Nha tho cua cac liet si

Thứ ba, 25 Tháng bảy 2006, 20:49 GMT+7

- Co le danh hieu “nha tho” nhu ong Nguyen Xuan Hung thi co le o nuoc ta den nay… chi co mot: nha tho cua nhung linh hon liet si. Boi, ong chuyen lam tho ve nhung anh hung, liet si da khuat sau trong long dat boi hai cuoc khang chien cua nuoc ta o the ky hai muoi.

Nha tho “bat dac di”


Nha tho cua cac liet si
Nha tho Nguyen Xuan Hung.

Sau hon mot gio hanh trinh day “bui bam” tu Ha Noi ve thi tran Van Dinh (huyen Ung Hoa, tinh Ha Tay), chung toi dung lai truoc cai cong tre cai lo denh cua “lao nha tho” Nguyen Xuan Hung.

...Ong Hung tham gia hoat dong cach mang tu rat som va cung la nguoi da truc tiep tham gia hai cuoc khang chien lich su trong the ky 20 cua dan toc. Nam 1981, ong ve huu voi cuong vi luc do la can bo thanh tra cua Bo Cong nghiep.

25 nam qua, ong Hung miet mai can man tim hieu, suu tap tu lieu ve cac liet si da hi sinh trong 2 cuoc khang chien va lam tho ca ngoi ho.

Ban dau la nhung hoi uc ve nhung nguoi da nga xuong trong vong tay ong, nhung nguoi tung chung chien hao roi ra di khong noi duoc mot cau tu biet voi dong doi.

“Toi cung co mot nguoi anh nha bac bi dich bat va tra tan den chet trong tu. Den nay van chua tim duoc xac. Dau don lam" Doi mat ong Hung chot xa xam.

"Lai mot lan tinh co, truoc khi ve nghi huu, toi duoc gap va noi chuyen voi co thu tuong Pham Van Dong. Bac bat tay toi va noi ngan gon: “Chu ve nghi ngoi, suc con lam duoc dieu gi co ich cho dan, cho nuoc thi co ma lam”… Dieu do da mot lan nua thoi thuc toi quyet tam lam mot dieu gi do that y nghia, de xoa diu mot phan nhung noi dau ma chien tranh gay ra…”.

Tu do, ong cham chu theo doi tren dai bao, ti vi de nhung thong tin ve cac liet si, ong tuong tuong ra chan dung cua ho de roi thao thuc, suy tu cam but viet nhung dong tho thay ca ngoi ho. Co nhung tam guong hi sinh khien ong xuc dong den may ngay, dat but xuong ma nghen ngao khong viet duoc nen cau. Va cung nhieu su hi sinh am anh ong den noi nua dem, khi dang mo mang trong giac ngu, chot trao dang mot tu tho, mot dong chu nao do, ong lai bat day va say sua ngoi viet mot mach.

Khi bai tho hoan thanh, ong hao hung dem nhung dong chu con tuoi mau muc ay ra buu dien, gui thu bao dam den than nhan cua liet si ay.

Noi ve cong viec cua chong, ba Khac, vo ong cuoi day hanh phuc: “Doi luc thay nguoi ta xi xao ban tan ve cong viec cua ong ay, toi cung suy nghi mot chut. Nhung thay ong ay van khoe va hang say, tam huyet voi viec lam tinh nghia ay, toi va cac con cung hoan toan ung ho. Toi cang thuong va cham chut cho ong ay nhieu hon...

Hanh trinh 18 nam cua bai tho ve LS Dang Thuy Tram


Nha tho cua cac liet si
Anh chup Bai tho "Mot tam guong soi" va la thu cua ba Doan Ngoc Tram gui ong Hung.

Suot 25 nam qua, ong khong nho minh da lam duoc bao nhieu bai tho, da lan loi ra buu dien dan tem gui di bao nhieu la thu. Trong so nhung la thu ong nhan ve co loi cam on, su xuc dong cua gia dinh, than nhan liet si va, cung co ca nhung la thu cua chinh ong bi tra ve do dia chi khong ro rang.

Ong Hung bong tat ta dung day di vao trong nha khe ne bung ra mot chong giay. To giay boc ben ngoai cua cac tap ghi lan luot thu tu thoi gian, tren cung la nam 2006, 2005, 2004…roi den 198…

Gio den moi tap “ho so”, ong lai day cap kinh lao len mot chut va thuyet minh ve “lai lich” cua moi la thu. Lan gio den mot la thu nam 2005, ong dot nhien ngung lai. Toi liec nhanh ve la thu khien ong thay doi dot ngot cam xuc do va chot giat minh khi thay dong chu ky ten "Doan Ngoc Tram".

