Nguoi giu rung Dai tuong

Thứ bảy, 23 Tháng năm 2009, 09:09 GMT+7

Khu rung cam thieng lieng nay chinh la ngoi "den xanh" de nguoi dan noi day ghi nho cong lao Dai tuong Vo Nguyen Giap cung voi nhung chien si Dien Bien nam xua.

> Chuyen it biet ve khu rung Dai tuong

Nguoi duy nhat duoc gap Dai tuong Vo Nguyen Giap, duoc chung kien tan mat ca van bo doi tru an suot may ngay trong khu rung cam cua nguoi Muong la ong Hoang Van Uu.

Nguoi giu �Srung Dai tuong�

Ong Tien gio la huong dan vien du lich bat dac di.

Tuy nhien, chuyen Dai tuong cung binh hung tuong manh vuot deo Lung Lo, sang dat Phu Yen roi dung chan tai khu rung thuoc ban Nhot, xa Gia Phu truoc khi tap ket o Muong Phang, nhung cu gia o xa Gia Phu deu biet va deu nghe noi.

Chu tich o leu de bao ve rung

Chinh vi the, sau chien thang Dien Bien Phu, khu rung cam nay cang tro nen linh thieng hon trong nhung cau chuyen ke hang dem ben bep lua o cac ban Muong.

Trong nhung buoi le cung rung vao dip tet Xip Xi 14-7 am lich hang nam, ngoai cung than rung, than nui, nguoi Muong con cung ca linh hon nhung chien si Dien Bien da nga xuong vi dat nuoc.

Nguoi giu �Srung Dai tuong�

Ong Tien song mot minh trong can nha dung ngay loi vao rung de trong nom rung.

Va cung ke tu do, khu rung cam linh thieng nay da duoc nhan dan ban Nhot thong nhat doi ten thanh “Rung Dai tuong Vo Nguyen Giap”.

Nam 1996, nghe tin co mot khu rung ma vi Dai tuong dai tai cua dan toc da dung chan, UBND huyen Phu Yen da thanh lap doan cong tac, moi cac nha khoa hoc vao rung xac minh, tim hieu.

Sau do, UBND huyen Phu Yen da giao cho Lam truong Phu Bac Yen quan ly chat che khu rung nay.

De quan ly duoc rung, Lam truong Phu Bac Yen giao lai cho UBND xa Gia Phu va xa da giao cho 4 nguoi trong ban Nhot chiu trach nhiem trong nom khu rung, gom Bi thu chi bo ban Nhot Dinh Cong Son, Truong ban Dinh Trong Tuyen, Pho truong ban Dinh Ngoc Sung va ong Dinh Quyet Tien, Chu tich UBND xa Gia Phu.

Thoi ky do, nguoi dan ban dia va nguoi mien xuoi keo nhau len rung khai thac go rat nhieu. Nhung cay go quy bi triet ha do nghieng nga. Dong bao Mong keo nhau di cu het canh rung nay den canh rung khac de dot nuong lam ray.

Nguoi giu �Srung Dai tuong�

Duong mon hanh quan len Dien Bien xua kia.

Do do, de quan ly tot khu rung nay, ong Chu tich xa Gia Phu Dinh Quyet Tien da dung mot can leu nho ngay cua rung de trong nom.

Hang ngay, sau gio lam viec, ong lai vao rung tuan tra, roi toi ngu luon o leu de giu rung. Ong song giua rung thieng nuoc doc de trong rung ngoai trach nhiem, su guong mau cua can bo xa, con the hien su ton kinh voi vi Dai tuong tai ba cua dan toc.

Dong bao Mong co thoi quen du canh du cu, nen moi khi di chuyen, ho lai dot rung lam nuong, xe go lam nha.

Gio day, mot so ban moi da lan den ven khu rung thieng nay, nen nhiem vu trong giu rung cua ong Tien lai nang ne hon.

