Duong vao WTO Sinh vien Viet Nam can gop suc minh

Thứ ba, 30 Tháng tám 2005, 22:08 GMT+7


Duong vao WTO Sinh vien Viet Nam can gop suc minh
Trong khi cac nha lanh dao van dong de Viet Nam gia nhap WTO, thanh nien co the chia se bang viec tim hieu nhung loi ich va thu thach khi Viet Nam tro thanh thanh vien chinh thuc cua to chuc nay.

Mat trai cua tam huy chuong

Cuoc bieu tinh tai Seattle (My) nam 1999 voi su gop mat cua 50.000 nguoi tren toan the gioi da duoc dem vao nhieu bai giang chinh tri va quan he quoc te o hau het cac truong dai hoc nuoc ngoai. Cuoc bieu tinh nay chi la mot trong rat nhieu chuong trinh cua cac nha hoat dong xa hoi, sinh vien, hoc sinh, nong dan, cong nhan phan doi toan cau hoa.

Cac Chinh phu va to chuc ung ho toan cau hoa cho rang, day la cach duy nhat de cac nuoc phat trien xoa bo doi ngheo. Ho keu goi pha bo cac rao can thuc day thuong mai tu do, khuyen khich su hinh thanh cac khoi thuong mai tu do (Free Trade Area FTA) de thuc day su canh tranh.

Tuy nhien, nhung “don thuoc” cho cac nuoc dang phat trien nay cua WTO, IMF ngay cang bi nghi van. Thuc te cho thay lam theo nhung loi khuyen cua cac to chuc nhu WTO, IMF cac nuoc phat trien trong do co Viet Nam chua chac da xoa bo duoc doi ngheo.

Nguoc lai, van de doi ngheo se co the bi tram trong hoa do thuc te he thong luat thuong mai cua cac to chuc va cac nuoc phat trien hien nay khong cong bang cho lam doi voi cac nuoc dang phat trien.

Phong trao dau tranh doi cong bang trong thuong mai quoc te da duoc quoc te hoa va thu hut dac biet tang lop sinh vien tien bo o cac nuoc dang phat trien. Thang Hai vua qua, do dang theo dai hoc tai Canada, lam Truong dai dien cua Trung tam Phu nu va tham gia nhom sinh vien hanh dong vi cong bang thuong mai o thanh pho Peterborough, mac du mang quoc tich Viet Nam, toi co duoc moi tham gia doan dai bieu sinh vien Canada du hoi nghi quoc te thuong nien duoc to chuc boi United Student For Fair Trade - Sinh vien doan ket vi cong bang thuong mai.

Hoi nghi dien ra tai Chicago (My) voi su gop mat cua 300 sinh vien tu du moi cac chuyen nghanh hoc, tu kinh te den quan ly nha nuoc o tat ca cac tieu bang cua My cung nhu cac nuoc khac nhu Uc, Canada, Nicaragua, Mehico…

Ngoai doan dai bieu sinh vien, ban to chuc (gom toan sinh vien) con quyen gop duoc 50.000 USD tu cac nha tai tro de moi doan dai bieu nong dan trong ca phe tu Nicaragua, dai bieu phu nu dan toc tu Mehico, thu linh cong doan Guatemala toi chia se nhung kinh nghiem thuc te.

Hoi nghi dien ra voi cac buoi thao luan nhom, cac bai giang cua cac giao su, cac ban thanh nien la thu linh cac phong trao sinh vien xung quanh van de luat thuong mai quoc te va tac hai cua no den nhung nguoi dan o cac nuoc dang phat trien cung nhu tang lop lao dong o cac nuoc phat trien.

Qua do thay rang trong mot the gioi toan cau hoa, soi day quan trong nhat gan ket cac nuoc voi nhau chinh la buon ban thuong mai. Song buon ban thuong mai giua cac nuoc bi chi phoi manh me boi cac luat le cua cac to chuc nhu WTO va IMF.

Don gian vi cac nuoc dang phat trien hau het la cac nuoc ngheo da va dang vay von cua IMF de thuc hien cac chuong trinh phat trien kinh te. De co duoc nguon von nay cac nuoc phai dong thuan thuc hien cac "don thuoc" nhu Structual Adjustment Programme - SAP (Chuong tinh thich nghi co cau) cua IMF va WTO.

SAP bao gom: xoa bo cac rao can ve thue va dau tu, tu nhan hoa moi thanh phan kinh te, cat giam ngan kho nha nuoc cho cac chuong trinh phuc loi xa hoi va khuyen khich toc do tieu dung cua nguoi dan, giam thieu su tham gia truc tiep cua Chinh phu vao cac hoat dong kinh te nham khuyen khich su hinh thanh cua khu thuong mai tu do, cac tap doan lon va canh tranh tu do.

Cac giao su va cac nha hoat dong xa hoi da dua ra cac nghien cuu cho thay chinh viec ap dung SAP da gay ra khung hoang kinh te o cac nuoc chau My Latinh nhu Brazil, Mexico... tu cuoi nhung nam 80.

Doi mat voi cac chi trich nang ne ve that bai cua minh trong qua khu, ngay nay khi den cac nuoc dang phat trien IMF, World Bank, WTO da thay doi khau hieu thanh “xoa giam doi ngheo” song ve co ban luat le cua cac to chuc nay khong he thay doi va van tiep tuc la tro ngai doi voi cac nuoc dang phat trien trong viec hoi nhap kinh te.

Khong nhung the khi gia nhap cac to chuc nay, chu quyen cua cac nuoc se gap phai nhieu thach thuc. Khong nhu Lien Hop Quoc, WTO co quyen ra lenh trung phat vi the quyen han co the lan at chu quyen quoc gia.

