Chinh sach doi ngoai cua Trung Quoc thoi Tap Can Binh

Thứ bảy, 17 Tháng mười một 2012, 11:11 GMT+7

Thach thuc lon nhat ma lanh dao moi cua Trung Quoc phai doi mat la van dung chinh sach doi ngoai de dam bao su troi day cua quoc gia, trong khi duy tri on dinh va anh huong cua ho tren toan the gioi.
> Nhung thach thuc voi Tong bi thu Trung Quoc

Kevin Rudd, nguoi tung giu chuc thu tuong Australia tu nam 2007 toi 2010, ngoai truong Australia tu nam 2010 toi 2012, va hien la chuyen gia nghien cuu ve Trung Quoc cung nhu chinh sach doi ngoai cua nuoc nay, cho rang su manh len nhanh chong cua cuong quoc so hai the gioi nhieu kha nang se bi tac dong boi nhung thach thuc nay sinh tu moi quan he cua nuoc nay voi cong dong quoc te.

Theo ong Rudd, Tap Can Binh, nguoi vua nham chuc tong bi thu dang Cong san Trung Quoc, duong nhu duoc sinh ra de tro thanh mot nha lanh dao. Rudd du doan ve chinh sach doi ngoai cua Trung Quoc trong mot bai viet cho BBC, duoi day.

Tap Can Binh len nam quyen vao thoi diem Trung Quoc dang noi len nhu mot nen kinh te hang dau the gioi. Lan dau tien ke tu cuoi the ky 18, Trung Quoc, mot quoc gia khong su dung tieng Anh va khong thuoc ve phuong Tay, se thong tri nen kinh te the gioi.

Tong bi thu moi cua Trung Quoc co mot gia the hoan hao, voi danh tieng cua cha ong, cuu pho thu tuong Tap Trong Huan, nguoi di dau trong phong trao cai cach kinh te o Trung Quoc, cung nhieu nam lien tich luy kinh nghiem lanh dao va lam kinh te o cac tinh thanh lan can Bac Kinh. Tu 5 nam tro lai day, cung voi viec giu cac chuc vu quan trong trong dang Cong san Trung Quoc, Tap Can Binh bat dau tich cuc tim hieu ve nhung van de toan cau va quan he cua Trung Quoc voi cac quoc gia toan tren the gioi, dac biet la My.

Voi quan diem hien dai hoa Trung Quoc trong khi van duy tri su on dinh chien luoc o Dong A, Tong bi thu Tap Can Binh chinh la nha lanh dao ma nhung nguoi lam chinh sach o My rat muon duoc hop tac cung.


Chinh sach doi ngoai cua Trung Quoc thoi Tap Can Binh
Man hinh lon truyen hinh truc tiep ve Dai hoi dang Cong san Trung Quoc tai thu do Bac Kinh. Anh: AFP

Chu nghia dan toc Dong A

Lich su hang nghin nam cua nhan loai cho thay, quyen luc chinh tri luon luon xuat phat tu suc manh kinh te, va theo thoi gian, chinh tri va an ninh quoc te da tro thanh hai van de luon duoc lien ket chat che voi nhau.

Tuy nhien, su lon manh cua Trung Quoc van se bi anh huong boi nhung thach thuc ma nuoc nay va phan con lai cua the gioi phai doi mat. Cac tro ngai nay thuc chat lai dang dong vai tro duy tri trat tu the gioi hien tai, dua tren su on dinh chien luoc toan cau va da tang truong kinh te quoc te ke tu sau The chien II.

Trat tu the gioi hien tai phan nao da thoa man nhung no luc cua chinh phu va nhan dan Trung Quoc sau 30 nam tien hanh cai cach va hien dai hoa dat nuoc. Neu duoc duy tri trong tuong lai, trat tu nay van se tiep tuc dap ung duoc nhung loi ich cua Trung Quoc, bat chap thuc te rang no khong duoc xay dung dua tren dong gop cua nen kinh te lon thu hai the gioi, ma la nho vao thang loi cua cac quoc gia phuong Tay sau su sup do cua Buc tuong Berlin.

