Vung nhay cam hay nhung nguoi lam nghe thuat yeu bong via

Thứ tư, 16 Tháng chín 2009, 15:47 GMT+7

"Nguoi lam nghe thuat cua ta noi chung cung tuong doi yeu bong via. Thay cai gi “loi bat cap hai” la “lui” mat… Dan dan, khong ai bao ai, nguoi nao cung co mot bien tap vien day canh giac nam san trong dau." Xin gioi thieu y kien cua dao dien - NSUT Nguyen Huu Phan tham gia dien dan "Vi sao van nghe si "im hoi lang tieng"?

“Vung nhay cam”

Mo ta anh.

Dao dien - NSUT Nguyen Huu Phan.


Trong nhieu thap ky qua, chung ta co khong it nhung van nghe si (VNS) khao khat dung tac pham cua minh doi mat voi nhung van de buc xuc cua xa hoi. Song ho rat de gap “tai nan nghe nghiep” khi dung phai nhung “vung nhay cam” cua hien thuc cuoc song. That buon la o ta bay gio van con hay dung khai niem “nhay cam” qua, mac du that kho biet duoc the nao la “nhay cam”, the nao la khong “nhay cam”.

Nguoi sang tac “gap tai nan” nhieu khi khong phai vi ho noi sai hoac vi pham luat (Luat Xuat ban, Luat Bao chi, Luat Dien anh deu da co ca roi day) ma vi ho noi qua som, chua dung thoi diem (du la noi dung). Chang han, o thap ky 80, anh nao dam ca ngoi “khoan chui”, truoc nam 2000 anh nao dam xay dung nhan vat quan chuc tham nhung… deu la dung vao vung “nhay cam” ca, vi luc do Nha nuoc chua co chu truong, nghia la chua khang dinh nhung van de anh ta noi, lam la dung ma sao dam “cam den chay truoc o to”!

The roi, chi vai nam sau, khi khoan nong nghiep duoc xac nhan la dung, mot bo phan quan chuc tham nhung la co that… anh noi theo thi duoc (tuy nhien cung phai can than khong lai thanh noi leo, noi “pham” thi lai gay go day). Nhieu lan nhu vay, nhung van nghe sy “khon ngoan” da rut kinh nghiem, chi nen dung vao nhung “van de nong bong” nhung… da duoc khang dinh, hoac “nong bong” doi voi mot nhom doi tuong xa hoi nao do chu khong con xong xao tim ra nhung van de moi an sau trong hien thuc nua. Nhu the se “an toan” hon!

Nguoi lam nghe thuat cua ta noi chung cung tuong doi yeu bong via. Thay cai gi “loi bat cap hai” la “lui” mat… Dan dan, khong ai bao ai, nguoi nao cung co mot bien tap vien day canh giac nam san trong dau. Vua nghi ra cai gi moi, VNS lai hoi "bien tap vien" xem van de nay da duoc nghi, duoc noi chua? Co vi pham dieu gi khong? Roi tu kiem duyet, cat xen, bo bot tung cau, tung phan, hoac toan bo dieu minh nghi (dang le nhung viec nhu the nay phai dua vao luat de doi chieu va quyet dinh, the nhung doc “nhung dieu cam” trong may van ban luat, sao thay cu chung chung, bao quat the nao ay, kho ap dung vao cai minh nghi, minh viet qua).

Nguoi sang tac lai danh nho cay bien tap vien trong dau minh lo giup vay. Cu nhu the, lau roi, tay bien tap vien trong dau tuong doi long hanh va han nghi ra cach do phien ha nhat de xui nguoi nghe si: Tranh nhung van de lon, tim nhung de tai khong anh huong, khong “dong cham” den ai! Lam nhu vay co khi con nhanh duoc ra sach, ra phim va lai con “duoc” nhieu thu nua chu…

Tu nhung le ay, vo hinh trung, VNS qua thuc da tung va rat de “im hoi lang tieng” truoc nhung van de lon can quan tam cua xa hoi!

Mo ta anh.

Can hieu the nao la van de cua thoi dai va dan toc hom nay

Ngay truoc bac To Hoai viet “De men phieu luu ky” toan nhac den cac con vat ca nhung chac chan khong phai de noi ve loai de, muom muom, bo ngua... Bay gio van hoc nghe thuat noi nhieu ve tuoi moi lon (teen), nhieu tac pham chon de tai do thi, nha giau va nhung moi tinh rac roi… Ai bao do khong phai la nhung van de xa hoi? Ai bao la khong nong bong? Toi cho rang, co the tim thay nhung van de lon cua thoi dai va xa hoi trong nhung mau hien thuc nho be ay.

