Nguoi duoc Ho Chu tich tang Truyen Kieu

Thứ hai, 04 Tháng chín 2006, 21:28 GMT+7

//


Nguoi duoc Ho Chu tich tang Truyen Kieu
Ong Franz Faber
Chung toi tim toi khu nha yen tinh, danh cho nhung nguoi cao tuoi, xe sau ben duong truoc mat Toa thi chinh quan Pankow, Berlin, tham ong Franz Faber, nguoi da cung vo, ba Irene Faber, lan dau tien “mang” nang Kieu toi nuoc Duc.

Don chung toi sau canh cua mo rong la mot nguoi gia toc trang nhu cuoc, vang tran cao rong, anh mat con rat linh hoat. Chung toi duoc moi vao mot phong khach am ap, co khoanh hien trong xuong tham co xanh va nhung hang cay de yen lang dung trong nang thu vang.

Hoi ra moi biet, toi 14-09 nam nay Franz Faber tron chin muoi xuan. Cai con nguoi dem tuoi nhu cay dai thu the kia ma nhac toi chuyen xua van nho ro tung chi tiet, nu cuoi anh mat con roi roi nhu con tre. Ong can than lay ra bo Kieu, tap 1 va 2, ban dich Viet - Phap cua Nguyen Van Vinh, xuat ban nam 1951 va cuon Kieu xuat ban bang tieng Duc cua hai ong ba dat ngay ngan tren chiec ban nho va, cau chuyen bat dau.

Nam 1954, chang thanh nien Duc Franz, voi tu cach phong vien to News Deutschland lan dau tien toi Viet Nam. Tren manh dat la vua tan khoi sung nay, Franz da chung kien “Nhung giay phut han hoan nhat trong khong khi chien thang Dien Bien Phu cua cac ban, chung kien canh nhung ten linh thuc dan Phap cui dau rut khoi mien Bac”.

Gan hai nam o Viet Nam, Franz duoc di nhieu noi, cam nhan duoc nhieu dieu tren “Manh dat khac kho, dau thuong nhung day nhung con nguoi dung cam, hon hau va chan that…”.

Va, mot trong nhung ki niem sau dam nhat vao dot cong tac ay la, tai mot gian phong nho trong Phu chu tich, Franz duoc dien kien Chu tich Ho Chi Minh.

“Ket thuc cuoc gap go, Chu tich Ho Chi Minh da tang toi bo sach hai cuon. Do la Truyen Kieu voi ban dich ra tieng Phap cua tac gia Nguyen Van Vinh. Bac da noi voi toi rang: Toi hy vong, voi cuon sach nay, ong co the bat dau mot cai gi”.

Thoi gian o Viet Nam gan mot nam nua, phong vien Franz duoc tiep tuc di nhieu noi, tan mat chung kien them nhieu su kien va con nguoi ma sau nay anh chiem nghiem ra rang, “Toi da di khap the gioi, tu chau My toi chau a, chau Phi … hon bon muoi nuoc, nhung khong dat nuoc nao de lai nhung an tuong manh va tot dep, cho toi nhieu suy nghi nhu dat nuoc Viet Nam!”.

Va cuon Kieu, Bac Ho tang, luon ben anh de nhieu lan khong cam noi nuoc mat khi doc thay than phan cua Nang Kieu, than phan cua nhieu con nguoi hien lanh ma hang ngay anh tiep xuc trong cuoc song vua qua mot cuoc chien dau thuong keo dai.

De “bat dau mot cai gi” anh da ve tan Tien Dien, que huong cua Nguyen Du cung nhu tim gap nhieu hoc gia Viet Nam danh tieng bay gio nhu Dang Thai Mai, Dao Duy Anh v.v… nham tim hieu them ve cuon sach ma trong no con rat nhieu van de, neu “khong hieu nguoi Viet, van hoa Viet Nam, khong he de dang cam nhan Kieu mot cach sau sac”.

Rat may man cho Franz khi do anh co vo la mot chuyen gia ve ngon ngu hoc. “Bay gio, Irene cua toi la giang vien ngoai ngu, biet thanh thao nam ngoai ngu - Anh, Phap, Nga, Tay Ban Nha va Bo Dao Nha”.

Cuoi nam 55 tro ve nuoc, Franz da ban bac cung voi vo va duoc Irene ung ho y dinh tim cach dich no ra tieng Duc. Nho lai loi dan cua Bac Ho khi con o Viet Nam: Hay tim hieu ki truyen Kieu qua ban tieng Phap; ngoai ban dich cua Nguyen Van Vinh mang theo, hai ong ba da tim cach lien he voi vien Academie Franscaise o Phap nham tim them tai lieu.


Nguoi duoc Ho Chu tich tang Truyen Kieu
Trang bia cuon Truyen Kieu duoc dich sang tieng Duc
“Nhung khi do, do quan he giua Dong Duc va Phap con co van de nen Irene khong nhan duoc Visa vao Phap, du phia Dong Duc da cap giay xuat canh. Toi ben viet thu cau cuu cha de cua toi luc do dang song tai Tay Duc va nho ong sang Phap kiem tim cac tai lieu”.

The la chang thanh nien Franz keo ca nha ong vao cuoc. Khi da co tai lieu tu Phap do bo chong mang ve, chi Iren da nhan ra rang, tai lieu dich Kieu tu ban tieng Phap khong thich hop voi su chuyen dich ra tieng Duc. Phai dich thang tu tieng Viet ra tieng Duc!”. Do la mot thach thuc lon lao voi hai nguoi.

