Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong

Thứ tư, 13 Tháng tư 2011, 06:00 GMT+7

Vo chong thay co giao duoc song tang trong long mieu va duoc nguoi dan thon Huong Lan am tham bao ve suot 2.300 nam.

Tin lien quan

» Nguoi 50 nam giai ma chu cua to tien nguoi Viet (ky 1)



Ong Do Van Xuyen sinh nam 1937, que goc o Thai Binh. Sau khi tot nghiep Truong Dai hoc Su pham Ha Noi, ong tinh nguyen len Viet Tri day hoc. 22 tuoi, ong lam hieu truong truong cap 2. Khi do, hoc sinh cap 2 tham chi lon hon ca thay giao.

Ngay do, truong moi lap nen con hoang so lam. Sau gio hoc, thay tro phai lao dong cat luc, dao dat, san nen lay mat bang de dung truong, lam san choi.

Trong qua trinh dao boi, san lap, ong cung hoc tro cua minh dao duoc vo so do co bang dong nhu giao, mac, mui ten, trong dong va cac loai do gia dung... Hoc tro con ganh do co ve lop choi, tang cho thay giao.


Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Ong giao Do Van Xuyen va tai lieu giai ma chu Viet co.

Thay vung dat nay co qua nhieu do co, hieu truong Do Van Xuyen luc lai sach vo, nghien cuu lich su. Hoa ra, truong hoc noi ong day tung la kinh do Van Lang voi nhung dia danh noi tieng nhu Lau Thuong, Lau Ha, Ke Lu, Tham Thinh, Ma Quang…

Nghien cuu nhung do co thu thap duoc, luc lai lich su, thay giao tre Do Van Xuyen cam nhan thay rang, lich su co xua cua nuoc minh chua dung nhieu dieu vi dai lam, chu khong don gian nhu sach su cua nguoi Trung Quoc va ca Viet Nam viet.

Voi su tran trong lich su, co vat, thay giao tre Do Van Xuyen dong goi hang tram co vat ma ong va hoc sinh dao duoc, gui ve So Van hoa thong tin Phu Tho cat giu.


Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Ngoi mieu tho thay giao va hoc tro co ten mieu Hai Co.


Nhung nam bom My ban pha mien Bac, thay giao Do Van Xuyen lai xung phong len vung Tay Bac day hoc. Vua day hoc, ong Xuyen vua bo cong tim hieu van hoa cua dong bao dan toc, sang tac van hoc.

Nam 1980, thay giao Do Van Xuyen tro ve Viet Tri voi cuong vi Chu tich Hoi Van nghe, kiem Truong ban Van hoa xa hoi cua Thanh pho Viet Tri. Luc nay, ong da la mot nha van, co mot so tac pham gay tieng vang, voi but danh Khanh Hoai.

Niem dam me nghien cuu van hoa, sang tac van hoc lai them thoi thuc ong di tim hieu ve lich su thoi Hung Vuong cua nguoi Viet. Ong tich cuc di dien da, tim hieu thuc te o cac thon xom, lang xa, nghien cuu den mieu…


Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Sac phong trong ngoi mieu co. Anh: Nhan vat cung cap.

Ong giao Do Van Xuyen kinh ngac khi phat hien ra mot ngoi den tho rat nho, song lai tho me de cua Lac Long Quan, vo Kinh Duong Vuong. Nguoi trong den tho lai con khang dinh ngoi mo o canh den la mo cua ba.

Voi gan 5.000 tuoi, ong Xuyen biet rang, se chang con xuong cot duoi mo. Nhung qua ngoi den, ngoi mo, ong Xuyen thay rang, nguoi dan co do Van Lang co y thuc bao ton di tich lich su rat tot. Do la dieu kien rat thuan loi de ong di sau tim hieu van hoa, lich su thoi Hung Vuong.

Tiep tuc dien da, ong phat hien mot ngoi den nho xiu, cuc ky co kinh, cu ky ben duong. Do la den tho ba Thuc Nuong, Dai tuong cua Hai Ba Trung. Sau nay, ong lien he voi chinh quyen va nguoi ta da xay dung lai rat khang trang.


Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Tai lieu ghi chep thong tin ve ngoi mieu Hai Co.

Mot ngoi mieu nho da lam thay doi suy nghi, quan diem, tu tuong va dinh huong nghien cuu cua ong Xuyen, do la mieu Hai Co.

Do la lan dien da qua qua doi nho o thon Huong Lan, trung tam co do nha nuoc Van Lang thoi Hung Vuong, ong thay mot ngoi mieu co kinh, tuong nut loang lo, co dien tich bang hai manh chieu, nam duoi goc hai cay tau ngan nam tuoi, to den 4-5 nguoi om. Moi khi he ve, hai cay tau lai rai nhung canh hoa vang, hoa bac tren mai ngoi reu phong, cang tao ve u tich.

To mo voi ngoi mieu la, ong Xuyen tim cu Nguyen Huu Bong, nguoi duoc dan lang phan cong trong nom mieu, de tim hieu. Ong Bong ke, nam 1978, Hop tac xa nong nghiep Dong Luc da ho hao xa vien chat hai cay tau de lam cui nung gach. Cac cu gia trong thon da keo nhau ra mieu phan doi. “Cuoc dau” giua mot ben doi chat va mot ben doi giu dien ra rat cang thang. Cuoi cung, ong Bong da om chat than cay keu lon: “Neu cac anh dinh chat cay thi chat xac toi da. Toi khong cho phep cac anh pha noi tho tu thay co giao”.


Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Tuong thay giao Vu The Lang va co giao Nguyen Thi Thuc.
Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Mo vo chong thay giao Vu The Lang trong mieu Hai Co.

