The gioi dang boi thuc thien tai

Thứ bảy, 01 Tháng mười hai 2012, 20:45 GMT+7

Voi su ho tro cua khoa hoc, viec cho ra doi mot dua tre co IQ cao la dieu nam trong tam tay. Cac cap vo chong chi can tap trung tinh toan thoi gian dau va cuoi chu ky hoat tinh cua mat troi, chon dat nuoc o vung lanh gia hon de san sang chao don mot thien tai.

Thien tai la ket qua cua lao dong

Thien tai la mot danh tu chi mot nguoi nao do thong minh mot cach xuat sac, lam viec mot cach xuat sac hoac dat duoc thanh tuu vi dai. Thien tai khong phai la nguoi co dau oc sang tao va thong minh binh thuong. Chu thien tai thuong gan lien voi nhung thanh tuu chua tung thay bao gio. Ho thuong la nhung nguoi co nhan thuc cao, suy nghi khac nguoi. Ho co the "qua gioi" o mot linh vuc nao do nhu am nhac, hoi hoa, khoa hoc, hoa hoc, vat ly…

Nha khoa hoc Nga Evgeny Vinogradov da danh nhieu thap nien tap trung nghien cuu tieu su cua cac thien tai. Ong thu thap va phan tich cuoc doi cua  gan 20.000 con nguoi tai nang de duc rut hang loat qui luat thu vi. Trai nguoc voi quan niem pho bien, gen cua cha me thuc ra khong co tac dong gi dac biet den tai nang cua con tre.

"Vu thu hoach" thien tai tuy thuoc vao nhieu yeu to nhung yeu to quan trong nhat chinh la viec nhung em be sinh ra khi mat troi o vi tri nao so voi Trai dat va khi ay mat troi dang trong giai doan hoat dong nao. Nha khoa hoc cung rut ra ket luan, nhung nguoi sinh ra vao mua dong thuong de tro thanh thien tai hon nhung nguoi co ngay sinh vao cac thang mua he.

Nhung be sinh ra trong mua dong co diem khac biet ngay tu luc chao doi so voi nhung be chao doi trong anh sang ruc ro cua mua he: Can nang hon va he thong mien dich tot hon, day la cac yeu to quan trong gop phan giup cac be phat trien thanh nguoi khoe manh va thong minh.

Nha xa hoi hoc Malcolm Gladwell, mot trong 25 dien gia hang dau the gioi hien nay, tac gia cua nhung cuon sach ban chay nhat (best-selling author) da neu mot quan diem duong nhu rat thuc tien trong cuon sach Outliers (Nhung nguoi xuat chung, xuat ban nam 2008). Malcolm Gladwell lan luot de cap den hai ly thuyet ma ong cho la cau tra loi cho viec xuat hien cua cac thien tai.

Dau tien la hieu ung Mathew, trong do, ong tong hop nhung nghien cuu ve anh huong cua thoi diem ra doi cua cac van dong vien khuc con cau hay cau thu bong da trong thanh cong cua ho. Qua that cac du lieu nghien cuu het suc thuyet phuc khi hau het tuoi va thang sinh cua cac van dong vien hang dau phu thuoc vao cach thuc va thoi diem tuyen chon cua nha to chuc.

Va the la nhung nguoi co thoi diem sinh thich hop se huong loi hon nhung ke khac va cang gioi thi ho cang duoc uu ai hon. Day cung chinh la mot y trong kinh Tan uoc voi loi day cua thanh Mathew rang: "Ai da co se duoc cho them, con pham ke nao khong co thi ngay ca cai dang co cung se bi lay di". Tiep do tac gia de cap toi "Quy tac 10.000 gio".

Theo thong ke, day duong nhu la cai "Nguong" cua so gio ma mot tai nang can phai bo ra de dat toi dang cap the gioi. Khong gi khac hon la tac gia dang nhan manh toi no luc ca nhan va nhung giot mo hoi do xuong la dieu kien tien quyet dan den moi thanh cong. Va mot dieu thu vi la thoi diem sinh cung viec dat 10.000 gio lao dong dung o thoi diem can thiet da duoc cac nghien cuu ghi nhan o nhieu ca nhan xuat sac.

Lau nay, IQ la thuoc do muc do thong minh cua mot nguoi. Tuy nhien, viec co IQ cao van khong dong nghia voi dat toi thanh cong. O nhieu nguoi, su hai hoa cua IQ va su cham chi da giup ho thang hoa va dua ho toi dinh cao.

The gioi dang boi thuc thien tai

Thien tai vat ly Albert Einstein

Tuy nhien, ly thuyet cua Gladwell cung khong the giai thich duoc cho nhung nguoi du "luoi bieng" hoac qua doi som, chua du thoi gian song de lao dong 10.000 gio ma van la nhung thien tai noi tieng nhu cac dai thi hao Byron, Pushkin, Lermontov, triet gia Hegel, nha bac hoc Pierre Curie hay Norbert Wiener, Chaplin, Andrei Bely, Alexander Borodin...

Ngay ca cho den cuoi doi, ho khong the dat duoc thoi luong 10.000 gio lam viec, sang tac hoac nghien cuu. Cao hon mot bac, cac em be than dong co phai la thien tai khong? That ra, mot so co nang khieu dac biet trong cac em ay sau nay da tro thanh nhung bac thien tai. John Stuart Mill moi 6 tuoi da doc duoc sach co dien Hy Lap, ve sau da tro thanh mot tay cu phach ve kinh te chinh tri va la nha triet hoc lung danh the gioi.

