Viet Nam trong cam nhan cua mot nguoi My

Thứ tư, 14 Tháng ba 2007, 10:40 GMT+7

Sau chuyen tham tro lai Viet Nam, Jarvis Tyner, Pho Chu tich Dang Cong san My viet nhung suy nghi, cam nhan ve cuoc chien trong qua khu va nhung suy ngam hien tai.

Toi dang tro ve My sau chuyen tro lai Viet Nam dang nho.

Chuyen di dau tien cua toi den Viet Nam la tu nam 1972, trong thoi ky chien tranh, khi Tong thong Nixon quyet dinh nem bom Ha Noi trong dip le Giang sinh. So voi Viet Nam hom nay, do la ca su khac biet to lon.

Vao thoi diem ay, Viet Nam dang nam trong thoi chien. Mot doan dai bieu cua Dang Cong san My do Gus Hall, nguoi sau nay la chu tich Dang da duoc Dang Lao dong Viet Nam moi, nho do chung toi da co the chung kien thuc te nhoc nhan cua cuoc chien ma nuoc My theo duoi nham chong lai dan toc nay. Khi tro ve, chung toi mang theo minh su khan thiet phai day nhanh cac buoc dau tranh nham cham dut cuoc chien.

Tai thoi diem do, moi thang, hang chuc nghin nguoi Viet Nam va hang nghin nguoi My cung luc luong quan dong minh da bi chet va bi thuong. Cac may bay cua My tha bom, napal va cac vu khi sat thuong khac. Do la mot cuoc chien huy diet khong chi chong lai mien Bac xa hoi chu nghia ma con chong lai tat ca nhan dan Viet Nam. Ly do duoc vien ra nham ly giai cho viec xam luoc Viet Nam chi la gia doi va viec vien dan ly do so huu vu khi giet nguoi hang loat khong duoc ap dung o day giong nhu o Iraq.

Cac may bay cua My da rai chat doc da cam, chat hoa hoc co the gay ung thu o hon nghin mau rung o Nam Viet Nam. Cac sy quan My nghi rang Mat tran Dan toc Giai phong Viet Nam khong the duy tri lau hon cuoc chien tranh du kich neu nhu nhung tan la rung da bi huy hoai. Thuc te da khong dien ra nhu vay nhung viec rai chat hoa hoc da gay ra moi nguy hiem khung khiep ve lau dai cho nhan dan va moi truong song Viet Nam.

Cac phong trao phan chien


Viet Nam trong cam nhan cua mot nguoi My
Chuong trinh phan chien o My nhung nam chien tranh o VN. Anh geocities.com

Phan doi cuoc chien da la hoac gan nhu la tinh cam chu dao o My. Hang tram nghin nguoi My da tap hop phan doi cuoc chien. Nam 1972, chinh quyen Nixon, trong no luc tim kiem kha nang tai cu da su dung tat ca cac bien phap do tham va thu doan ban thiu de huy hoai mong muon hoa binh cua dai da so nguoi dan. Do la thoi diem no ra vu Watergate.

Phong trao phan chien o My bi chong pha. Da co nhung vu xet xu, muu hai, va khieu khich nham co gang co lap va pha hoai phong trao. Chinh phu My tim kiem bien phap "kiem soat nhung nguoi Cong san". Nhung nha hoat dong vi hoa binh bi theo doi, giam sat chat che.

Hoc thuyet domino cua luc luong dieu hau hieu chien cho rang neu nuoc My "that bai" trong cuoc chien, su tu do cua toan khu vuc chau A co the bi de doa. Ho noi ve cuoc tam mau o Viet Nam neu quan doi My rut lui. Ho cho rang nhung nguoi Cong san se mo chien dich tan sat va giet nhung nguoi da tung cong tac voi My. Dieu nay da khong xay ra.

Tren thuc te, nhung du doan cuong loan do cua ho da thuc su xay ra trong con hoang loan cua nguoi My. Viet Nam da bi tam mau va My la thu pham. So bom ma My tha xuong Viet Nam con lon hon tat ca so bom cac nuoc tha xuong trong chien tranh the gioi thu hai. O My Lai, 109 dan thuong (chu yeu la phu nu, tre em va nguoi gia) da bi binh linh My tan sat.

Da co nhieu cuoc tan sat nhu the do My tien hanh. Lang mac boc chay tren khap dat nuoc. Nhan dan bi tra tan va nhu bi tong giam trong cai goi la "ap chien luoc". Khoang 300 nghin nguoi Viet Nam, so sanh voi 3000 nguoi My da bi mat tich trong chien tranh (MIA). Tat ca nhung dieu do da duoc lam voi danh nghia la ngan chan su pho bien cua chu nghia cong san va mang lai tu do cho Viet Nam.

