Muoi dang

Thứ tư, 26 Tháng năm 2004, 19:07 GMT+7

- Buoi trua, nang dot sam da nguoi. Doc cung duong Quoc lo 1A vat ngang xa Pho Thanh, huyen Duc Pho, tinh Quang Ngai nang cang khung khiep hon. Nhung ngoi leu chong cho boi la ra di ma suon con... o lai. Nhung "doi" muoi trang nhuc mat gap ghenh noi nhau. Nhung chiec non la nga mau cong venh, nhap nho. O day, muoi dang co vi dang.

Muoi dang

Ngay hom sau, nhung bao muoi nay se duoc cong di xa Anh: Cong Khanh

Qua het cung duong oan minh ra bien co dong muoi trang, nang gat hon khi mat troi dung bong. Toi mo mam xuong ruong muoi. Vi man nong xong len theo con gio ngoai khoi xoc vao nguoi. Toi dang o giua vung dat Sa Huynh - noi nguoi ta biet den khong rieng gi cai noi cua mot nen van hoa. Lau roi, Sa Huynh con la xu so cua nhung canh dong muoi trai dai tren dai dat mien Trung...

"Cong" bien di xa...

Chieu nao cung vay, anh Binh, diem dan o day vac tung bao muoi tu ruong len tha doc ven duong, doi sang hom sau co oto den la chat len de vo bat dau hanh trinh cho “bien” ve “lang”. Noi ban... cung dung, nhung ma de doi thi nghe chinh xac hon. Ai muon mua tra bang tien mat thi tot, doi lua hay gao cung khong sao, tham chi co nguoi con doi lay ngo, khoai hay lay than ve nau bep. Ke ve mien xuoi, nguoi len mien nguoc... Khi mat troi chua lo dang, ho i oi ra di, den toi nho mat nguoi thi luc duc keo ve.

Vo anh Binh thuong len mien nguoc doi muoi lay ngo, lay than ve ban lai con chi Lua hang xom thi den nhung huyen dong bang trong tinh doi muoi lay lua, gao. Hiem khi ho ban duoc dam ba nghin tien mat. Lam ra hat muoi da nhoc nhan nhung viec "doi" muoi ra tien con gian nan hon. Khong it nguoi phai lan loi ra tan Quang Nam hay vao tan Quy Nhon, Binh Dinh moi kiem duoc bat gao, dong tien tu nhung hat muoi.

Muoi dang

Muoi van duoc u ky du diem dan biet rang gia ha - Anh: Cong Khanh

Chi Lua thoi con gai que o thon Thach Bi khong lam muoi, lay chong ve day moi hay rang doi muoi... dang. Nhung nam muoi con duoc gia, chi khong phai treo treo ganh muoi tren vai lang thang qua thon nay lang khac. “Gia ca on dinh ngoi nha ban bay tam tram dong cung co cai an, khon don la may nam gan day rot gia du qua nen phai “tha” lan “tha” hoi di doi cho het. Thuong thi 3-4kg muoi moi doi duoc 1kg lua, lam khi 6kg muoi moi duoc 1kg lua nhung thoi cung danh. Nhu vay moi co cai xoay tieu chu ngoi nha ai mua, de muoi dong cuc het ma gao cung khong co an...” - chi noi. Vo chong chi lam 2 suat muoi gan 1ha, moi mot vu mua 7 thang, tong cong thu hoach chung 8 tan muoi, tru chi phi het con lai chi ven ven tren 1 trieu dong. So tien nay phai de danh an tron mot nam va phan luon cho mua sau ""don noc be bo"".

Mot so cap vo chong khac o gan day than van vi khong biet lam gi voi khoi muoi dong cuc sau he ngoai chai. “Khong ai mua lam sao ban, ban duoc toi cung ban quach cho roi. Kiem it tien vao Sai Gon ban hu tieu vay ma co an...”, anh Tam cuoi noi khe kha, dat toi ra xem dong muoi khong lo dong thanh cuc phai dung cuoc dao moi ra.

Doc quoc lo 1A, hau nhu nha nao cung chuyen muoi ra duong khi mat troi nga bong. Nguoi khieng ke vac, ruong xa ho dung xe cho. Chieu lai, muoi nam ngon ngang ben duong nhu diem dan noi nay dang cho danh thuc day mot niem tin, mot co hoi.

Muoi dang

Muoi dang

Ba Nam dang cao muoi . Anh: Cong Khanh

Diem dan Pho Thanh khong ai biet dong muoi o day co tu bao gio, chi lang mang nghe rang “nghe ong nghe cha de lai” nen cu the ma theo. Co le vi vay nen ca xa co den 113ha dien tich ruong muoi, hon 4.000 nhan khau bam tru voi nghe de roi ca doi chi dam mong du nuoi than. “Lam muoi, dan ngheo kiet xac...” - anh Binh than.

