Mut ngon tay va nhung lech lac rang ham

Thứ năm, 18 Tháng mười một 2010, 19:44 GMT+7

Tre em co rat nhieu thoi quen xau anh huong den su phat trien he thong rang-ham. Trong cac thoi quen nay, thoi quen mut ngon tay la thoi quen hay gap nhat o tre, tre dua ngon tay vao mieng, mut nhip nhang, lap di lap lai trong mot thoi gian keo dai.

Tre co the mut mot ngon tay (thuong la ngon tay cai), hoac nhieu ngon tay, hoac mut nhung bo phan khac trong tam voi (nhu ngon chan cai). Nhieu bo me khong chu y den thoi quen xau nay cua tre hoac lai lo lang qua muc khi phat hien con cua minh co thoi quen xau nay.


Mut ngon tay va nhung lech lac rang ham  Tre co thoi quen mut mot hoac nhieu ngon tay.

Tai sao tre hay mut ngon tay?

Ngay sau khi sinh, tre hinh thanh phan xa nuot va phan xa bam viu, giup tre phat trien va anh huong den dinh huong ban dau o tre. Nho phan xa nuot ma tre duoc no bung nen phan xa nay phat trien troi hon phan xa bam.

Trong qua trinh phat trien, tre nhan biet, tim hieu the gioi xung quanh thong qua viec nghe, nhin roi cho vao mieng nhung vat ma tre cam hoac thay. Viec cho vat vao mieng se giup tre biet duoc vat ngon hay do, dong thoi co the lam mat cam giac doi. Kinh nghiem cho tre biet cac vat cho vao mieng (nhat la vat mem va am) se di kem voi thuc an va su thoai mai de chiu. Do do, khi doi, bat an, met moi, hay kho chiu, tre se dut ngon tay vao mieng.

Mut ngon tay o nguoi lon nguyen nhan co the do roi loan tam than, hoac don gian chi la do tiep tuc thoi quen tu thoi tho au. Nguoi lon thuong mut tay o trang thai vo thuc.

Mut ngon tay keo dai co the gay nhung lech lac rang ham

Khi nao mut ngon tay tro thanh mot van de can dieu tri? 

Mut ngon tay la mot thoi quen binh thuong o tre, co the xuat hien tu tuan thu 15 trong thoi ky bao thai (phat hien duoc khi sieu am) hoac tu luc moi sinh cho den dau thoi tho au. Khoang 2/3 so tre deu ngung thoi quen nay truoc  4 - 5 tuoi. Tuy nhien, nhieu tre lon tuoi van giu thoi quen nay, tham chi cho toi khi da truong thanh va do vay, gay ra nhung lech lac rang ham can phai dieu tri.

Viec ngung thoi quen mut ngon tay truoc khi moc cac rang cua vinh vien dau tien se khong anh huong gi den viec moc va sap xep cac rang vinh vien. Neu thoi quen van keo dai den thoi ky moc rang cua vinh vien dau tien se gay ra nhung roi loan cho viec moc rang hoac sap xep cac rang hoac ca hai. Neu tre ngung mut tay luc 8 - 10 tuoi thi phan lon cac hau qua co the dieu chinh duoc do cac muc do lech lac khop can thuong chi la it va cham moc rang.

Su thay doi ve rang va khop can rat da dang, tuy thuoc vao do manh, tan suat va thoi gian keo dai cua thoi quen cung nhu cach thuc mut ngon tay (vi tri dat ngon tay trong mieng), trong do, su keo dai cua thoi quen dong vai tro quan trong nhat. Nghien cuu cho thay mut ngon tay toi thieu 4 - 6 gio/ngay voi luc trung binh se gay nen di chuyen rang trong khi viec mut ngon tay voi luc lon nhung khong lien tuc khong gay di chuyen rang.

