh huong van hoa Trung Hoa. Ha Noi thi co truyen thong van hoa lau doi va da chiu anh huong cua van hoa Trung Hoa trong mot thoi gian dai.

Mien Tay va Ha Noi con nhieu dieu so sanh lam. Nhung toi phai ve thoi. Du rat yeu mien Tay song Ha Noi chinh la ngoi nha, noi gia dinh toi dang sinh song, noi tru ngu cuoi cung khi minh co don nhat. Con mien Tay la hoai niem, la khat khao... Co le toi se nho mien Tay that nhieu!

Phong Lan

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.