Chu tich xa Pho Thanh, ong Tran Em tran tro: “Khong biet bao gio moi mo duoc loi ra cho hat muoi Sa Huynh, tu nam 2000 den nay, gia ca bap benh, san luong thu hoach ban duoc uoc chung 50%. Nguyen nhan la do ngu dan trong vung khong muoi ca lam mam ma chuyen sang hap ca phoi kho nen it can den muoi. Nha nuoc thi chua co huong mua muoi cua diem dan. Nam 2003 vua roi may sao Cong ty Vat tu Y te mua duoc 1.000 tan, nam nay den thoi diem nay van chua thay dong tinh gi... Vay la co them khoi nguoi bo ruong hoang chuyen sang nghe khac, dang buon la so nguoi bo xu vao Nam kiem song ngay cang nhieu...”

Sinh ra tren manh dat Sa Huynh, lon len va truong thanh cung bang cai nghe muoi man dang nay, nhieu nguoi cung co chong choi cai ngheo de gan bo voi dat que. Cung nhieu nguoi vi manh ao mieng com phai ra di. Co nguoi ra di va roi mai khong ve nua bao gio. Anh Ho (1973) tu be den lon song bang nghe muoi, lam muoi ban chang ai mua, anh khan goi ra tau xin di bien thue. Thang 3/2004, tai nan do hai chiec tau dung vao nhau lam anh roi xuong bien chet...


Muoi dang
Nghi hoc roi co be My Danh nay lai se gan bo voi muoi ca ngay?. Anh: Cong Khanh

Anh Hung khong di bien, vao nui che da kiem them chut tien phu vo nuoi con da bi da de nat thay. Anh Hung ra di, de lai cho chi Sen 2 dua con tho va... mot thua ruong co dong muoi bi dong cuc lai nhu da. Anh Trung ban muoi khong duoc lai vao nui xin che da. Da cung khong buong tha, anh lia doi de lai nguoi vo moi cuoi chua tron mot nam...

“Du hat muoi co rot gia the nao chang nua thi troi noi giong cung phai cuu muoi. Gia tai san nghiep chi co bay nhieu, chang ai co the ngoi nhin cua cai lot qua ke tay”. Cam tren tay dieu thuoc, anh Binh noi voi toi, giong buon buon. Roi anh ke tiep chuyen ong Hieu nga xuong ngay tren chinh ruong muoi nha minh boi set danh luc troi chuyen giong...

Toi nham thu hat muoi Sa Huynh. Nhung cau chuyen dai dang thuong tam vua nghe khien toi cam thay mieng minh co vi dang ngat.

Loi man moi cua bien...

Tren dong muoi, nang van chang chang. Toi bat chuyen voi My Danh, co be hoc sinh lop 9/3 truong THCS Pho Thanh. Ba me Danh li di, co be o voi ba noi. Ngoai gio di hoc, co be lam muoi voi ba noi. Ba Nam (noi cua Danh) noi voi toi: “ Co le phai cho cho con Danh nghi hoc sau khi tot nghiep lop 9 vi nha khong co tien cho hoc nua, voi lai no phai nghi de con phu toi lam muoi. Toi 72 tuoi roi, dau lam duoc bao nhieu nua. O khu nay con gai hoc toi do la qua duoc roi, gia canh co du da gi dau ma hoc cho cao”. Danh ngoi gan day. Im lang. Quanh em chi nghe tieng rat rao cua nhung lan muoi chay vao thung. Co le em da quen chiu dung. Co be nen tieng tho dai roi noi nho voi toi: “Khong biet nghi hoc roi se the nao, em khong hinh dung duoc.”...

Muoi dang

Mot phan canh dong muoi Pho Thanh - Anh: Cong Khanh

Co be Danh nhu vay la van con may man hon nhieu dua tre khac trong lang. Co nhieu em be o day tu khi sinh ra toi lon hau nhu chi de bong em, den luc em lon het roi thi lai di o thue kiem tien, 14-15 tuoi bat dau ra ruong muoi... Con be Tinh, be Chieu, be Hieu da vao Sai Gon kiem song nhung den vu muoi lai phai quay ve tiep tuc vui dau giua ruong muoi bao la... Khi buoc len bo ra ve, cau noi cua be Tinh nhu vong mai ben toi: “Dan lam muoi ngheo lam chu a, khong du tien dau ma di hoc, uoc gi con nho lai de duoc den truong...”

Toi roi dat Sa Huynh khi mat troi lan dan phia nui. Bong chieu nhu hat vao mat cua nhung diem dan sam den han them nhung noi uu phien. Tay thung, tay non lu luot ra ve. Nhung tam ao bac phech uot dam mo hoi. Nhung giot mo hoi do xuong de thu ve nhung hat muoi man moi va cung lam dang cay.

Nhung diem dan Sa Huynh chua bo muoi, bo lang boi ho khong quen cau chuyen co tich ve hat muoi. (Chuyen ke rang, mot ong vua co ba nang cong chua. Nang cong chua thu ba noi rang: con yeu muoi nhat tren doi...). Moi day, nghe noi co chuyen "ong Nha nuoc" giup dan cong nghe lam muoi sach de ban gia cao, ho lai hi vong. Ho tin, se co luc muoi Sa Huynh khong con dang.

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.