Nghe thuat va sang tao trong nan to he

Thứ năm, 23 Tháng sáu 2005, 16:44 GMT+7


Nghe thuat va sang tao trong nan to he
Anh: L. D.
Lang Xuan La, huyen Phu Xuyen (Ha Tay) la noi co truyen thong nan to he. Theo loi mot cu gia trong lang, nghe nan to he co lich su hon 300 nam. Nhung den nay, khong phai ai cung biet ro ve cai nghe da duoc khong it ban be quoc te biet den nay.

Truoc kia lang Xuan La la canh dong chiem trung, mot nam chi cay duoc mot vu lua. Thoi gian con lai roi rai, mot so nguoi da nan nhung hinh con co, con chim, con ga... bang dat, nung qua lua roi cam vao do chiec ken va ban cho cac chau nho lam do choi. Khi cuoc song nha nong duoc no du, co thoc gao de danh, ho da chuyen tu nan bang dat sang nan bang bot gao. Hinh dang cua nhung thu duoc nan cung da dang hon.

Tu nhung con vat cu the nhu voi, ngua, chim, ga, lon... den nhung con vat chi co trong tri tuong tuong cua con nguoi nhu rong, phuong, hac... roi den nhung hinh nguoi cu the nhu em be, cu gia, co gai..., nhung nhan vat co tich, than thoai nhu Ton Ngo Khong, Tru Bat Gioi, Sa Tang, Bo Tat nghin tay... Ðo vat thi co mam xoi, mam ngu qua, pham oan, nai chuoi, buong cau, thu lon... chu yeu phuc vu viec le bai o den chua cua ba con.

Ðac biet moi dip trung thu toi, duoi anh trang vang vac, san pham dan da ay da lam rang niem vui tren nhung khuon mat tre tho nong thon khi pha co. Tre con rat thich to he. Boi to he co nhung hinh dang, mau sac bat mat va khi choi chan chung co the an duoc.

Nguoi nan to he co mot nguyen tac cua dong ho la chi truyen cho con trai va con dau. Nan to he co nguon goc lau doi nhung do tu lieu chep da bi chay nen khong tim ra duoc ong to nghe. Hon nua, trong lang co rat nhieu dong ho: Ðang, Nguyen, Vu, Le, Chu, Trinh... ma ho nao cung biet nan to he. Vi the chuc danh ong to nghe duoc phong cho dong ho nao cung xung dang ca.

Ðe nan ra to he chi can nhung nguyen lieu rat don gian, gan gui voi cuoc song nong dan. Ðo la nhung san pham nong nghiep do chinh ban tay ho lam ra: bot gao, pham mau, que tre.

Giai doan lam bot la giai doan cong phu nhat. Bot duoc lam tu gao nep tron voi gao te nghien nho. Nhao bot voi nuoc cho den khi bot nhuyen, quyen dinh vao nhau, ve thanh cuc. Cho cuc bot vao noi nuoc dang soi de mot gio dong ho den khi bot noi, chim roi lai noi thi vot ra, de nguoi bot, va nhuom mau cho bot.

Mau sac dung de nhuom bot cung lay tu cay nha la vuon: mau xanh tu la cay, mau do cua gac, mau vang tu nghe, mau den tu tro bep, mau tim tu mot loai la cua nguoi dan toc thieu so... Ðieu dang noi o day la mau rat ben, khong bi loang ra. Mau nao van giu nguyen mau do khi ta dem tron lan chung vao nhau.

Nhung nguoi lam nghe deu thua nhan nan to he khong phai la nghe co the lam giau duoc. Muon lam giau thi tim nghe khac co thu nhap cao hon. O cac vung nong thon, moi san pham du co duoc nan cong phu bang may cung chi ban duoc voi gia tu 500 den 1.000 dong. O cac thanh pho - noi co muc song cao hon thi con duoc tu 1.500 dong den 2.000 dong mot san pham. Nhung nguoi con hoat dong trong nghe thuong khong song o que huong ma phai den cac tinh, thanh pho khac. Ho song mot cuoc song nay day mai do vi muon giu nghe cua to tien.

Nghe nhan cao tuoi nhat trong lang la cu Ðang Van To. Cu duoc Bo VH-TT phong la nghe nhan dan gian. Thang 6 vua qua, cu da vinh du duoc mang nghe truyen thong cua que huong dai dien cho Viet Nam tham gia "Nhung ngay van hoa Viet Nam" tai Nhat Ban. Nghe nan to he da duoc dong dao ban be quoc te biet den.

Theo Nhan Dan

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.