Bai 3 Cac benh thong thuong cua tuyen vu

Thứ hai, 20 Tháng tám 2007, 20:02 GMT+7


Bai 3 Cac benh thong thuong cua tuyen vu
Anh minh hoa
Trong cac benh thong thuong cua vu co mot loai thuong gay kho cho ca nguoi benh lan thay thuoc, do la khi ca hai vu bong co nhung mo sua day len (khong co cuc u ro) duoc goi la di san tuyen vu.

>> Bai 2: Buou lanh o vu

>> Bai 1: Ung thu vu, noi am anh cua phu nu

Mot phu nu khi so thay mot vung mo sua day len o nguc thi cu dinh ninh minh bi ung thu, ve phan bac si sau khi kham rat ky da co gang giai thich can ke, nhung da so nguoi benh van ban tin ban nghi, cho rang bac si giau su that. Chung dau vu nay lai kha dai dang nen cang de lam suy sup tinh than cac chi em. Truong hop do doi hoi thay thuoc phai kien tri cham soc va giai thich.

Ap xe vu: Thuong gap o cac ba me tre moi sinh con lan dau va cho con bu. Khoang hai ba tuan le sau khi sinh, trieu chung nhiem trung rat ro: nguoi nong sot, vu cang to, rat dau nhuc, da vu do len. Khong cho con bu cung co the bi ap xe, thuong o vi tri quanh quang vu.

Co mot loai tuong tu ap xe vu, do la benh lao vu. Benh nay tuy hiem nhung can duoc dinh benh chinh xac de dieu tri co hieu qua.

Boc sua: Dang thoi ky cho con bu, nhieu ba me rat ban khoan khi so nguc thay mot khoi tron, mem nhu trai nho hoac lon hon, bop thi nhao nhao nhung khong dau va co the lon len them sau nhung con cang sua. Do la mot boc chua sua u lai do mot ong sua bi tat. Bac si co the doan benh de dang, ma phan lon cac ba me cung tu doan duoc chung nay.

Ba me nao kien tri nan ra doi khi lam xep duoc boc sua. Nhung thuong thi boc nay khong xep. Neu choc rut cung chi duoc mot it chat sua hoi set nhu kem dac, chu khong xep hoan toan. Khong nen de cho y ta hoac bac si mo rach boc sua nhu mo ap xe, vi hoac la se phinh lai nhu cu neu chi rach nhe, hoac la sua trong vu se chay ao at kho lanh vet thuong, tham chi bi nhiem trung neu vet mo kha rong.

Bac si chuyen khoa khi chan doan chinh xac se khuyen ba me nen dut sua neu chau be da bu tren 12 thang, boc sua se nho tu tu va sau vai thang co the lan mat. Neu boc teo lai nhung van khong lan, bac si co the mo lay boc cho nguoi benh yen tam. Truong hop ba me khong no dut sua van co the tiep tuc cho con bu va danh chap nhan viec boc sua co the to len gay vuong viu kho chiu. Con khi bi dau nhuc vi boi nhiem thi khong cach nao khac hon la phai dut sua.

Bat thuong cua num vu va quang vu: Num vu bi co keo, con goi la bi “lum”, hay la vu dia. Chung nay co the xuat hien o bat cu tuoi nao, co khi da thay tu luc thieu nu bat dau nay no nguc, goi la bam sinh. Day la truong hop thuong gap, khoang muoi phu nu thi mot nguoi co lum num vu, mot phan hoac toan phan, mot hoac hoac hai ben vu, thuong ky hoac luc bi luc khong. Day cung duoc ke la binh thuong do co thay doi tuyen sua o vung nam sau num vu. Tuy nhien doi khi chung nay bao hieu bat dau mot ung thu, do vay nen di kham bac si khi thay num vu bat thuong so voi truoc do.

Co nguoi lai co them num vu hoac vu nho, co the do la num vu thu ba, nguoi ta goi la vu phu. Co nguoi co ca doi vu phu. Cac vu “lac cho” nay thuong nam doc theo duong di tu nach den hang. Thuong cac num vu hoac vu nay nam gan nach va bi lam voi mut ruoi. Khi co kinh hoac dang co thai, vu co the hoi cang dau, va doi khi ua sua. Day khong phai la benh ma cung khong co gi nguy hiem, chang qua la dau vet con sot lai cua thoi ky thai phoi trong bung me.