Nhung nguoi tuyen truyen cho cuoc chien noi rang nhung no luc phan chien da chong lai binh sy My. Nam 1968, phong trao phan chien keu goi rut quan nhung chinh quyen Johnson tu choi. Vao thoi diem do, 48 nghin binh linh My da tu tran va nhieu nguoi bi thuong. Ket thuc cuoc chien, nam 1975, so nguoi My chet trong chien tranh da len toi 58 nghin nguoi. Neu yeu cau cua phong trao phan chien duoc dap ung vao nam 1968, khoang 10 nghin nguoi My va mot so luong khong the dem het sinh mang nguoi Viet da khong bi huy hoai. Do do, ai moi thuc su la nguoi ung ho binh sy My?

Bai hoc cho ngay hom nay

Gan 34 nam sau, thang 12/2006, doan dai bieu Dang Cong san My bao gom Sam Webb, Chu tich Dang, Scott Marshall, Pamella Saffer, va toi tro lai Ha Noi, Thu do cua mot Viet Nam moi thong nhat. Thoi diem ay chi vai ngay sau khi Quoc hoi My thong qua quy che thuong mai toi hue quoc MFN nhu tat ca cac doi tac thuong mai khac cho Viet Nam.

Chung toi da den 4 thanh pho trong vong 6 ngay va da co duoc cai nhin thoang qua ve chuong trinh cai cach kinh te Doi moi cua Viet Nam, mot qua trinh dang tien voi toc do rat nhanh. Chat luong doi song cua nhan dan dang duoc nang len.


Viet Nam trong cam nhan cua mot nguoi My
Nu cuoi rong mo cua nhung dua tre don chao... Anh Internet

Chung toi da den tham Lang Huu nghi o tinh Ha Tay, phia Tay Ha Noi. Day la noi sinh song cua nhung dua tre duoc sinh ra voi can benh hiem ngheo do tac dong cua chat doc da cam va nhung cuu chien binh bi thuong trong cuoc chien.

Ngoi lang duoc chu cap tai chinh tu cac nha tai tro ma chu yeu den tu nuoc My, bao gom ca nhung nguoi tung tham gia cuoc chien o Viet Nam. Day la dia diem rat xinh dep noi nhung nguoi bi ton thuong, tre va gia, co the ngam canh, song mot cuoc song dang hoang, co su cham soc thich hop va duoc hoc cac ky nang bao gom ca viec tao ra nhung san pham bang tay rat xinh dep.

Do cung la noi hoa binh va huu nghi quoc te thuc su ton tai. Day la mot du an ma tat ca moi nguoi deu nen ho tro. Khi nhung nguoi dan trong lang biet rang chung toi la doan dai bieu den tu My, chung toi da nhan duoc nhung nu cuoi rong mo va nhung cai om lon.

Chung toi dung day trong nuoc mat boi chung toi dang o noi hien dien cua nhung nguoi chiu ton that qua nhieu tu chinh quyen My. Vao thoi diem do, cac tap doan cua My dang tim co hoi kinh doanh o Viet Nam. Trong dau toi chot dat ra cau hoi: "Muc dich cuoc chien nuoc My da tien hanh o Viet Nam la gi?"

Mot so nguoi ly giai nguyen nhan that bai cua My trong cuoc chien tranh o Viet Nam la do thieu y chi. Quan diem nay thuc su nguy hiem voi toan the gioi. Va do la nhung suy nghi khong xem xet den thuc te hien nay o Iraq.

Lich su la mot giao vien nghiem khac. Dieu ma Chinh phu My da lam o Viet Nam la sai trai, mot su sai trai chet nguoi. Va dieu dang lam o Iraq bay gio cung la sai trai chet nguoi. Dieu ma nhung ke hieu chien My thieu o Viet Nam cung la dieu ho thieu o Iraq hom nay: su ung ho cua nhan dan, o day, o kia va tren toan the gioi. Do la ly do tai sao nhung cuoc chien phi nghia khong the chien thang. Da so Nghi vien My bay gio deu hieu thuc te nay dua tren ket qua cua cuoc bau cu gan day nhat.

Gio day, chinh quyen Bush mong muon kiem soat Iraq thong qua chinh quyen o day. Ho mong muon kiem soat khu vuc co tru luong dau mo thu hai the gioi va duy tri su hien dien quan su cua My lau dai o Trung Dong. Va cung nhu o Viet Nam, ho se that bai.


Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.