Don cu mot vi du: theo bao cao cua to chuc Oxfam Anh, ban lanh dao WTO bao gom nhieu dai dien cua cac tap doan da tung ra nhung phan xet vo ly di nguoc lai mong muon cua cac nha hoat dong xa hoi va bao ve moi truong nhu: tuyen bo luat bao ve rua bien, ca heo va khong khi sach cua My la “rao can” cho thuong mai tu do de bao ve quyen loi cua cac tap doan dau lua, phan xet luat cam san xuat thit bo co su dung hormone trong chan nuoi la trai phap luat!

Viec hinh thanh cac khu thuong mai tu do nhu NAFTA, CAFTA cung dan toi nguy co gia tang doi ngheo. Ly do la boi trong khi ho hao tu do thuong mai va xoa bo cac rao can thue quan, Chinh phu cac nuoc phat trien – cung la nhung nha gop von lon nhat cua IMF - lai khong ap dung dieu nay voi chinh minh.

Thong qua cac luat ve ban quyen, luat so huu tri tue nhu TRIMs, TRIPs va tro cap cho cac khu vuc nong nghiep cua nuoc minh, cac nuoc phat trien da giup cac nha doanh nghiep trong nuoc thau tom thi truong xuat khau nong nghiep von la xuong song trong nen kinh te cua cac nuoc dang phat trien.

Trong khi do tai tro vao linh vuc nong nghiep cua cac to chuc quoc te vao cac nuoc dang phat trien da sut giam chi bang 1/3 nhung nam 1980.

Cung theo bao cao cua Oxfam, ngoai Viet Nam va Indonesia la 2 nuoc thanh cong trong viec su dung thuong mai de cai thien doi song nguoi dan san xuat gao, hau het cac nuoc san xuat gao khac deu gap phai kho khan.

Vi du, trong khi san luong xuat khau gao cua nuoc Haiti tang 50% thi nghich ly la cu 3 trong 4 nguoi dan Haiti muon an gao thi phai mua gao nhap khau tu My voi gia cao hon rat nhieu! Day la mot trong nhung nguyen nhan dan toi su gia tang suy dinh duong o tre em va tinh trang doi ngheo noi chung o Haiti trong nhung nam gan day.

Mot vi du khac la viec Lien minh Chau Au tang viec tro cap cho cac doanh nghiep nuoi tom trong khi van ho to khau hieu giam thieu su tham gia truc tiep cua Chinh phu vao phan phoi thi truong.Chinh su “noi mot dang lam mot neo nay” da can tro cac doanh nghiep nuoi tom nuoc ngoai nhu Viet Nam trong viec tham nhap va canh tranh o thi truong chau Au.

Fair Trade Movement – phong trao cong bang thuong mai quoc te keu nguoi tieu dung lua chon cac san pham da dat chung nhan Fair trade Certificate dam bao cac yeu cau ve luat lao dong doi voi nguoi san xuat o cac nuoc dang phat trien, luat moi truong, gia ca hop ly khong bat chet nguoi san xuat nhu nong dan trong ca phe hay gao va phan doi vien tro cho cac doanh nghiep san xuat nong nghiep trong nuoc cua cac nuoc phat trien.

Phong trao nay cung da tro thanh mot trong cac chien luoc tranh cu cua cac dang o chau Au nhu Dang Xanh; chuong trinh hoat dong cua cac to chuc phat trien da quoc gia nhu OXFAM, Global Exchange, ILO…

Tat nhien ben canh nhung dieu can luu tam nhu tren, viec tham gia to chuc quoc te va tang cuong thuong mai quoc te dem lai rat nhieu cai loi ve mat kinh te va chinh tri cho cac quoc gia. Hoat dong trong nhom sinh vien dau tranh cho binh dang thuong mai va tham gia hoi nghi o Chicago giup toi nhan ra rang: dan do giua viec chung ta nen ung ho toan cau hoa hay phan doi no kich liet la mot viec vo ich.

Sinh vien Viet Nam lam gi?

Toan cau hoa la xu the chung khong the nao choi bo. Viec Viet Nam ta tham gia cac to chuc nhu IMF va sap toi la WTO la quyet dinh linh hoat truoc xu the chung cua the gioi. Tuy nhien, trong khi cac nha lanh dao thuc hien cac cuoc van dong va doi thoai de Viet Nam gia nhap WTO cung nhu cac to chuc khac thi thanh nien chung ta co the chia se no luc ay bang viec tim hieu nhung loi ich va thu thach se phai duong dau mot khi Viet Nam tro thanh thanh vien chinh thuc cua cac to chuc nay.

Khi Viet Nam tham gia WTO se phai doi mat voi nhung yeu sach ve kinh te chinh tri nhu cac nuoc Chau Mi la tinh neu tren tung gap phai. Dong thoi,co nhung van de thuong mai se vuot khoi tam kiem soat cua Chinh phu do suc ep cua he thong quoc te hien hanh.

Vi vay, sinh vien tham gia nghien cuu ve luat thuong mai quoc te va phong trao keu goi binh dang thuong mai cang tro nen quan trong. Do co the coi la su dong gop no luc voi Chinh phu de dam bao dem lai nhung loi ich lon nhat cho nguoi dan va han che nhung tac hai cua toan cau hoa trong tuong lai lau dai khi dat nuoc ngay cang hoi nhap.

Ha Thi Lan Anh
Sinh vien nam thu hai chuyen nghanh Phat trien, chinh tri va kinh te quoc te - Dai hoc Trent, Ontario, Canada



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.