Tuong mao di thuong cua cac ong vua Viet

Thứ ba, 02 Tháng mười 2012, 11:24 GMT+7

Tu khi sinh ra, Ly Thai Tong sau gay co den 7 not ruoi tu lai nhu chom sao Bac Dau, duoc xem la diem bao xung dang noi ngoi thien tu.

>> Chuyen "duoc vo" ly ky cua cac ong vua Viet
>> Nhung cuoc tinh loan luan chan dong hoang toc Viet

Ly Thai Tong ten huy Phat Ma, sinh nam Canh Ty (1000) o chua Duyen Ninh thuoc co do Hoa Lu. Ong la con trai truong cua Vua Ly Thai To va ba Le Thi Phat Ngan, con gai Vua Le Dai Hanh (Le Hoan) va Duong Van Nga.


Tuong mao di thuong cua cac ong vua Viet
Tuong Ly Thai Tong tai den Ly Bat De.

Tuong truyen, ngay tu khi lot long, Ly Phat Ma da co nhung dau hieu la lung. Luc be, choi dua voi bon tre trong cung, ong thuong bat chung dan hang ta huu truoc sau de lam quan hau ho ve cho minh. Ong cho mot vi dao si cai ao. Dao si treo cai ao trong quan, nua dem thay rong vang hien ra, khien nguoi ta duy tam day la loi "sam truyen" cho mot de vuong.

Ly Thai To (Ly Cong Uan) rat chu y toi Phat Ma va co y nuoi day ong ke vi. Nam Nham Ty (1012), luc moi 13 tuoi, Ly Phat Ma da duoc lap lam Dong cung Thai tu, roi duoc phong lam Khai Thien Vuong, dong thoi nhieu lan duoc cu lam tuong cam quan di dep loan va lap duoc cong lon. Vi the, trieu than cung nhu than dan luc bay gio rat ton kinh Phat Ma. Nam 1028, vua cha mat, Ly Phat Ma len ngoi.

Sach Dai Viet Su Ky Toan Thu nhan xet ve Ly Thai Tong: “Vua la nguoi tram mac, co tri, biet truoc moi viec, giong nhu Han Quang Vu danh dau duoc day, cong tich sanh voi Duong Thai Tong". Ong la vi vua gioi thoi nha Ly. Hon 30 nam chinh chien va tri quoc, ong da cung co nen cai tri cua nha Ly, chong lai nhung nguy co chia cat, bao loan, xam lan, thu phuc long dan, khien cho nuoc Dai Co Viet tro nen vung manh.

Tran Nhan Tong: Co mau da nhu vang rong

Tran Nhan Tong ten that la Tran Kham, sinh ngay 11/11 nam Mau Ngo (1258), la con truong cua Vua Tran Thanh Tong va Nguyen Thanh Hoang thai hau. Khi moi sinh toan than mau da nhu vang rong - sang choi. Vua cha dat ten la Phat Kim. Sach Thanh Dang ngu luc chep: "Den khi vua ra doi, mau da nhu vang rong. Thanh Tong dat ten la Kim Phat...”.

Sach Dai Viet su ky toan thu ghi: "Duoc tinh anh cua Thanh nhan, dao mao thuan tuy, nhan sac nhu vang rong, the chat hoan toan, than khi tuoi sang... Vai ben ta co mot not ruoi den, cac nha tuong so cho rang: ngay sau se ganh vac viec lon".


Tuong mao di thuong cua cac ong vua Viet
Anh tho Vua Tran Nhan Tong.

Tran Kham duoc vua cha Tran Thanh Tong nhuong ngoi vao ngay 22/10 nam Mau Dan (1278). Ong o ngoi 14 nam, nhuong ngoi 5 nam, xuat gia 8 nam, tho 51 tuoi, qua doi o am Ngoa Van nui Yen Tu, dua ve tang o Duc lang (nay thuoc tinh Thai Binh). Cac su gia thoi Hau Le da viet ve Tran Nhan Tong: "Vua nhan tu hoa nha, co ket long dan, su nghiep trung hung sang ngoi thuo truoc, thuc la bac vua hien cua nha Tran. Song de tam noi kinh Phat, tuy noi la de sieu thoat, nhung do khong phai la dao trung dung cua thanh nhan".

Le Thai To: Mieng rong, mui cao va ba vai co 7 not ruoi

Ve ly lich xuat than cua Le Thai To (Le Loi), sach Dai Viet thong su chep: "Vua sinh gio Ti (tuc tu khoang 23h den 1h sang) ngay mung 6 thang 8 nam At Suu (1385), nien hieu Xuong Phu thu 9 nha Tran, tai lang Chu Son, huyen Loi Duong. Nguyen truoc, xu Du Son, thon Nhu Ang Hau thuoc lang nay (Chu Son), co mot cay que, duoi cay que nay co con hum xam thuong xuat hien, nhung no hien lanh, van thuong than can voi nguoi ma chua tung hai ai. Tu khi Vua ra doi thi khong thay con hum ay dau nua. Nguoi ta cho la mot su la. Ngay Vua ra doi thi trong nha co hao quang do chieu sang ruc va mui thom ngao ngat khap lang. Khi lon len thi thong minh dung luoc, do luong hon nguoi, ve nguoi tuoi dep hung vi, mat sang, mieng rong, song mui cao, xuong mi mat go len, ba vai ben trai co 7 not ruoi, buoc di nhu rong nhu ho, tieng noi vang vang nhu tieng chuong. Cac bac thuc gia biet ngay la mot nguoi phi thuong".