Trai voi suc manh kinh te noi troi, tiem luc quan su cua Trung Quoc van con kha yeu neu so sanh voi My. Theo ong Rudd, My, cuong quoc so mot the gioi, van se tiep tuc duy tri vi tri doc ton cho toi giua the ky 21, va do la mot tam nhin chien luoc toan cau ma Trung Quoc thuc su phai tinh toi.

Tuy nhien, khong the phu nhan mot su that rang, tai khu vuc Dong A hay ca mot vung rong lon trai dai tu An Do duong sang Thai binh duong, suc anh huong cua Trung Quoc dang ngay mot manh hon. Tu tam nhin chien luoc, cau truc luc luong cho toi hoc thuyet quan su cua nuoc nay deu huong toi mot muc dich, do la ho tro “loi ich cot loi” cua quoc gia, ma o do, Trung Quoc tuyen bo muon hop nhat vung lanh tho Dai Loan voi dai luc, cung nhu khang dinh chu quyen voi cac vung bien Hoa Nam (Viet Nam goi la Bien Dong) va Hoa Dong.

Thach thuc voi Trung Quoc la mot loat tranh chap ve van de lanh tho voi cac nuoc lang gieng. Trong khi do, My, voi su chuyen huong chien luoc tu Trung Dong sang chau A – Thai Binh duong, van kien tri voi nhung y kien trung lap. Van de tranh chap tai Bien Dong va quan dao Dieu Ngu/Senkaku chinh la hai dai dien tieu bieu cho nhung diem nong co the bung len trong tuong lai tai khu vuc nay.

Khac voi o phuong Tay, chu nghia dan toc trong van de chinh tri van dang ton tai va phat trien kha manh o Dong A. Bat chap thuc te ve xu huong hop nhat cac nen kinh te trong khu vuc, nhung ngon lua cua chu nghia dan toc, neu dat trong mot hoan canh thich hop, van se de dang bung len va bien thanh mot dam chay lon. Do chinh la cau hoi hoc bua ma cac chinh phu phai dau dau tim loi giai dap.

Thach thuc lon ma Trung Quoc cung cac quoc gia trong khu vuc phai chung tay giai quyet, do la xay dung mot nen an ninh tu chu va co gioi han. Day duoc coi nhu mot trong nhung nhiem vu quan trong nhat duoc de cap toi trong Hoi nghi thuong dinh Dong A, chuong trinh nghi su ve chinh tri va an ninh mo rong. Hoi nghi nay se dien ra sau loat hoat dong cua ASEAN tai Campuchia bat dau tu hom qua.

Mo rong thi truong quoc te

Ben ngoai Dong ban cau, mot cau hoi thuong xuyen duoc dat ra, la Trung Quoc se su dung anh huong cua minh nhu the nao voi phan con lai cua the gioi.

Trong giai doan truoc mat, muc tieu toi cao cua Trung Quoc la hoan thanh nhiem vu hien dai hoa nen kinh te, phuc vu cho loi ich quoc gia va nguoi dan. Tinh song con cua nhiem vu nay se chi dao chien luoc doi ngoai cua Trung Quoc.

Trung Quoc tat nhien muon su on dinh chien luoc toan cau boi cac tranh chap se chi lam suy yeu trien vong tang truong kinh te cua nuoc nay.

Trung Quoc cung muon duy tri kha nang tiep can thi truong toan cau, thu da giup nuoc nay dat duoc nhung thanh tuu kinh te nhu hien nay. Theo thoi gian, lanh dao Trung Quoc hy vong rang, thay vi nhu cau quoc te, linh vuc tieu dung noi dia se giup ho dieu chinh su tang truong kinh te tot hon.


Chinh sach doi ngoai cua Trung Quoc thoi Tap Can Binh
Linh cuu hoa Trung Quoc xep hang ben ngoai Dai le duong Nhan dan o Bac Kinh trong le khai mac Dai hoi Dang lan thu 18. Anh: AFP

Su mong manh cua nen kinh te quoc te, voi hai cuoc khung hoang tai chinh toan cau va khung hoang no chau Au, da mang toi nhung kinh nghiem cho Trung Quoc trong viec quan ly dat nuoc. Hien nay, dong chay thuong mai va dau tu van dong vai tro rat quan trong voi tuong lai trung han cua nen kinh te Trung Quoc.

