Lap truong Putin da thay doi

Thứ sáu, 30 Tháng bảy 2010, 11:05 GMT+7

Nha lanh dao Nga von da tung chi trich My va di theo duong loi cua Stalin hien nay dang ung ho mot su tan bang quan trong trong chinh sach doi ngoai cua Nga.

Chi ba nam truoc day, Vladimir Putin say sua noi ve viec My dang tim cach tro thanh "ong chu duy nhat" cua the gioi va chi trich NATO "dang truon den cac duong bien gioi cua Nga". Ong cung da ra lenh viet lai cac cuon sach lich su cua Nga nham ca ngoi vai tro cua Stalin, dieu nay bao dong the gioi rang kha nang khoi phuc mot che do Xo Viet chuyen quyen sap dien ra.

Thay vi chi trich phuong Tay, Thu tuong Putin noi ve cac thoa thuan kinh doanh voi chau Au va chau My, ve cac khu vuc thuong mai va cac khoan vay. Va thay vi ca ngoi Stalin, hoi thang 5, Putin da thang than thua nhan su tan bao cua "che do chuyen che" cua Stalin khi ong dung ben canh Thu tuong Ba Lan tai Katyn, noi quan doi Lien Xo da tu hinh 20.000 si quan va binh linh Ba Lan vao nam 1940.

Du an lon nhat cua Putin nam nay do la hinh thanh mot hiep dinh ve moi quan he doi tac hop tac lon moi voi Lien minh chau Au ma se bao trum moi thu tu thuong mai den du lich khong can thi thuc.

Va mot hoc thuyet chinh sach doi ngoai moi cua Cremli, sau nhieu thang tien trien, dang vach ra cac ke hoach chi tiet de tao ra mot the gioi trong do Nga se "phu thuoc lan nhau" vao cac cuong quoc lon khac, co the ke den Lien minh chau Au va My voi tu cach la cac doi tac dang ao uoc nhat.

Su mem mai moi trong giong dieu cua Putin khong phan anh bat ky su nhut chi nao lien quan den muc tieu co ban cua ong: phuc hoi dia vi cua Nga voi tu cach la mot nuoc lon.

Theo nhung nguoi biet ong, Putin tan day long ma noi van la "mot silovik dien hinh", silovik la tu viet tat de chi mot nhom gom cac cuu mat vu co tu tuong dieu hau van dang thong tri gioi tinh hoa cua Nga.

Yury Krupnov, Giam doc Vien nghien cuu nhan khau hoc, nhap cu va phat trien khu vuc cua Matxcova va la nguoi gan gui voi Putin noi: "Ban dung hieu sai rang Putin se de Nga tro nen yeu kem". Thu da thay doi do la lan dau tien trong mot thap ky, the gioi cuoi cung dang di theo cach cua Putin, va ong cuoi cung cung co the nghi xa hoi doi chut.

Trong khoang thoi gian lam tong thong, tu 2000-2008, Putin da dau tranh de bao ve nhung gi ong xem la pham vi anh huong chinh dang cua Nga, doc theo chieu dai cua nhung vung da tung la lanh tho cua Lien Xo. Ba Lan da tung tim cach tro thanh mot can cu cho he thong phong thu chong ten lua cua My. Ucraina quyet tam gia nhap NATO va Grudia cung vay va da tim cach hat cang quan doi Nga khoi cac nuoc cong hoa ly khai cua ho la Apkhadia va Nam Ossetia.

Lap truong Putin da thay doi

Putin tan day long ma noi van la "mot silovik dien hinh". Anh: mekongnet.ru.

Hien nay, chinh quyen Obama da rut lai ke hoach bo tri cac dan ten lua danh chan o Ba Lan va cong hoa Sec; viec gia nhap NATO cung khong duoc ban den o Ucraina do thang loi cua mot vi tong thong than Matxcova trong bau cu; va Nga da sap nhap mot cach hieu qua cac vung lanh tho phia Bac Grudia va day la ket qua cua cuoc xam luoc dien ra hoi nam 2008. NATO tham chi con de nghi bao gom ca Nga vao cac ke hoach phong thu ten lua cua chau Au.

