Than phan vi Hoang de Trung Hoa cuoi cung qua ho so cua FSB

Thứ năm, 26 Tháng sáu 2008, 15:06 GMT+7



Vua Pho Nghi va mot si quan Hong quan thoi con song tai Lien Xo.

Tai kho luu tru cua Co quan An ninh Lien bang Nga (FSB) co mot chiec cap dac biet gom nhung tai lieu lien quan den Vua Pho Nghi khi con song tai Lien Xo. Nhung tai lieu moi duoc giai mat nay da giup lam ro nhieu trang khuat trong cuoc doi vi vua cuoi cung cua trieu dai phong kien Trung Quoc vao thoi ky ngay sau Chien tranh the gioi thu II...

Thang 8/1945, khi Hong quan Lien Xo da vuot qua duoc he thong phong thu day dac cua doi quan Quan Dong va bat dau ao at tan cong, quan Nhat da tim cach dua vi vua bu nhin Pho Nghi ra khoi Man Chau. Nhung mot don vi do bo cua Hong Quan da kip thoi danh chiem san bay thanh pho, bat giu chiec may bay cung voi vi vua bu nhin nay va chuyen ong toi Chita, sau do la mot trai giam dac biet o Khabarovsk.

Tai day cho du Pho Nghi la mot tu binh, nhung ong ta van duoc doi xu voi mot che do dac biet. Phia Lien Xo hieu rang, Pho Nghi la vi hoang de cuoi cung cua nha Thanh, trieu dai da cai tri Trung Quoc trong suot hon 2 the ky ruoi.

Vao dau nhung nam 30 cua the ky truoc, Pho Nghi bi phong trao cach mang tuoc mat vuong mien. Nhung den nam 1934, quan Nhat lai dung ong len lam vua bu nhin tai khu vuc Man Chau. Thoi gian dau o Lien Xo, Pho Nghi rat so bi trao tra lai cho Trung Quoc nen de nghi duoc song tai day va hop tac voi Stalin.

Noi dung nhung la thu cua Pho Nghi gui Stalin cho thay ong luon tim cach thanh minh ve viec da dong y lam vua bu nhin cho quan Nhat, cung nhu mong muon duoc nghien cuu hoc tap nhung thanh tuu vi dai cua Lien Xo: “Toi da khong it lan co gang dau tranh chinh tri voi quan Nhat, nhung moi no luc cua toi deu vo ich. Nguoi Nhat ngay cang the hien su long hanh va tan bao... Trong suot hon 10 nam qua, toi da phai chiu ach ap buc va giam sat ngat ngheo cua quan Nhat, nen khong co co hoi nao de tiep thu nhung kien thuc khoa hoc. Toi dac biet mong muon duoc nghien cuu ve chu nghia xa hoi tai Lien Xo va mot so nganh khoa hoc khac... Toi cam thay mang no Lien Xo vi cuoc song moi cua minh. Thai do biet on doi voi Lien Xo va Hong quan deu khong the dien ta duoc bang giay hay bang loi. Voi ly do nay toi quyet dinh du the nao cung xin o lai Lien Xo, don het no luc de nghien cuu nhung thanh tuu khoa hoc moi nhat... Toi se lam viec khong ngung nghi de tra on Lien Xo vi an hue nay, cung nhu vi viec da giup cuu vot cuoc song truoc day cua toi”.

Ve phan minh, Stalin cung da co y dinh dua vi vua cuoi cung cua Trung Quoc ra Toa an quoc te tai Tokyo voi tu cach mot nhan chung buoc toi chu nghia quan phiet Nhat.

Ke hoach nay duoc nhac toi trong mot bao cao cua Bo truong Noi vu Lien Xo S.Kruglov gui len Stalin: “Theo chi thi cua chinh phu, da chuan bi noi dung phat bieu truoc Toa an Tokyo cua cuu Hoang de Pho Nghi voi tu cach nhan chung buoc toi. Trong qua trinh tham van tai Khabarovsk, ong nay da khai rang, quan Nhat xam nhap vao Man Chau voi muc dich xay dung ach no dich ve chinh tri, kinh te va ton giao tai khu vuc nay, dong thoi chuan bi ban dap de tan cong quan su vao Lien Xo ve sau...”.