Tuong mao di thuong cua cac ong vua Viet
Nam 1428, Le Loi len ngoi Hoang de o Dong Kinh, mo dau trieu Le so, trieu dai lau dai nhat trong lich su phong kien Viet Nam.

Le Loi sinh ra trong mot gia dinh "doi doi lam quan truong mot phuong". Nam ong 21 tuoi cung la nam nha Minh dem 80 van quan sang xam luoc nuoc Viet. Cuoc khang chien chong Minh cua vuong trieu Ho that bai, nuoc Dai Viet roi vao ach thong tri tan bao cua giac Minh. Truoc canh dat nuoc bi ke thu giay xeo, tan pha, Le Loi da nung nau mot quyet tam danh duoi chung ra khoi bo coi.

Dau nam 1416, tai nui rung Lam Son tren dat Thanh Hoa, Le Loi cung voi 18 nguoi ban than thiet, dong tam cuu nuoc da lam le the danh giac giu yen que huong. Do la hoi The Lung Nhai da di vao su sach. Roi sau mot thoi gian chuan bi chin muoi, dau nam 1418, Le Loi xung la Binh Dinh Vuong, truyen hich di khap noi, keu goi nhan dan dung len danh giac cuu nuoc. Le Loi la linh hon, la lanh tu toi cao cua cuoc khoi nghia ay.

Nam 1428, Le Loi len ngoi Hoang de o Dong Kinh, mo dau trieu Le so, trieu dai lau dai nhat trong lich su phong kien Viet Nam. Sach Dai Viet su ky toan thu viet: "Mac du o ngoi ngan ngui duoc co 6 nam nhung nhung viec lam cua ong vua nay co y nghia dat nen mong vung chac cho ca mot trieu dai va nen doc lap phon vinh cua quoc gia Dai Viet. Viec lam dau tien cua Le Thai To la ban dinh luat lenh. Va nho co gang do, hai nam sau (1430), Le Thai To da cho ban hanh nhung dieu luat dau tien cua trieu dai minh".

Quang Trung: Mat lap loe nhu anh dien

Nguyen Hue (1753 - 1792), con duoc biet den la Vua Quang Trung hay Bac Binh Vuong, la vi hoang de thu hai cua nha Tay Son (o ngoi tu 1788 toi 1792). Ong la mot trong nhung lanh dao chinh tri tai gioi voi nhieu cai cach xay dung dat nuoc, quan su xuat sac trong lich su Viet Nam voi nhung tran danh noi chien va chong ngoai xam chua that bai lan nao.


Tuong mao di thuong cua cac ong vua Viet
Quang Trung - Nguyen Hue cung duoc xem la nguoi anh hung ao vai cua dan toc Viet Nam.

So voi cac hoang de khac trong lich su Viet Nam, co le Quang Trung - Nguyen Hue duoc cac su than luu lai nhung mieu ta chi tiet hon ve voc dang, tham chi mieu ta ca den lan da, mai toc va dac biet la doi mat: "Quang Trung la nguoi cao lon, toc quan, da san, tieng noi sang sang nhu chuong. Ky la nhat la cap mat sang nhu chop, co the nhin ro moi vat trong dem toi, no khien nhieu nguoi khi thay deu run so, hai hung…“khong mot nguoi nao dam nhin thang vao mat ong” (Hoang Le nhat thong chi). “Doi mat lap loe nhu anh dien” (Dai Nam chinh bien liet truyen), “con mat nho nhung cai trong rat la, ban dem ngoi khong co den, anh sang tu mat soi sang ca chieu” (Tay Son thuat luoc)…

Sach Nhung kham pha ve Hoang de Quang Trung cung trich dan tuong mao cua Hoang de Quang Trung theo mo ta cua mot quan viet su duoi thoi Nguyen: “Hue toc quan, mat day mun, co con mat nho, nhung cai trong rat la, ban dem ngoi khong co den, anh sang tu mat soi sang ca chieu, luc lam tran thi the thang uy nghi, anh hung lam liet, cho nen moi binh dinh duoc phuong Nam, dep phuong Bac, tien den dau thi khong ai hon duoc... Oc thong minh do se lam nen su nghiep lon, tieng noi sang sang nhu chuong se la lenh truyen hieu nghiem day suc thuyet phuc. Voi doi mat nhu anh dien, thay duoc den soi sang ca chieu vao luc ban dem, co the xuyen thau moi tam can sau tham cua moi con nguoi, cua doi phuong nen da lam nguoi nguoi deu kinh so. Cai nhan quang do cung bo oc thong minh cua ong da lam nen su nghiep phi thuong nhu lich su da ghi lai".

Ngoai ra, trong mot phac hoa chan dung vua Quang Trung in tren mot to tien giay, hau the co the thay doi mat cua vua la mot doi mat dep dac trung kieu nguoi Viet Nam, nghia la doi mat to, hai mi lon, nhan cau hoi loi va anh nhin ngay thang, chinh truc. Co le do qua an tuong ve nhan cach, tai tri vo song cua vi vua ao vai nay ma cac su gia da phan nao “than thanh hoa” doi mat cua vua, nham cho doi sau cam nhan duoc uy luc la lung cua doi mat ay. Viec mieu ta chi tiet doi mat, lan da cung nhu mai toc cua vua Quang Trung cang cho thay su gan gui cua vi vua co xuat than dan da nay.

Theo Dat Viet

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.