Va vao thang 5/2010, Putin da ky mot thoa thuan gia han hop dong thue can cu hai quan cua minh o Sevastopol, Ucraina von lau nay la ngoi nha cua Ham doi Bien Den gay tranh cai cua Nga. Putin cung cung co su chi phoi ve nang luong cua Nga doi voi chau Au, ky ket mot loat cac thoa thuan ve duong ong dan khi Dong chay phuong Nam, chuyen khi dot truc tiep tu Nga sang Bungari va Trung Au.

My cung trong co ve khong con qua de doa doi voi nhung loi ich cua Nga. Mac du Putin va George W.Bush da xuat phat voi mot khoi dau tot dep khi Tong thong My vao nam 2001 tuyen bo da "nhin thau" tam hon cua Putin, cac moi quan he nhanh chong xau di do nhung nghi ngo cua Nga rang My xui giuc "cac cuoc cach mang mau" da lat do cac che do than Putin o Grudia, Ucraina, Xecbia va Cugoruxtan.

Hien nay, khi ma Bush va chuong trinh nghi su tu do cua ong da khong con, Putin co the chap nhan de nghi cua Tong thong Barack Obama "khoi dong lai" cac moi quan he. Obama, theo loi cua Dmitry Rogozin, dai dien cua Nga tai NATO, la "mot nha tu tuong tre tuoi, hien dai", da no luc xoa diu su lo ngai cua Nga rang My muon ve van cac dong minh lau doi nhat cua Nga.

Bat chap cuoc chien gay go ve dia chinh tri trong qua khu, Putin hien dang thoai mai chia tay ra voi phuong Tay nhu ong da lam vao nhung ngay dau lam tong thong, khi Nga ung ho cuoc chien cua Bush o Apganixtan.

Ve co ban, no luc cua Putin nham khoi phuc cac moi quan he voi phuong Tay phan anh thuc te rang Nga rat can nguon ngoai hoi. Dieu chac chan la su bung no cua Nga thoi Putin la dua vao nguon tien ban dau lua. Nhung hau het cac cong ty cua Nga thuc su phat trien dua tren ngon von re mat muon tu phuong Tay voi so tien la 450 ty USD.

So tien do hien da het sach. Dau nam nay, Bo Phat trien Kinh te cua Nga da tinh toan rang tu nay den nam 2013 Nga se can phai co khoang 1 nghin ty USD de thuc hien nhung ke hoach day tham vong nham phuc hoi co so ha tang dang xuong cap nghiem trong chang han nhu he thong duong ray xe lua, cac truong hoc va benh vien - va ngan sach chi co the bu dap 1/3 con so do.

Quy on dinh hoa tri gia 150 ty USD duoc tao ra trong nhung nam tang truong manh se bi tieu het vao cuoi nam 2011. Diem mau chot la Cremli dua ra nhung con so nay va nhan ra rang Nga khong the hien dai hoa - tham chi la ton tai - neu thieu dau tu nuoc ngoai.

Mot nguon tin cao cap tu Bo Ngoai giao noi: "Cuoc khung hoang nay cho thay rang Nga se khong the phat trien mot cach doc lap".

Chinh vi vay, su than thien moi cua Putin duoc dinh huong boi nhung nhu cau cua chinh nuoc Nga. Thai do kieu ngao dua vao dau lua da khien Putin co lap truong hieu chien nhat vao nam 2008 - khi gia dau lua dat muc 146 USD/thung, gap doi muc gia hien nay va Cremli tran ngap tien tu tren troi roi xuong - hien da het.

Dmitri Trenin thuoc Trung tam Moscow Carnegie noi: "Cuoc khung hoang kinh te da xoa bo su ngao man da danh dau su ket thuc nhiem ky tong thong cua Putin. Neu ban chap nhan rang tru khi ban hien dai hoa, thi ban se bi gat ra ria, hoac neu ban chap nhan rang ban khong the hien dai hoa minh,... thi luc do chinh sach doi ngoai cua ban se tuong doi ro rang. Ban can phai chia tay ra voi nhung nuoc phat trien ma co the tro thanh nhung nguon luc cho su hien dai hoa cua ban".

Putin duong nhu chac chan da chap nhan thong diep hien dai hoa nay, danh phan lon thoi gian cua minh de thu hut dau tu nuoc ngoai va ung ho "thanh pho cach tan" moi cua Nga tai Skolkovo gan Matxcova.