Xa hoi thi truong, qua trinh phat trien moi mat da va dang tao ra nhieu xu huong tu duy khac nhau. Nguoi dan duoc (hoac bi) chia thanh nhieu tang lop, nhieu nhom, cong dong khac nhau do nhung chenh lech ve muc song, muc thu nhap, tri thuc, nghe nghiep, quyen loi, loi song .Vi the, nhung “van de” cua thoi dai cung thuc su rat da dang va nhieu khi co tinh chat “chuyen biet” doi voi mot tang lop cong chung nhat dinh trong xa hoi.

Trinh do thuong thuc nghe thuat va gu tham my cua cong chung ngay cang phuc tap, nhieu chieu. Doi tuong don nhan tac pham cua van nghe si cung duoc da dang hoa. Cong chung “thoi dai moi” khong qua giong nhau, khong de dong nhat ve nhu cau thuong thuc van hoa nghe thuat nhu thoi khang chien chong My hay thoi bao cap nua.

Nhung phim ve de tai nong thon cua toi chang han, so nguoi quan tam, don xem, ban luan chac phan lon la nong dan, la nhung nguoi dang song o nong thon hoac quan tam den nong thon. Nhung thanh phan xa hoi nay don nhan tac pham vi chung toi da dung den nhung “van de nong bong cua xa hoi” cua ho, boi ho dang co nhieu buc xuc, uoc muon duoc giai toa (it nhat la ve tinh than) voi nhung chuyen tuong tu nhu vay van dang xay ra trong doi song hang ngay.

Nhung nhieu nguoi thuoc cac thanh phan xa hoi khac chua chac da quan tam. Ay vay ma hinh nhu toi cung bi dung den vung “nhay cam” day! Bo phim “Ma lang” sau khi duoc mot so giai vang, bac tai Lien hoan Truyen hinh Toan quoc va Canh dieu cua Hoi Dien anh duoc chieu lai tren VTV4 cho dòng bao ta o nuoc ngoai xem… The nhung chi chieu den tap 14 (tren tong so 19 tap) thi dot ngot dung phat song ma chang ai giai thich tai sao.

Khi lop tre len tieng


Mo ta anh.
Canh trong phim "Ma lang"
Hien trong gioi VNS nuoc ta van dang con ca nhung lop nguoi vao nghe tu trong thoi ky chien tranh, bao cap (goi chung la lop gia) va rat nhieu nghe si tre sinh ra, lon len, buoc vao sang tac trong giai doan dat nuoc doi moi va phat trien (lop tre). Nhung the he noi tiep nhau chua chac da hieu het ve nhau. Nguoi tre che nguoi gia lan than, nguoc lai nguoi gia lo lang nhung VNS tre lieu co ganh vac noi su nghiep VH-NT cua dat nuoc khong?

Trong thuc te, lop tre vua dong dao vua vo tu dang hon nhien xoc toi nhu the ho khong muon ngoai lai nhin qua khu. Ho cung khong ly su nhieu ve huong phat trien tuong lai cua nghe thuat hoac ban luan xem co nen di vao van de “nong” hay “nguoi”. Ho tim ra loi di rieng ket hop giua giai tri va nghe thuat, vua thu hut duoc nguoi doc, nguoi xem lai noi duoc nhung van de ma ho cho la “nong” voi mot doi tuong xa hoi nao do.

Rieng o mang dien anh - truyen hinh, nhung nha lam phim tre da nhieu lan tao ra su soi dong it nhat la voi gioi tre bang nhung bo phim chieu trong mua phim Tet hang nam hoac tren man anh nho cua cac dai truyen hinh. Nhung bo phim cua Bui Thac Chuyen, Nguyen Thanh Van, Pham Nhue Giang, Ngo Quang Hai nhu cai gach noi giua phim thoi truoc voi hien tai (vi ho cung khong con qua tre).

Con cac dao dien that tre o phia Nam nhu Nguyen Quang Dung, Vu Ngoc Dang lai dang tim kiem huong di rieng cho minh bang cach su dung loi the ve cong nghe nghe nhin hien dai de tao ra mot dong phim dien anh - truyen hinh tre trung, co kha nang cuon hut gioi tre (“Nu hon than chet”, “Bong dung muon khoc” chang han).

Gan day, trong gioi lam phim da xuat hien nhung “nha dien anh doc lap” voi cac tac pham co nhieu net doc dao, thu vi va duoc danh gia cao. Bo phim “Giac mo lam cong nhan” cua mot nha lam phim nu thuoc the he 8x (Tran Phuong Thao) nhan duoc giai thuong lon tai mot lien hoan phim tai lieu quoc te la mot thi du.

Toi hieu rang khong the ap dung nhung chuan muc ngay truoc doi voi sang tao cua “lop tre”. Van hoc - nghe thuat se tim ra nhung huong di moi va tiep tuc phat trien tot dep hon, se khong giong nhu nhung gi “lop gia” da lam, ngay ca nhung quan niem ve vai tro, chuc nang cua nghe thuat cung khong hoan toan giong voi quan niem cua thoi da qua.

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.