Chan dung nguoi chua gap

Thứ ba, 01 Tháng tám 2006, 09:48 GMT+7


Chan dung nguoi chua gap

Moi chi doc sach, chua gap tac gia bao gio, toi giong nhu nhieu doc gia, co gang tu sach ma hinh dung ra chan dung tac gia Nang va hoa. Hau nhu cuon sach nao cung mang guong mat tac gia - van la nguoi. Nhung dau phai cuon sach nao cung khien ta co y muon tu phac ra chan dung nguoi viet.

Nuoc gieng trong co le la bai hoi tu nhieu dau an cua Cao Huy Thuan. Tac gia ban khoan ve mot cau trong bai ca dao Linh thu doi xua: ...Ba nam tran thu luu don/ Ngay thoi canh diem toi don viec quan/ Chem tre dan go tren ngan/ Huu than huu kho phan nan cung ai/ Mieng an mang truc mang mai/ Nhung giang cung nua biet ai ban cung/ Nuoc gieng trong con ca no vay vung. Thac mac la o cau cuoi. Tac gia lay giong cua mot doc gia bat ky ma bao: "Cau tho that la ky, nhu o dau bay vao bai tho, la hoac, lang xet". Nuoc gieng trong con ca no vay vung. The la ta bat dau chia se noi ban khoan thac mac cua tac gia. Ta de cho Cao Huy Thuan dan dat trong cuoc truy tim ly do co mat cua cau tho no. Ong dan ta di loanh quanh the nao ma lac vao the gioi thien, gap nhung Bo Tat, nhung thien su tu thoi nao thoi nao. Roi bat ngo, ong dat vao mieng ho cai cau: Nuoc gieng trong con ca no vay vung! Tham chi chi la bat len: Nuoc gieng trong! Tham chi chi la quat len: Nuoc!

Tiep tuc tom luoc hanh trinh ly giai mot cau tho cua Cao Huy Thuan, tuc la ta rat de roi vao tinh trang ma chinh tac gia da phan de: cac vi thien su dien het ca roi sao? Vay thi ta se khong tom luoc, ta phai doc bai Nuoc gieng trong bang mat cua chinh minh. Rat de hieu. Doc het bai, dan dan da thay hien len guong mat tac gia.

Day la mot nha giao. Binh giang tho ro rang, khuc chiet, dan dat tuan tu voi nhung thao tac khoa hoc, nhung su gia giam lieu luong vua du hop ly.

Day la mot nghe si co su nhap than vao nhan vat vao tac pham, su rung dong tinh te voi cau chu, dan den mot ket cuc bat ngo va rat "nghe".

Day la mot thien su. Nhung hieu biet ton giao va nhung trai nghiem da hai hoa den muc nhu ca boi loi nhe nhang trong nuoc.

Tu chuyen hoc gia Hoang Xuan Han len chua, ma Cao Huy Thuan ngam ngoi: "Nha nho len chua? Dung la tinh tuy cua van hoa Viet Nam ! Thoi tre, Nho quy truoc vua, trung hieu tiet nghia. Bac dau, nho tim cua Phat, sac sac khong khong. Nho chua thay Phat luc tuoi con xanh vi con nguoi trong Nho la con nguoi xa hoi; Nho chi thay minh, hieu minh va dinh nghia minh trong quan he voi nguoi khac: quan he ho hang, quan he lang nuoc, quan he do dat, quan he le nghia, quan quan than than phu phu tu tu, cu xu sao cho dung vi tri cua minh du lam nguoi quan tu met pho rau. Khi Nho het quay cuong voi hinh bong cua minh trong con mat cua xa hoi, luc do Nho moi giat minh nhan ra rang minh co moi quan he khac nua ma minh khong hay: quan he cua minh voi minh. Nhin ai cung de, nhin minh moi kho; nhung den mot luc nao do roi ai cung phai nhin minh, ke ca ten sat nhan, va neu nhin gioi thi chang thay minh dau nua, chi thay Phat" (Bac Han len chua).

Nhung lap luan dam triet ly nha Phat co o trong tat ca nhung bai viet, nhung tieu luan, nhung bai diem sach. Day la doan viet ve Su Ba Dieu Khong: "Sinh truong trong mot gia dinh quyen quy, lay chong va chong mat rat som, ba me do da nuoi tron ven nam con cua chong nhu con ruot cua minh truoc khi xuat gia... Toi doc dau do trong kinh sach ve Bo Tat: Bo Tat song giua doi, nhu moi nguoi, nhu nguoi doi, chi khi nao di mat, moi nguoi moi ngan ngo, thi ra minh da song ben canh Bo Tat ma khong hay... Cung vay, co le khi Su Ba roi khoi Hong An roi, cac su co moi bao nhau: O kia, minh vua o voi ai nhu voi mot Bo Tat. Nay mai, toi ve tham lai Hong An, con nhan da bay qua roi, khong con de lai vet gi tren troi, nhung toi se noi voi cac su co rang chinh vi khong con vet gi tren troi nua, cho nen toi moi biet co con nhan vua bay qua. Chinh vi Bo Tat da di roi, cho nen moi co Bo Tat" (Su Ba).