Viec tro thanh mot cuong quoc hang dau mang lai cho Trung Quoc nhung loi ich chinh tri sau sac. Suc manh kinh te giup nuoc nay giu vai tro quan trong hon trong viec on dinh trat tu the gioi.

Voi tu cach la thanh vien thuong truc cua Hoi dong Bao an Lien Hop Quoc, Trung Quoc da nhieu lan khang dinh vi the lon manh cua ho trong van de Syria, khi ba lan cung Nga su dung phieu phu quyet de bac bo y dinh can thiep quan su vao quoc gia Trung Dong nay. Trung Quoc cung kien quyet khi ung ho va bao ve cac chinh quyen Damascus, Tehran va Binh Nhuong, dua tren lap truong khong can thiep vao cong viec noi bo cua quoc gia khac.

Mat khac, Trung Quoc cung dang the hien minh la mot thanh vien tich cuc trong cong dong quoc te, khi tham gia vao nhieu to chuc toan cau, tu xa hoi, kinh te, toi nhan dao va moi truong.

Trung Quoc dang co rat nhieu dong gop cho cac to chuc gin giu hoa binh cua Lien Hop Quoc tren toan the gioi. Nuoc nay cung da phat trien mot chinh sach vien tro toan cau moi, khong phu thuoc vao cac nguyen tac duoc dieu hanh boi Uy ban Ho tro Phat trien cua To chuc Hop tac va Phat trien Kinh te, dong nghia voi viec Trung Quoc se tro thanh mot thanh vien noi bat hon trong linh vuc vien tro o cac quoc gia dang phat trien.

Trung Quoc o chau Phi


Chinh sach doi ngoai cua Trung Quoc thoi Tap Can Binh
Hai cau be Liberia khoe tam anh cuu tong bi thu dang Cong san Trung Quoc Ho Cam Dao. Anh: Christopher Herwig

Ro rang la chau Phi co the mang lai nhung loi ich kinh te va doi ngoai sau sac cho Trung Quoc. Theo ong Rudd, Trung Quoc hien coi luc dia den la nguon cung cap nang luong va nguyen lieu tho quan trong, nhung thu rat can thiet cho qua trinh tang truong va hien dai hoa.

Thuc te, dong chay dau tu truc tiep nuoc ngoai tu Trung Quoc vao luc dia den dang tang manh. Xet tren phuong dien tieu cuc, dieu nay lai dang gay ra nhieu cuoc tranh luan gay gat trong noi bo cac quoc gia o chau Phi, noi da phat sinh cang thang lien quan toi su phat trien qua nhanh chong cua cac mo khai thac khoang san quy mo lon.

Chau Phi cung se la mot nhan to quan trong doi voi vi the cua Trung Quoc trong mat cac quoc gia dang phat trien. Hien o chau Phi dang noi len cuoc tranh luan ve "mo hinh phat trien cua Bac Kinh", theo do su phat trien va thanh cong ve kinh te thong qua cai cach thi truong co the dat duoc, ma khong can phu thuoc vao tien trinh tu do hoa ve chinh tri theo kieu cac nen dan chu Tay phuong.

Do vay , chau Phi dong vai tro rat quan trong doi voi Trung Quoc. Va tai moi mot thu do o chau luc nay, cung nhu tren toan chau luc, vai tro cua Trung Quoc trong kinh te va chinh tri se luon duoc tinh den. Bac Kinh moi day da tai tro lon cho viec xay dung tru so cua Lien minh chau Phi.

Cuoi cung, loi giai cho cau hoi: trong thap nien tiep theo, dau se la nhung thay doi lon ve mat doi ngoai cua Trung Quoc? Revin Rudd cho rang, chinh sach doi ngoai cua Bac Kinh, xet tren binh dien rong, van se la tiep tuc theo duoi nhung muc tieu da dat ra neu tren, chu khong co nhung thay doi sau sac ve can ban.

Quynh Hoa (theo BBC)


Tweet



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.