“De thuc hien viec do, nha toi da tim toi truong Humboldt tai Berlin tham gia nhieu buoi man dam de tu do co the tu hoc tieng Viet. Chung toi phan cong, Irenne chuyen nghia tung cau tho tu ban goc tieng Viet ra tieng Duc, con toi chon hinh thuc the hien nghe thuat cua tac pham. Do la mot qua trinh rat kho khan, phuc tap, khi Truyen Kieu co rat nhieu cac dien tich…”.

Trong thoi gian nay, Franz Faber la Chu tich Hoi nha bao Phan ban quoc te, cong viec cua anh rat ban nhung de co the dich duoc Kieu, anh da danh nhieu thoi gian nghi ngoi cho viec nghien cuu dao phat va tim nhieu tai lieu ve van hoa a Chau.

Tam su voi chung toi ve thoi gian nay, cu Faber cuoi nho lai: “Vo chong toi lay nhau hai chuc nam, chua khi nao to tieng, the nhung quanh viec dich Kieu, chung toi khong tranh khoi nhieu khi phai ban cai cang thang de toi mot quyet dinh nao do.

Cac ban dich bang tieng Phap deu trong van o cuoi cau, nhung cach chuyen ngu ay lam toi ban khoan, vi khi nguoi dich trong van se vo tinh lam ton hai toi y tu, noi dung sau sac ma tung cau tho cua thi hao Nguyen Du da nang triu.

Cu Nguyen Du dung loi tho luc bat de the hien va kieu tho do rat kho khan, no chua he co o thi phap chau Au, khong the ap dung khi chuyen ngu, vi the toi quyet dinh chon loi tho co Hy Lap khong van de chuyen tai Kieu.

Nhu vay, tung cau tho se bao trong duoc nghia li, khi chuyen dich giu duoc nhip dieu tung cau, tinh thi ca se khong bi pha vo. Ngay ca dich mot tu “Tram Nam” cua cu Nguyen Du cung can het suc can nhac. No khong chi la do dai so hoc ve thoi gian, no mang theo trong do ca noi ham cuoc song, bao nhieu van de, cua ca mot doi nguoi ma tung cho mot, tuy theo van canh can dich no ra tieng nuoc toi sao toat ra duoc y nghia cua mot tu ay.

Suot bay nam troi ca hai chung toi da lam viec het suc nghiem tuc de Bat dau mot cai gi do va, nam 1964 ban dich Truyen Kieu chinh thuc duoc xuat ban.

Nha xuat ban cua Duc, Ruten-Roninh da tiep nhan xuat ban tac pham Kieu do hai ong ba Irene Faber va Franz Faber chuyen dich sang tieng Duc khi do voi thai do het suc tran trong.

Ho danh gia cao ban dich nay ve su chinh xac cua ngon ngu, tu tuong va suc truyen cam: “…Co am dieu cua mot ban nhac dan dat nguoi doc vuot qua duoc su khac biet ve ngon ngu…”.

Thang 7-1965 Thuy Si cung danh gia cao ban dich cua hai ong ba. Chinh vi nhung thanh cong ay ma cuon Kieu do hai ong ba chuyen ngu lai duoc tai ban o Duc nam 1976. Thang 3 nam 1965, Dai su quan C.H.D.C Duc tai Viet Nam da lam le ra mat tac pham chuyen ngu cua hai ong ba tai Ha Noi va Franz Faber khi do trong chuyen cong tac lan thu hai tai Viet Nam, dai dien cho hang thong tan truyen thong Duc A.N.D, lai duoc vinh du tiep kien Bac Ho.

Nho lai lan gap nay, ong Faber ke: “Toi vo cung xuc dong vi Ho Chi Minh van nho va to loi khen toi cuon sach toi gui tang Nguoi may thang truoc do.

Day la mot phan thuong quy gia voi hai vo chong toi, nhat la o lan gap sau nua, nhan dip chieu dai quoc khanh Duc, nguoi than mat hoi toi dich cuon sach do bao nhieu lau va khi biet chung toi theo duoi cong viec do suot bay nam, Nguoi da noi: Nhu vay suot bay nam do cac ban luon luon nghi toi Viet Nam”.

“Luon nghi toi Viet Nam”. Co le bay gio van vay! Franz Faber ri ra voi chung toi bao nhieu lan nua duoc gap Bac Ho, nhung vung dat ma ong da di qua, nhung suy nghi va tran tro.

Ong khong chi cung vo dich truyen Kieu ma con co nhung tap ki su, but ki ve dat Viet. Ong noi : “Neu duoc uoc ao mot vung dat song, toi lai chon Viet Nam”.

Tam biet thi sy, nha dich gia toc nhu may cuoc Faber, toi muon noi loi biet on ong va huong hon vo ong, vi nhung gi gia dinh ong da lam cho Viet Nam va “mang” nang Kieu yeu thuong cua nen van hoc co dien Viet Nam toi duoc voi cong chung Duc, nhung toi cu nghen lai.

Chung toi, nhung nguoi toi tham ong hom do, deu mong muon quay tro lai, nhan dip sinh nhat sap toi ong tron chin muoi xuan.

Teltow, thang 8-2006

Nguyen Van Tho (Nha van)
Tien Phong Chu Nhat

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.