Quanh num vu co mot vung da dam mau, duong kinh thay doi tu 1-3 cm hoac hon, do la quang vu. Tren mat quang vu rai rac co chung hai muoi cham nho nho len goi la cac hot Montgomery. Do la cac dau ra cua cac ong dan sua phu. Mot vai hot Montgomery co the nho cao hon va hoi dau cung co the khien phu nu lo au, lai con them mot ti dich ua ra, nhat la vao luc co thai hoac cho con bu. Tren quang vu va quanh no, doi khi co nhieu soi long to bi coi la mat tham my. Long nay chang nguy hai gi cho tuyen vu, nhung lai de bi viem hay tuom mau nhe. Them mot nguyen nhan gay lo lang cho phu nu!

Num vu hoac ca quang vu bi ngua lo va tuom nuoc: Thuong la do di ung ao lot nguc. Can thay loai ao khac, luc o nha nen bo khong mac ao lot, tam rua sach se, neu can thi nho bac si kham qua va cho vai thu thuoc.

Chay nuoc, chay mau o dau num vu (ua dich hoac tiet dich num vu): Thuong gap o thieu nu tuoi doi muoi cho den phu nu ngoai 40, do cac nguyen nhan nhu dan ong sua, viem ong sua, buou lanh trong ong sua, va ung thu trong ong sua.

Dich ua ra la mot thu nuoc trong vat hoac chi hoi duc, dau o lua tuoi nao cung khong co gi dang lo vi chang lien he toi benh ac tinh. Nhung du giai thich the nao thi cung kho ma lam diu noi lo cua nhieu nguoi, nhat la khi dich ua ra tu nhieu lo o dau num vu, tham chi o ca hai tuyen vu: “Bac si cu noi la chang sao, nhung uong bao nhieu ampi, dexa roi ma cung vay. Moi kho duoc vai thang chua kip mung thi nay da bi lai, bay gio mat tinh than qua bac si oi, lam sao chua dut gium”. Chua dut lien? Dau phai de! Cho thuoc khang sinh, khang viem co khi het co khi khong. That ra thay thuoc nhieu kinh nghiem deu biet rang cho thuoc la de nguoi benh… dung lo, chu thuong thi trieu chung tro di tro lai nhieu lam trong vai thang hoac mot hai nam roi cung khoi.

Chi khi nao u dich tu mot lo num vu, keo dai kha lau va nguoi benh lai qua am anh “benh du” bac si chuyen khoa moi quyet dinh mo lay tron mot ong sua (chu khong phai cat bo vu), lay ra coi thi thay ong sua bi no lon, do do chat dich tu lai nhieu. Dung doi mo khi khong can thiet, vi day la ky thuat rat tinh vi doi hoi bac si co tay nghe. Dich ua ra hoi nhon nhon, doi khi co mau hong lot thi cung chi co y nghia nhu tinh huong vua ke.

Con khi nan ra thay co chat dich do sam nhu mau thi sao? Neu o tuoi duoi 30 da phan cung co nguyen nhan lanh tinh. Trong cac truong hop do, bac si thuong can than cho xet nghiem chat dich tim te bao la va lam sieu am vu. Neu thay co gi kha nghi thi mo lay ong sua. Co ba tinh huong: dan ong sua, buou lanh hoac ung thu, ma kha nang bi ung thu thuong hiem hon hai tinh huong dau. Ngay ca bi ung thu trong truong hop nay cung de dieu tri vi buou con nho.


Bai 3 Cac benh thong thuong cua tuyen vu
Bac si Nguyen Chan Hung (ben phai) dang phau thuat mot ca bi buou lanh o vu. (Anh: N. Phuong/NLD)
Cuoi cung, de xac dinh benh ung thu, bac si co the tien hanh may phuong phap:

Kham lam sang: Bac si chuyen khoa kham that ky de danh gia su lanh hoac ac tinh cua mot cuc trong vu va cho lam cac xet nghiem can thiet.

Nhu anh: Chup X-quang vu, giup phan biet lanh hay ac tinh.

Sieu am: Giup phan biet mot cuc, mot khoi long (nang) hoac khoi dac (lanh hoac ac tinh). Cac bac si sieu am co the dinh vi cac ton thuong nho de huong dan choc hut bang kim nho hoac sinh thiet.

Viec ket hop kham lam sang, sieu am va nhu anh giup rat nhieu cho viec chan doan.

Sinh thiet: Choc hut bang kim nho theo phuong phap FNA (Fine Needle Aspiration) rat pho cap. Vi kim nho nen it dau, chi em se do so, loi cho chan doan.

Sinh thiet bang kim (Needle biopsy) co gia tri rat lon. Con sinh thiet mo thi thuc su la cuoc giai phau.

Theo BS NGUYEN CHAN HUNG
- Doanh nhan Sai Gon Cuoi tuan

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.