Tuy vi tri dat ngon tay va diem tua tren rang hay tren xuong o rang khi mut, luc tac dong len mat trong rang cua tren va mat ngoai rang cua duoi lam cac rang di chuyen: rang tren moc nghieng ve phia moi lam thua cac rang, rang duoi nghieng ve phia luoi, tang do can chia va can ho do can tro qua trinh moc cua cac rang cua o vi tri dat ngon tay, tham chi lam lun cac rang cua trong khi cac rang ham moc binh thuong. Xuong ham tren hep, co the do mat can bang giua he thong co mieng va luoi, khi mut, luoi bi day xuong khong cham vao vom mieng, khong tao duoc  can bang voi truong luc co moi ma con co ma bi ep lai lam cac rang ham ham tren bi day ve phia luoi gay can cheo cac rang sau o ca hai ben. Su co cua co cam lam moi luoi bi ep lai nam phia sau rang cua tren khi nuot cang lam tang do can chia. Cac rang cua tren de bi gay khi bi chan thuong (do nghieng nhieu ve phia moi). Can ho co the lam luoi day ra phia truoc, gay kho phat am. Kham thay ngon tay bi mut to han ra, dep va uot.


Mut ngon tay va nhung lech lac rang ham  Mut ngon tay lam tang do can chia va can ho toan bo vung rang cua, thua cac rang va hep ham tren.

Dieu tri thoi quen mut ngon tay    

Cha me khong nen qua lo lang khi con minh mut ngon tay. Da so tre thuong ngung mut ngon tay truoc 4 - 5 tuoi, khong can phai dieu tri gi. Neu tre van tiep tuc duy tri thoi quen nay, can can nhac thoi diem dieu tri, thoi diem thich hop la tu 4 - 6 tuoi, truoc khi rang vinh vien moc. Voi nhung tre vua trai qua stress hoac nhung thay doi lon trong cuoc song (chuyen nha, chuyen truong...) thi nen tri hoan dieu tri. Neu cha me va tre khong muon dieu tri thi khong nen co.

Co nhieu phuong phap dieu tri khac nhau nhu: thao luan, nhac nho, khen thuong va cac khi cu phuc tap. Thao luan: giai thich cho tre biet tac dung khong tot cua mut ngon tay, anh huong cua mut ngon tay den ham rang va khuon mat cua tre nhu the  nao, co the cho tre xem hinh anh minh hoa de tre hieu ro hon. Can giai thich cho tre biet hanh vi mut ngon tay la mot hanh vi khong lich su khi giao tiep can phai bo. Khi hieu ra tre co the chu dong bo dan thoi quen nay, nhat la tre lon co hieu biet. De nhac nho tre chung ta co the dan mieng bang keo khong tham nuoc hoac quan vai vao ngon tay tre thuong mut hay cho tre deo bao tay. Neu cac bien phap tren deu that bai va tre that su muon bo thoi quen, dung bang chun cuon vao khuyu tay ban dem lam tay tre khong the cu dong thoai mai de cho ngon tay vao mieng duoc. Can giai thich cho tre hieu do khong phai la hinh phat ma chi giup tre bo thoi quen xau. Tong thoi gian dieu tri la 6 - 8 tuan, nen khen thuong kip thoi de khich le tre.

Khi cu trong mieng: tuy theo tuoi, he rang va su hop tac cua tre ma chon khi cu co dinh hay thao lap cho phu hop. Khi tre chi co rang sua hay o giai doan dau cua he rang hon hop, rang vinh vien chua moc len hoan toan se kho dat moc cua khi cu thao lap. Khi cu thao lap de thuc hien va dieu chinh, tranh cho tre cam giac bi trung phat khi phai mang ham co dinh nhung lai phu thuoc nhieu vao y thuc cua tre. Cac khi cu trong mieng lam cho mut tay tu vo thuc thanh co y thuc giup tre bo duoc mut tay, lam cho mieng khong kin hoi khien tre khong mut tay duoc. Chung con giup rang xep lai dung vi tri, tre co cam giac co ket qua va thanh cong nen cang mong muon bo mut tay.

Can luu y khong tao ap luc cho tre, khong de tre o trang thai lo lang, cang thang, so hai, can giai quyet nhung van de nay truoc, tranh lam tinh trang mut ngon tay tram trong hon. Huong cho tre tham gia vao cac hoat dong, cac tro choi khac de quen di thoi quen nay. 

ThS. Vo Truong Nhu Ngoc

Viet Bao (Theo SK&DS)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.