Mozart choi piano luc 4 tuoi va sang tac nhac hoi 5 tuoi, ong da tu khang dinh la mot trong nhung nha soan nhac lon nhat cua moi thoi dai. Nhu vay, cac ly thuyet tren da co gang ly giai nhung dieu bi an nhu nhung nhan to tao nen thien tai. Song, la nhung quan diem khoa hoc, chung co xac suat cua rieng chung va khong the bao quat het nhung chieu sau bi an cua hien tuong thien tai.

Nguy co cua cac thien tai

Cha me nao cung muon con minh thong minh va co the tro thanh thien tai. Truoc day, do kien thuc con nguoi co han nen ho chua the tinh toan duoc thoi diem sinh con theo y muon. Con hien tai, voi su phat trien vuot bac cua khoa hoc ky thuat, viec cho ra doi mot dua tre co chi so IQ cao la dieu nam trong tam tay. Cac cap vo chong chi can tap trung tinh toan thoi gian dau va cuoi chu ky hoat tinh cua mat troi, chon dat nuoc nao o vung lanh gia hon va san sang chao don mot thien tai.

Tuy nhien, neu ho khong co ca thoi gian de chuan bi cho ke hoach "em be thien tai", khoa hoc tien tien se giup ho dat duoc uoc mo do. Cung chinh vi mong muon co con thien tai cua cac cap doi ma so luong thien tai hien nay dang o con so "khung". Nhung mot thuc te dang lo la cac thien tai thuong khong khoe manh nhu nguoi binh thuong va hay mac nhung can benh nghiem trong.

Giao su Vladimir Efroimson, Truong khoa Di truyen cua Vien Tam than hoc Moskva (Nga), da cong phu nghien cuu hau het cac truong hop benh tat cua nhung nhan vat lung danh trong lich su the gioi. Va ong da lam thien ha gan nhu bi soc khi cong bo rang: Nhung con nguoi vi dai thuong mac nhung can benh tram cam nhieu hon so voi nhung nguoi binh thuong khac.

Theo giao su Vladimir, thien tai thuong mac nam loai benh pho bien: Benh gut, hoi chung Marfan (khien nguoi benh bi thuc nhieu hon ngu), hoi chung Morris (nguoi benh de bi chuyen doi gioi tinh), benh bung phat tinh duc (gay hung phan lien tuc cho nguoi mac phai) va cuoi cung la tram cam Hypomanic (nguoi benh thay doi tinh khi that thuong). Giao su Vladimir cho hay, hau het cac thien tai lung danh cac the ky truoc deu mac it nhat mot trong so cac can benh tren. Doi khi, nguoi ta thay ho dien ro mot cach thai qua va cau tra loi cho hanh dong cua ho chinh la nam loai benh liet ke nay.

Vi du, Albert Einstein luon lung tung voi toan hoc cao cap, co nhung luc ong nho cac nha toan hoc gioi hon giai gium cac bai toan kho. Con Darwin suot doi luon phan nan ve tri nho kem coi cua minh. Tu nghien cuu nay, giao su nhan xet: "Cong nhan trai dat ngay cang nhieu thien tai la mot thuc te dang mung. Nho nhung thien tai nay, xa hoi se phat trien o muc cao, nhat la tri tue con nguoi. Nguoi ta thuong noi rang, "su dien loan" la dac trung cua cac thien tai va la dieu lam nen "chat" cua thien tai.

Nhung it ai biet rang, cai dien loan do la dieu dang luu tam va lo ngai. "Dien" chinh la can benh nan y ma da so cac thien tai mac phai, do la benh ly chu khong phai ban chat. Cac can benh nay den khoa hoc tien tien cung phai dau dau. Va dieu dang suy nghi, do la tuoi tho cua cac thien tai. Ho thuong co tuoi tho rat ngan va lao hoa rat nhanh".

Nhu vay, thien tai xuat hien nhieu mang lai hi vong cho su phat trien cua loai nguoi trong tuong lai nhung cung la moi lo ngai cho "cai dien" ton tai o ho. Khoa hoc van tiep tuc nghien cuu, tim ra giai phap vuot qua cac chuong ngai can tro buoc tien cua cac thien tai the he sau nay.

Thien tai va ke dan don

Mot cong trinh nghien cuu cua cac nha khoa hoc tai vien nao do nha ti phu Paul Gardner Allen (Anh) chu tri da gay soc cho rat gioi khoa hoc: Mac du tu tinh cach, su sang tao va kha nang tri tue cua cac thien tai va ke dan don khac nhau nhu hai thai cuc nhung thuc ra nao cua ho khac nhau chua den 5%. Nghien cuu cho thay, su giong nhau va khac nhau giua cac vung tren mot bo nao nguoi. Ho da phan tich khoang 1.000 gen trong nao cua kha nhieu nguoi trong phong thi nghiem. Ket luan rut ra tu cong trinh nay la bo nao nguoi thuc te la nhu nhau. Trong so 1.000 nguoi tham gia thi nghiem thi su khac biet giua nhung nguoi co tu duy vuot troi va nhung nguoi suy nghi cham chap chi la 5%.       

 

Vietbao.vn (Theo NDT)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.