Chuyen cu Bong ke khien ong Xuyen rat ngac nhien. Ro rang ten mieu la Hai Co, nhung sao lai tho thay giao? Tim hieu ky cac van ban, thu tich luu lai trong mieu va qua loi ke cua ong cu Bong, thi thuc te, ngoi mieu nay lai tho thay giao thoi Vua Hung, co ten ho han hoi la Vu The Lang, que o Mo Trach (Hai Duong).

Theo do, thay giao Vu The Lang da cung vo la ba Nguyen Thi Thuc, que o Dong Ngan (Kinh Bac), da len vung nay day hoc vao thoi Vua Hung thu 18. Thay co da chet vao cung mot gio, ngay 2-2 nam Quy Dau (288TCN). Vo chong thay co giao duoc song tang trong long mieu va duoc nguoi dan thon Huong Lan am tham bao ve suot 2.300 nam.

Tren ban tho cua ngoi mieu van con tuong thay co va dac biet co 2 co gai cung 2 thi nu theo hau. Tuong hai co gai do la cong chua Tien Dung va Ngoc Hoa, con gai Vua Hung 18, la hoc tro xuat sac cua thay Vu The Lang. Tai ngoi mieu con co buc Hoanh Phi nho ghi “Thien Co mieu” va doi cau doi dai chung 1m: “Hung linh trung chi thang tich/ Nam thien chinh khi linh tu”. (Tam dich: “Thang tich: Dau xua Hung Linh/ Den thieng: Nguon sang troi Nam).


Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Hoanh phi duoc khac chu Viet co do thay giao Do Van Xuyen thuc hien.

Nhung thong tin ve ngoi mieu co nay khong phai do ong Do Van Xuyen bia ra, ma no duoc dan gian ke lai, co ca van ban ghi chep, tat nhien la the he sau ghi lai, chu khong phai bang chu co thoi Hung Vuong. Qua ngoi mieu nay, ong Xuyen nhan ra rang, tu thoi Hung Vuong, tuc la truoc khi nguoi Han sang do ho, nuoc Van Lang da co lop hoc, da co thay giao, co giao, da co hoc tro, va tat nhien la phai co chu viet.

Viec phat hien mot ngoi den tho thay co giao, hoc tro tu thoi Hung Vuong, thay giao Do Van Xuyen suy luan thoi Hung Vuong co chu viet, qua khong co gi phi logic. Tuy nhien, khi tim hieu ve ngoi den nay, toi co mot so lan tan ma chua tim duoc loi giai dap.

Theo gia pha ho Vu Viet Nam, thuy to cua hai dong ho nay la Vu Hon (sinh nam Giap Than 804 va mat nam Quy Dau 853). Vu Hon la con cua ba Nguyen Thi Duc va ong Vu Huy. Ba Duc que o Man Nhue (Thanh Lam, thuoc Chi Linh, Hai Duong bay gio). Ong Vu Huy la nguoi lang Ma Ky (huyen Long Khe, phu Thuong Chau, tinh Phuc Kien, Trung Quoc). Trong lan du ngoan sang ap Co Nhue, ong Huy lay ba Duc va sinh ra Vu Hon.


Su that ngoi mieu tho thay tro thoi Hung Vuong
Ngoi mo duoc cho la cua ba Nguyen Thi Duc, me de cua nguoi duoc cho la thuy to ho Vu la ong Vu Hon. Mo dat tai xa Van An, Chi Linh, Hai Duong.

Vu Hon do thi Dinh khi moi 16 tuoi, tinh thong ca thien van, dia ly, phong thuy. Nam 825 ( At Ty) doi vua Duong Kinh Tong, nien hieu Bao lich thu nhat, Vu Hon duoc cu sang An Nam lam Thu su Giao Chau.

Sau khi roi quan truong, Vu Hon ve Hai Duong lap trang ap, xay dung nha cua, dinh co, goi con chau, nhan dan quanh vung ve o, tao nen xom nho, dat ten la Kha Mo Trang, tuc la lang Mo Trach (Binh Giang, Hai Duong bay gio).

Vi the, ho Vu coi Vu Hon la thuy to cua dong ho va coi lang Mo Trach la noi phat tich cua dong ho nay.

Nhu vay, tim hieu gia pha ho Vu va ngoi den tho thay giao Vu The Lang, se thay co diem mau thuan rat lon. Neu can cu vao gia pha ho Vu, thi ho Vu va lang Mo Trach, moi xuat hien o nuoc ta 1.200 nam nay, vao thoi Bac thuoc. Vay, thong tin ong thay giao Vu The Lang que o lang Mo Trach, day hoc thoi Vua Hung, tuc la cach ngay nay 2.300 nam la rat vo ly.

Qua nhung thong tin nay, se co 2 gia thuyet: Thu nhat, thay giao Vu The Lang khong the day hoc tu thoi Vua Hung neu ong Vu Hon la thuy to ho Vu (Trong khi thoi Vua Hung, khong thay nhac den ho, ngay ca hai co hoc tro duoc tho trong den la Ngoc Hoa va Tien Dung cung khong co ho, nhung vo chong thay giao lai co ho dang hoang). Thu hai, thuy to ho Vu khong phai ong Vu Hon, ma thuy to ho Vu phai tu thoi Van Lang, neu thuc te co ong thay giao Vu The Lang day hoc thoi Vua Hung!

Nhu vay, viec can cu vao ngoi mieu Hai Co tho thay co va hoc tro khang dinh co lop hoc thoi Hung Vuong chua thuyet phuc. Tat nhien, ong giao gia Do Van Xuyen khong dung lai o viec phat hien hai ngoi mieu dau tien nay de khang dinh thoi Hung Vuong co chu viet.

Con tiep…

Pham Ngoc Duong

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.