Goc bi mat cuu diep vien CIA tiet lo tin dong troi

Thứ sáu, 14 Tháng sáu 2013, 14:04 GMT+7

Nhu cac phuong tien thong tin dai chung da dua tin, cuu nhan vien CIA va Co quan an ninh quoc gia  My Edward Snowden da cung cap cho bao chi cac tai lieu cua mot chuong trinh bi mat mang ten “PRISM“ ve viec Nghi vien My cho phep cac co quan dac biet tiep can cac du lieu ve nguoi su dung internet va dien thoai di dong  va mot so thong tin dong troi khac ve chien tranh mang cua tinh bao My. Nhieu van de da duoc dang tai chi tiet xin khong nhac lai o day. Bai viet nay chi xin de cap den 2 khia canh:  E.Snowden la ai va dieu gi se cho doi anh ta trong tuong lai? 

>> My chua danh gia duoc hau qua cua viec ro ri tin mat

>> Cuu tinh bao My he lo be boi nghe len cua chinh phu

>> Toan canh scandal theo doi nguoi dung Internet chan dong cua tinh bao My

Dong co

Co the tin duoc viec Snowden  cong khai cac tai lieu tuyet mat nhu tren chac chan khong phai vi tien . Theo E.Snowden thi luong anh ta la 200.000 dola 1nam va dang song rat thoai mai tai Hawai voi mot co ban gai xinh dep. Ly do de anh ta quyet dinh cong bo cac chuong trinh mat cua Co quan an ninh la vi khong chap nhan su vi pham quyen bat kha xam pham trong cuoc song rieng tu va tu do ngon luan.

“Toi khong muon song trong mot the gioi  ma  tat ca nhung gi toi lam va toi noi o moi noi deu bi ghi lai ” va “toi khong the chap nhan viec chinh phu My vi pham bi mat doi tu, quyen tu do su dung Internet va cac quyen tu do co ban khac cua con nguoi tren khap the gioi”.

E. Snowden la ai?

Theo nhung thong tin co duoc thi E.Snowden sinh tai bang Bac Karolina, co mot thoi gian song cung gia dinh tai bang Mariland, cach tru so cua Co quan an ninh quoc gia o Fort- Mid khong x. Hoc tai truong trung hoc nhung khong tot lam va theo loi anh ta tu nhan voi bao “The Guardian” thi da khong the co duoc tam bang tot nghiep pho thong ma chi  nhan duoc chung chi la da co kien thuc pho thong trung hoc. (Day cung la mot van de gay to mo cho nhieu chuyen gia la tai sao mot nhan vat co suc hoc nhu vay va chi la mot nhan vien ky thuat binh thuong lai co duoc nhung thong tin tuyet mat nhu vay, co ai do dung dang sau chang , nhung do lai la mot chu de khac)     

Nam 2003, E.Snowden nhap ngu, tuy nhien lan nay cung khong may thanh cong. That vong ve con duong binh nghiep va sau mot lan luyen tap bi gay ca hai chan, anh da roi bo quan ngu. Sau do ,  Snowden vao lam viec tai Co quan an ninh quoc gia,- moi dau chi lam mot chan bao ve cho mot co so bi mat tai Truong dai hoc tong hop Mariland.

Tiep theo, con duong cong danh cua E. Snowden dot ngot tro nen hanh thong khi  duoc CIA tuyen dung va den nam 2007 da lam viec tai Co quan dai dien ngoai giao My o Genevo voi nhiem vu la dam bao an ninh mang cho co quan nay.        

Nam 2009, Snowden cham dut cong viec tai  co quan tinh bao va chuyen sang lam viec cho mot so cong ty tu van tu nhan chuyen lam dich vu theo hop dong voi Co quan an ninh quoc gia o mot so noi dung cong viec nhu kiem tra he thong an ninh hay  phan tich ky thuat mot khoi luong lon cac du lieu. 

Cong ty cuoi cung ma Snowden cong tac truoc khi xay ra vu viec la hang Booz Allen Hamilton, - theo mot so nguon tin thi anh nay da  lam viec o day vai thang truoc khi dao tau . Ngay 20 thang 5, Snowden da copy toan bo cac tai lieu can thiet ,  thong bao voi xep la se vang mat vai tuan va dap may bay di Hong Cong va dien bien su viec sau do ra sao thi nhu ban doc da biet. 


cuu nhan vien CIA va Co quan an ninh quoc gia My E.Snowden
Cuu nhan vien CIA E.Snowden

Dieu gi se cho doi E.Snowden  

Dieu gi se xay ra voi Snowden va hinh phat nao dang cho doi anh ta? Hien kho xac dinh nhung chi co mot dieu chac chan la se khong may tot dep nhu chinh Snowden thua nhan  trong mot phat bieu moi day. Theo logich thong thuong, trong tinh huong cua E. Snowden, - co the co 3 kich ban phat trien su kien.  