Hoac nhu Pho Chu tich Duma Quoc gia Sergei Markov, la mot thanh vien trong e kip cua Putin trong hon mot thap ky de cap, "o Putin chang co gi thay doi - ong van luon bi phuong Tay hoa",  it nhat la so voi cac nhan vat thuoc nhom siloviki von theo duong loi dan toc chu nghia hon.

Markov noi rang dieu khac biet la My khong con "doi xu voi Nga nhu the mot ga ngoc. 90% hanh dong huong toi phuong Tay cua Putin la boi vi Nga khong the hien dai hoa ma thieu cac chuyen gia va cac cong nghe cua phuong Tay". 10% con lai la do thuc te rang "Putin can phuong Tay de chong lai moi de doa Hoi giao cuc doan ma Nga dang phai duong dau ca o ben trong bien gioi nuoc nay duoi hinh thuc cac cuoc noi day dang dien ra o Bac Capcado lan cac phan tu Hoi giao cuc doan o Trung A".

Nhung ket qua cua su suy xet lai nay la dang ke. Theo mot ban thao ve hoc thuyet moi cua Nga do Newsweek tai Nga thu thap duoc gan day, nen tang cua chinh sach doi ngoai cua Nga se la viec tao ra mot the gioi khong co ban be hay doi thu, ma chi co cac loi ich.

Thay cho su doi dau voi Grudia va viec noi ve cac moi de doa tu NATO cung nhu tu cac ke hoach phong thu ten lua cua My la su nhan manh moi vao viec "hoi nhap nen kinh te va van hoa cua Nga" voi cac nuoc lang gieng nhu EU va Trung Quoc.

Bieu tuong cua tinh than moi nay the hien ro rang nhat o Quang truong Do trong le ky niem Ngay chien thang phat xit Duc (9/5), khi lan dau tien quan doi tu My, Anh, Phap den Ba Lan da dieu hanh ben canh cac binh linh va cac ten lua hat nhan cua Nga.

Chi vai ngay truoc do, Tong thu ky NATO, Anders Fogh Rasmussen, da de nghi tham khao y kien cua Nga lien quan den nhung ke hoach moi nhat cua ho ve phong thu ten lua o chau Au.

Dau nam nay, Nga da ky Hiep uoc START moi da duoc cho doi tu lau ve cac vu khi chien luoc voi My. Tham chi co ca cuoc doi thoa ve viec My thuc day Nga gia nhap To chuc Thuong mai The gioi (WTO), cu ca rot ma phuong Tay dung dua truoc mui Nga ke tu 1993.

Rogozin, mot nha chinh tri theo duong loi dan toc chu nghia truoc day, cung la nguoi duoc cu di lam dai dien cua Nga tai NATO ke tu hai nam truoc noi: "Toi khong the mo tuong ve mot su tan bang nhu vay khi toi den Brussels".

Rogozin da  tung goi lien minh nay la "con te giac bi mu".

Hien nay, Rogozin noi rang "mot cua so co hoi da mo ra cho chung toi... Chung toi dang no luc nham don sach tat ca nhung thu rac ruoi nam tren con duong tien toi cac moi quan he tot dep hon".

Mot so yeu to may man da gop phan cai thien tinh hinh noi tren. Gia hang hoa duy tri o muc cao hon nhieu so voi nhung du doan duoc dua ra sau su sup do tai chinh nam 2008. Cung voi quy binh on gia dau lua hien dang thu nho lai, do la nhung yeu to het suc quan trong de giup Putin giu chat su kiem soat dat nuoc bang viec nem tien vao cac linh vuc bat on trong nganh cong nghiep.

Cac chinh tri gia than phuong Tay o Ucraina da tranh cai rat nhieu toi muc ho da de ngo mot con duong cho nhan vat than Matxcova, Viktor Yanukovych, len nam quyen.

Da co mot su cai thien dang ke trong cac moi quan he voi Ba Lan sau cai chet cua tong thong Lech Kaczynski trong vu tai nan may bay tren duong den du le tuong niem vu tham sat Katyn. Nga khong chi nhanh chong dieu tra vu tai nan ma Putin con thang thung thua nhan rang cac nan nhan trong vu Katyn da "bi thieu chet trong ngon lua dan ap cua chu nghia Stalin".