Chi tiet Bo Tat di qua la cua mot nguoi hieu giao ly nha Phat. Chi tiet con chim nhan vua bay qua la cua mot nghe si. Hay la ca the nay va ca the kia.

Noi den khia canh nghe si va van chuong, Nang va hoa co van chuong dep, dep chinh don. Mot nha giao co tu chat van si. Nhung tac pham mang tinh hu cau boc lo tu chat nay. Chang han, Toi o ben nay, toi o ben kia (hinh nhu la ban tu truyen, hay la cach nhap than cua tac gia khien nguoi doc cam thay the?) Chang han, Mot buoi chieu thang sau. Bao nhieu cai ngau nhien don dap trong buoi chieu ay, bao nhieu cai "gia nhu" an han xot xa, bao nhieu truy tim nguyen co theo chieu doc chieu ngang, bao nhieu doi kiep. Giay phut nay ta dang song, nhung dau biet ta dang dong thoi gay hai cho ai, dang cuu vot ai ai? Mot cau chuyen nho da noi mot ca the voi nhan loai. Triet hoc Phat giao boc lo ra duoi tung lop lang cau chuyen: mot hat bui nho cung co moi quan he qua lai voi ca vu tru.

Cao Huy Thuan la cay but hom hinh. Thang hoac day do tac gia co nhung luc mim cuoi hoac bat cuoi di dom. Nguoi doc lap tuc duoc nhac nho rang mot ong giao, mot bac tu hanh cung nhieu luc cuoi, ma cuoi rat that.

"Toi duoc thay Chon Thien cho an com chay tai chua Tuong Van... Toi dang chu tam thuong thuc dia rau cau thi mot doan dong dao su co den xin gap thay Chon Thien de hoi ve ky thi tuyen sap mo. Thay cac co lo lang qua, thay tran an: "Cac co dau het!" Cac co vui ve, hon ho, doi non len, quay ve Hong An, tra dia rau cau lai cho tam cua toi" (Su Ba). Khong khi nha chua, noi chuyen am thuc, doc gia lap tuc nho mot dieu rang chang phai cu o nha chua la khong thich an ngon. o truoc, tac gia da an mot cach chu tam thi sau do dia rau cau duoc tra lai cho cai tam cua ong. Hai huoc ma van la cach hai huoc cua nha Phat.

Tac gia hay hai huoc voi chuyen am thuc. Trong truyen Mot buoi chieu thang sau, nhan vat chinh dang song xa que huong, thich tiet canh vit, lai duoc goi di an tiet canh dung vao buoi chieu hen voi vo di mua qua sinh nhat cho dua con dau, "the nay thi rac roi that roi, thi phai lua chon giua em voi tiet vit roi!" Con trong thien hoi uc Mot nua cua toi, chang thieu nien hoc o truong Khai Dinh (ten cua truong Quoc Hoc luc do) ngay ngay cu phai sang ben truong Dong Khanh (truong nu) de an trua voi ba giam thi la nguoi nha. Mot minh di tu truong nam sang truong nu, hanh trinh then thung di an trua cua chang thieu nien dan den mot y nghi: "ap dung triet de cau noi bat hu cua hoang de Bao Dai: Tram tha lam dan (doi) trong nuoc Khai Dinh doc lap hon lam vua (no) trong nuoc no le Dong Khanh".

Doc Nang va hoa, toi hinh dung ra doi net chan dung tac gia Cao Huy Thuan nhu vay. Cu bang kien thuc triet hoc Phat giao ma ong rat tham nhuan, co le ong se thay chan dung do la minh ma chang phai minh. Ong da tung bao: "Toi von khong bao gio cai khi nguoi khac noi toi the nay the no. Khong cai vi cai la mac vao cai bay. Cai bay cua chu la. Toi khong trang, khong den, cung khong vua khong den, khong trang. Nhung toi cung co trang, co den ma khong phai la doi chuot. La cai gi, tuy ban. Toi chi biet rang toi nhu the thi toi nhe nhang trong cuoc doi. Nhu may"

Nhe nhang. Day la mong muon cua Cao Huy Thuan ma cung la cua nhieu nguoi.

Ho Anh Thai



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.