Kich ban mot

Den thoi diem nay, theo loi Snowden thi anh ta van o Hong Cong (dieu nay la tuong doi chac chan vi moi hom qua 12/06 con tra loi phong van tai day ) va dang du dinh xin ty nan o bat ky nuoc nao “tin vao tu do ngon luan”.

Anh ta cung da bay to  den y dinh xin ty nan o Ai-xlen. Hau nhu tat ca cac nha phan tich deu thong nhat o mot diem : viec Snowden chon Hong Cong lam diem den dau tien la mot quyet dinh khong sang suot, tham chi la ngu ngoc.

Ly do la tuy Hong Cong tren danh nghia la mot phan lanh tho cua Trung Quoc nhung vung lanh tho nay co quyen tu tri rat lon. Giua Hong Cong va My co mot thoa thuan rieng ve dan do toi pham. Neu My doi dan do Snowden thi anh nay chi co mot co hoi duy nhat de tranh viec dan do la chung minh duoc rang neu ve  My anh ta se bi san duoi vi cac quan diem chinh tri ( dieu nay kho xay ra).

Bac Kinh cung co the truc tiep can thiep vao qua trinh nay bang mot phuong phap duy nhat- phu quyet quyet dinh dan do Snowden ve My cua Hong Cong. Nhung chac la Bac Kinh se khong muon lam ton hai den quan he voi My, nhat la ngay sau chuyen tham My cua Tap Can Binh,  trong boi canh ca hai ben deu dang cao buoc lan nhau ve cac vu tan cong mang va deu cam ket giai quyet van de nay.     

Co mot thuan loi cho Snowden la tuy o Hong Cong hau nhu khong ton tai khai niem ty nan chinh tri nhung nhung nguoi muon xin duoc ty nan chinh tri o nuoc nay duoc phep song tren lanh tho Hong Cong cho den khi co mot nuoc nao do chap nhan anh ta.

Con muon xin ty nan o nuoc nao do, Ai-xlen chang han, thi truoc tien anh ta phai co mat o lanh tho nuoc  do va lieu Snowden co the bang cach nao do den duoc Ai - xlen hay khong thi la ca mot van de. Con neu khong, co the giai quyet kho khan nay theo cach cua nguoi sang lap WikiLeaks Anssage, - tuc la xin vao an nau lai su quan nuoc do o Hong Cong (khu vuc dai su quan cua mot nuoc nao do chinh la lanh tho cua nuoc do tai nuoc ngoai) . That khong may cho Snowden la Ai - xlen khong co co quan dai dien ngoai giao tai Hong Cong.

Hien moi chi co Nga danh tieng la san sang xem xet van de cho Snowden ty nan chinh tri neu nhu anh nay de nghi va Nga cung la nuoc co co quan dai dien ngoai giao tai Hong Cong. Day la mot thuan loi lon cho Snowden neu muon ty nan o Nga va neu trong tinh the khong loi thoat thi day la mot phuong an kha uu viet. Tuy nhien, khong biet la “cuu” nhan vien CIA va Co quan an ninh quoc gia My nay co xep Nga vao danh sach cac  nuoc “ tin vao quyen tu do ngon luan hay khong” .  

Kich ban hai

Hien chinh quyen My chua co mot quyet dinh chinh thuc nao ve Snowden. Tuy nhien, giam doc CIA da tuyen bo la hanh dong cua Snowden da gay ra nhung “ ton hai khong the bu dap cho an ninh My”, dai da so cac nghi sy deu len an Snowden va ung ho viec lam cua cac co quan tinh bao My . Nghi sy dang cong hoa Peter King da keu goi tien hanh dieu tra va dan do ngay lap tuc Snowden ve My.

Nhu vay thi kha nang chinh quyen My yeu cau dan do va truy to anh nay la tuong doi cao .  Neu bi dua ve My, rat co the  Snowden se lap lai so phan cua binh nhi Bradly Manning. B. Manning bi buoc toi la vao thang 5 nam 2010 da cung cap cho WiliLeaks hang nghin tai lieu quan su va ngoai giao mat va dang doi mat truoc an tu chung than voi toi danh tiet lo cac tai lieu mat.