Mot thoi gian sau, khi ra truoc Toa an quoc te, vi cuu hoang de cua Trung Hoa khong chi khang dinh tat ca nhung loi khai truoc day cua minh, ma nhieu lan con cong khai bac bo nhung loi xuyen tac rang, ong da bi phia Lien Xo gay suc ep de noi ra nhung dieu tren.

Ngay 6/9/1946, Pho Nghi duoc dua tro lai Khabarovsk, trong khi phien toa tai Tokyo van con dien ra them hon 2 nam nua. Nho nhung loi khai cua Pho Nghi, nhieu ten toi pham chien tranh tai Nhat da bi ket an thich dang, trong do co 7 ten da bi treo co.

Sau khi tu toa an tro ve, Pho Nghi cang co nhieu hanh dong tich cuc nham thuyet phuc chinh quyen Xoviet cho phep duoc o lai day. Ve sau trong hoi ky cua minh, Pho Nghi thua nhan rang, ong con co y dinh se chuyen sang My sinh song. Do Lien Xo la dong minh cua My trong chien tranh, Pho Nghi hy vong co the de dang dat duoc muc dich nay.

Can noi them la trong khi chuan bi chay tron hoi nam 1945, Pho Nghi da kip giau ben trong chiec vali hai day cua minh mot so luong bau vat nho nhung rat co gia tri cua trieu Thanh. Khi bi bat giu tai san bay vao thang 8/1945, khong ai xem xet ky chiec vali nay vi nhung ly do ton trong va ngoai giao.

Den khi biet duoc kha nang co the bi trao tra lai cho phia Trung Quoc, Pho Nghi da viet mot yeu cau gui len Stalin: “Voi long kinh trong va chan thanh sau sac nhat, cho phep toi de nghi Chinh phu Lien Xo nhan mot so do chau bau de co the su dung chung trong mot quy giup phuc hoi lai nen kinh te Xoviet sau chien tranh”. Kem theo la thu tren, cuu hoang Pho Nghi gui luon theo mot loat nhung bau vat bang ngoc, vang va bac dac biet tinh xao ma minh da cat giu tu bao lau nay.

Tuy nhien, vi moi quan he than thien voi Trung Quoc, Stalin van quyet dinh dua cuu hoang ve que huong. Ngay 1/6/1950, Thu tuong Chu An Lai trong mot cuoc tro chuyen voi Dai su Lien Xo tai Trung Quoc da tuyen bo, nuoc nay san sang nhan lai Pho Nghi.

Ngay 14/7/1950, Chinh phu Lien Xo da ky quyet dinh trao tra lai cuu hoang cho phia Trung Quoc. Pho Nghi do qua tuyet vong da tim cach tu sat nhung bat thanh. Ong bi giam sat chat che tren mot toa tau dac biet, chuyen toi bien gioi va ban giao cho dai dien Trung Quoc.

Nhung noi lo so bi trung phat cua ong vua cuoi cung nay da khong co co so. Ong duoc bo tri vao mot trai cai huan voi nhung dieu kien sinh hoat va hoc tap kha day du: co the doc sach, bao, nghe radio, xem phim, luyen tap the thao, tiep nhung vi khach nuoc ngoai hay tham chi duoc di tham quan cac xi nghiep va nong trang v.v...

Trong thoi gian nay, Pho Nghi con viet cuon hoi ky “Nua dau tien cuoc doi toi” tu phe phan qua khu cua minh. Cuu hoang Pho Nghi chinh thuc duoc an xa vao nam 1959 va don toi o tai Bac Kinh.

Nam 1962, ong tham chi con tro thanh dai bieu cua Hoi nghi Hiep thuong chinh tri - nhan dan toan quoc. Thang 10/1967, vi hoang de cuoi cung cua nha Thanh qua doi tai mot benh vien o Bac Kinh.

(theo ANTG)



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.