Katyn luon la phong vu bieu chu chot cho thay su san long cua Nga giao tiep mot cach thanh that voi the gioi; su thua nhan cua Mikhail Gorbarchev vao nam 1990 rang vu tham sat nay la do Lien Xo tien hanh, chu khong phai Duc Quoc xa, da giup khuyen khich nhieu tieng noi o Dong Au bat dau noi len su that ve ky nguyen Xo Viet.

Nhung phan lon su tan bang moi noi tren dien ra la do huu y. Ca Putin lan tong thong Dmitry Medvedev deu danh phan lon suc manh cua ho hanh dong nhu cac dai dien thuong mai cap cao cua Nga.

Danh sach cac du an chung EU-Nga la rat dai: chi rieng voi Duc, Putin da ky thoa thuan de Nga tham gia thiet ke va san xuat loai may bay Airbus A350 moi, mot thoa thuan voi Deutsche Bahn va Siemens de phat trien cac tuyen xe lua cao toc, va mot du an mo cac nha may lap rap cac loai xe Volkswagen, Daimler, va BMW o Nga - chua ke den duong ong dan khi "Dong chay phuong Bac" duoi Bien Ban Tich.

Dau thang nay, Medvedev da den tham Dan Mach va Nauy nham thu hut nguon dau tu o khu vuc Scandinavi. Ong cung da ky cac thoa thuan ve chia se cac nguon tai nguyen o Bien Barent, cac du an chung ve nganh dong tau o Bac Cuc, bao ton nang luong, cong nghe nano va truyen thong - ong cung nhat tri cham dut cuoc tranh chap duong bien gioi da ton tai lau nay voi Nauy.

Theo Medvedev, Nga "phai ngung cau co voi the gioi va bat dau mim cuoi".

Dang buon thay cho cac nha cai cach cua Nga, su tan bang moi nay lai khong xay ra o trong nuoc. Mac du Medvedev dang len tieng ve viec tao thuan loi nhieu hon cho cac dang doi lap, nhung Cremli lai dan ap thang tay cac dang doi lap thuc su, buoc toi mot dang theo "chu nghia khung bo" va thuc day mot dao luat ma theo do Co quan An ninh Lien bang co quyen bat giam doi tuong tinh nghi ma khong can xet xu.

Lap truong Putin da thay doi

Anh: mekongnet.ru.

Cuu pho thu tuong va hien nay la mot nha lanh dao doi lap, Boris Nemtsov, noi rang Cremli lo ngai cuoc cai cach thuc su boi vi no dang dieu hanh "mot he thong tham nhung ma se bi su tu do hoa pha huy". Tuy nhien, khong mot chinh phu nao o phuong Tay muon huy hoai su tan bang nay bang cach chi trich Cremli ve nhung vu vi pham nhan quyen.

Masha Lipman thuoc trung tam Moscow Carnegie noi: "Hien Cremli khong bi phuong Tay chi trich. Trong khi do, cac hoat dong chinh tri noi bo cua Nga van doc doan nhu truoc - tham chi con toi te hon".

Che do dan chu cua Nga co the van bi dong bang o tang sau nhat, nhung hanh trinh cua Putin tu mot nhan vat hay kich dong chong My tro thanh mot dai dien ban hang than thien cho gioi kinh doanh Nga dang duoc hoan nghenh va la hanh dong dang chu y.

Mot thu nghiem quan trong ve su tan bang nay se la viec gia nhap WTO, mot trong nhung tro ngai truoc mat doi voi dau tu va thuong mai cua phuong Tay o Nga.

Thang 6/2009, Putin da lam cho ca the gioi ngac nhien bang hanh dong rut khoi cac cuoc dam phan voi WTO va neu len y tuong ve mot lien minh thue quan voi Belarus va Kazakhstan. Lien minh nay hien dang suy sup, va Nga du kien se noi lai cac cuoc dan phan voi WTO sau hoi nghi thuong dinh voi EU va cuoc gap giua Obama va Medvedev.

Mot van de khac co the la viec khoi phuc lai thoa thuan voi My ve trao doi hat nhan thuong mai, von da bi huy bo do hau qua cua cuoc chien tranh giua Nga va Grudia, ma se cho phep Nga tai che nhien lieu hat nhan cua My va theo duoi cac du an chung ve nghien cuu hat nhan.

Day la nhung thoa thuan tot dep doi voi phuong Tay, boi vi chung se khien thai do hieu chien truoc day cua Putin it co kha nang quay tro lai.

Viet Bao (Theo Tuan VN)


//

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.