Qua that la hai nhan vat nay  co kha nhieu diem chung: ca hai deu rat tre (B.Manning hien gio 25 tuoi), ca hai deu gia nhap luc luong vu trang sau vu khung bo 11 thang 9 va ca hai deu hanh dong khong phai vi tien .  

Tuy nhien, co mot su  khac biet  co the co loi cho Snowden. Snowden chi tiet lo cho bao chi  nhung tai lieu khong gay hai cho cac ca nhan rieng re nao do va dieu do de nhan duoc su thong cam cua du luan xa hoi My trong khi B. Manning thi lam nguoc  lai - cung cap tat tan tat  nhung gi co trong tay ma khong de y den viec lieu viec lam cua minh co the lam cho nguoi nao do bi anh huong hay khong .

Snowden co the tinh toi kha nang dua vao su ung ho cua du luan xa hoi vi truoc do da co tien le - do la truong hop  Thomas Drake, cuu nhan vien cao cap cua Co quan an ninh quoc gia, da bi co quan nay duoi viec vao nam 2008.

Ong nay bi cao buoc lam ro ri cac thong tin ve viec cac nhan vien cua co quan tinh bao theo doi cac cong dan My duoi thoi tong thong My G. Bush. Th. Drake da thoat an tu 35 nam, co le phan lon la nho du luan My ung ho . Vao nam 2011- luc nay tong thong da la  B.Obama, toa da rut lai hau het loi buoc toi cho ong nay huong an treo.        

Trong truong hop Snowden, de co the co duoc ket cuc nhu Drake, chac chan  phai nho vao su ung ho cua xa hoi My giong nhu doi voi Th.Drake. Cho den ngay  13/6 theo ket qua mot cuoc tham do du luan xa hoi My tien hanh trong 2 ngay 11 va 12 thang 6  thi co 23% so nguoi duoc hoi cho rang Snowden la ke phan boi, 33 % coi anh ta la nguoi yeu nuoc va 46 % khong co chinh kien.

Ngoai ra, da mot so co quan bao ve quyen con nguoi len tieng bao ve Snowden  nhu  Lien minh bao ve quyen tu do cua cong dan My (ACLU) va mot so cong dan khac. Chinh Thomas Drake (nhu da noi o tren) da goi Snowden la con nguoi “dung cam khac thuong”. Ngoai ra , Snowden cung da nhan duoc su dong cam cua gan 30.000 nguoi tren trang web “We The People”. Neu trong vong 1 thang ma trang web nay thu thap duoc 100.000 chu ky cua nhung nguoi ung ho Snowden thi theo luat My, chinh phu phai  xem xet de nghi tren.  

Kich ban ba

Tong bien tap tap chi “The Atlantic”  Steve Clemon co ke rang ong da tinh co nghe duoc doan trao doi cua mot so nhan vien co quan dac biet My tai san bay  Dalles o Washington. Duong nhu nhung nguoi nay da noi rang  nguoi cung cap tin (luc nay chua ai biet do la Snowden) va phong vien cua to The Guardian cho dang tin do la Glenn Greenwld  “ can phai bien di”, - theo tieng long  nghe nghiep thi nghia cua tu “bien di” chac nhieu nguoi hieu .

Thuc ra cung kho tin la viec ban cac bien phap ngan chan “ qua cung ran ” doi voi mot nhan vat nao do giua cac  nhan vien co quan tinh bao  lai co the dien ra noi thanh thien bach nhat . Tuy nhien, neu chung ta nho lai cai chet bi an cua diep vien Ixrael B. Zygier trong tu ngay 25/12/2010 thi cung kho ma loai  tru hoan toan kich ban nay.  

Cung co the, Snowden nhan thuc duoc tam nghiem trong cua van de va da quyet dinh hanh dong truoc. Trua ngay 10 thang 6, anh da tra phong tai khach san The Mira o Hong Cong va da tu bien mat.

Viet Bao.vn (Theo Bao Dat Viet)

TIN THE GIOI NOI BAT

>> Philippines “ke toi” Trung Quoc o Bien Dong

>> Trieu Tien: "Han Quoc qua nham hiem"

 >> Vi sao chien co Trung Quoc xuat khau hay gap nan?

>> May bay Nga xam pham khong phan NATO?

>>
Su-35 \'mua vo\' truoc chuyen gia Trung Quoc

>> Trung Quoc e ngai suc manh cua An Do

>> \'Sat thu\' diet ham thong minh va nguy hiem nhat Bien Dong


>>
My dieu dong binh luc lon nhat ke tu sau chien tranh Viet Nam

>> Trieu Tien bat ngo diu giong voi Han Quoc

 

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.