Cu moi tuan hai lan, ong lai cung 3 dong chi duoc giao trong nom khu rung cuoc bo quanh rung, di doc suoi Bua, len tan dinh nui Dun de kiem ke tung cay go, xua duoi nhung ke pha rung. Moi chuyen tuan rung mat ca ngay troi treo deo loi suoi.


Nguoi giu �Srung Dai tuong�

Tu 13 nam nay, 240 ha "rung Dai tuong" van con nguyen ven.

Suot 3 ngay Tet nam 2009, khi moi nguoi quay quan ben bep lua, ong cung cac dong chi Son, Tuyen, Sung phai phuc trong rung gia theo doi de tom bang duoc nhung doi tuong pha rung.

Da khong it lan ong Tien va anh em bi nhung ten lam tac ngoan co, chong doi doa giet, song moi nguoi deu khong chun buoc, kien quyet thu cua may, bat chung ve giao nop cho chinh quyen.

Nho su kien tri, can man, dung cam va cao hon la su kinh trong Dai tuong ma 13 nam nay, 240 ha rung nguyen sinh van con nguyen ven.

Can choi xua kia gio da duoc thay the bang ngoi nha nho. Cuoi tuan, vo con lai di gan chuc cay so len o voi ong. Vo chong ong Tien cung vo tinh tro thanh huong dan vien mien phi cho nhung vi khach muon tim hieu ve khu rung thieng lieng nay.

Ngoi den xanh thien nhien

Tu can nha nho cua ong Tien o cua rung, chung toi lan theo con duong mon vat chung chinh tren suon nui, vong xuong tan suoi Bua.

Nguoi giu �Srung Dai tuong�

Noi bo doi dung chan tren duong len Dien Bien.

Theo ong Tien, con duong chung toi dang di chinh la con duong hanh quan len Dien Bien Phu cua bo doi Cu Ho. Day cung chinh la con duong tho gao, keo phao len Dien Bien nam xua.

Con duong rong 1-2m, chi co the cuoc bo hoac cuoi ngua gio khong ai di nua, co doan reu xanh, co cay bit loi, co doan da nhap vao Quoc lo 37 di Hat Lot (Son La).

Rung thieng duoi su trong nom cua ong Tien va nhung nguoi dan ban Nhot van xanh tot nhu 55 nam truoc.

Nhung cay lat, doi, cho chi, sau, sang khong lo, to may nguoi om, ngon cao chot vot lan trong may mu. Neu khong duoc trong nom can than, nhung cay go quy hang tram nam tuoi nay da bi lam tac don ha.


Nguoi giu �Srung Dai tuong�
Tac gia duoi goc cay cho chi khong lo trong "rung Dai tuong Vo Nguyen Giap".

Loi qua con suoi Bua, chung toi tien len phia dinh nui Dun. Ong Tien chi cho toi xem nhung ho dat sau hoam nham nho doc suon nui, duoi nhung tang da, khe vach, goc cay co thu.

Theo ong Tien, o khu vuc nay xua kia co rat nhieu ham, hang tru an do bo doi dao khi dung chan o day.

Lang thang tren nhung loi mon duoi tan rung am u ngan nam tuoi ma nguoi dan noi day gin giu nhu mot bau vat bong cam thay nhu van dau day tung trung doan bo doi Cu Ho dang ho do keo phao, tho gao tien ve phia Tay Bac de lam nen mot chien thang vang doi dia cau.

Dong bao Muong ban Nhot con doi com, thieu mac, nhung ho van nang niu, gin giu tung nhanh cay ngon co. Ho tu dat ten cho khu rung la “Rung Dai tuong Vo Nguyen Giap”.

Khu rung cam thieng lieng nay chinh la ngoi "den xanh" de nguoi dan noi day ghi nho cong lao cua Dai tuong cung voi nhung chien si Dien Bien nam xua. Con doi voi vi Dai tuong gian di, don hau, tung duoc dong bao goi la “gia ban Vo Nguyen Giap” moi khi tro lai tham chien truong xua, do la mot hanh phuc vo bo.

Pham Ngoc Duong

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.