Toi to mo keo la thu ve phia minh, o duoi he ra mot bai tho hon 10 trang duoc dinh lai tu nhung to giay viet cu co nhan de “Mot tam guong soi” voi loi de tang “Kinh vieng huong hon liet si Dang Thuy Tram”. Bai tho de ngay sang tac la 27 thang 7 nam 1987.

Nhan thay su sung so cua khach, ong Hung cham rai: “Day la bai tho toi lam tang co Tram tu nam 1987 nhung dia chi so sai qua, thanh ra cu gui di roi lai nhan duoc thu buu dien tra lai. Chi co mot la may ma ho luu giu…”.

Ong Hung biet chi Tram tu khi ong ve tiep quan Thu do. Luc do, theo nhu ong nho lai thi chi Tram dang hoc trung hoc “Toi an tuong voi co Tram vi co ay thong minh va nang dong lam. Mot thoi gian sau, nguoi anh ho chien dau cung dia ban voi co Tram ke cho toi nghe ve su hi sinh anh dung cua co ay. Toi xuc dong qua, tuong tuong lai co be thua nao va nhung ac liet cua chien truong Duc Pho de viet mot mach bai tho hon 200 cau ca ngoi tam guong cua liet si Tram. Viet xong, dung vao dip 27-7, toi dem ra buu dien gui…”.

Va co mot su trung lap het suc la lung giua cuon "Nhat ky Dang Thuy Tram" va bai tho "Mot tam guong soi" ve hanh trinh dang dang cua no. Cai la thu ma “anh” buu dien luu giu lai ay khong hieu sao den duoc tay gia dinh ba Doan Ngoc Tram sau 18 nam nam trong phong luu giu. De roi vao mot buoi sang thang 8 nam 2005, ong Hung sung so khi don 4 vi khach la toi tham trong tam trang rung rung nuoc mat.

Do chinh la cuoc vieng tham cua ba Doan Ngoc Tram, me Anh hung, Liet si, Bac si Dang Thuy Tram va cac em gai cua chi. Ba Doan Ngoc Tram khong kim duoc nuoc mat vi so phan ky la cua buc thu ma mot nguoi “la” nao do viet ve con gai cua minh va gui cho minh tu 18 nam ve truoc ma nay moi nhan duoc. Bai tho lai ke duoc rat sinh dong nhung chi tiet trong cuoc doi hoat dong cach mang cua liet si Dang Thuy Tram.

Tho ong viet that gian di: “…Trong dem den luoi dan giac nhu nem/ Nu bac si mau dam minh nga xuong/ Truoc dan hung thu duoi tuoi 30…” va “…Bao nhieu day/ Tra het cong mau xuong cua chi/ Xin cui xuong nen huong long tham lang/ on nay!/ Nho mai, chi oi/ Chi de lai cho doi mot tam guong soi..”.


Nha tho cua cac liet si
Tac gia bai viet va nha tho "ky la".

Nhung hanh phuc nhan lai

Hon 20 nam qua, nhung niem vui, hanh phuc ong nhan duoc qua thu cam ta tu gia dinh cua cac liet si ma ong lam tho ca ngoi cung khong the ke het bang loi. Nhieu gia dinh gui cho ong nhung la thu bao rang, nguoi con, nguoi em cua ho ma ong tung lam tho ca ngoi vua duoc cong nhan Anh hung. Co gia dinh thi ke rang nho mot phan bai tho cua ong ma ho tim duoc hai cot cua liet si dua ve quy tu tai nghia trang que nha. Rat nhieu gia dinh liet si tai Tay Ninh, Ca Mau, Quang Ninh, Hai Phong…khi nhan duoc thu cua ong da lan loi den tan noi tim gap cam on ong va mot muc muon ong ve tham gia dinh ho. Nhung ong deu tu choi. Vi theo ong, cuoc doi con rat nhieu nhung liet si ma ong can phai suu tam de viet ve ho.

Gio day, cong viec hang ngay cua ong la cham soc vuon hoa, cay canh xinh xan truoc san va lam tho, cong viec 25 nam nay, ong da miet mai, lang le lam.

Tien chung toi ra cong khi troi nhap nhoang toi, nhung toi van thay mat ong bung len mot tia sang ky la. Ba Khac, vo ong cung don da theo chong dua khach ra cong. Ba co y di sau va keo tay toi lai noi rat nhanh nhung cung that nho: “Ong ay dang dinh viet ve mot liet si nao do nhung cu tran tro mai suot may ngay qua. Hom nay co cac anh den goi chuyen, choc nua ong ay lai viet mot mach den dem cho ma xem…"


Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.