Lao khung nuoi bo tren dao Yen

Thứ sáu, 05 Tháng mười hai 2003, 06:00 GMT+7

//


Lao khung nuoi bo tren dao Yen
Ong Hop va dan bo tren dao Yen
Trung uy Tran Dinh Hop tu gia Truong Quan chinh K9 cua nuoc ban ve phuc vien nam 1984. Ban voi 5kg mi chinh, 20m vai hoa dua duoc tu Campuchia ve cho vo dau tu nuoi hai con heo. Bon thang sau dung dung ban heo dat vo con ra khai hoang o xa Quang Dong (huyen Quang Trach, Quang Binh). Doi ngheo van cu deo duoi, den nam 1997 moi quyet dinh ra voi dao Yen de danh bac voi so phan, ai ngo tu do... doi “len voi”.

Tu chuyen lieu dua bo ra dao...

Dao Yen co dien tich chung 3km2, nam trong quan the dao Hon La thuoc xa Quang Dong, cach dat lien 2km. The nhung ra dao vao mua gio lanh dong bac thi voi nhung nguoi chua di bien bao gio phai nhieu phen khiep hai vi nuoc doi thuyen len tren vom song ca thuoc, phu xuong day nguoi, uot lanh.

Tren cai thuyen thung nho de ra thuyen lon dau cach bo gan 100m, ong Hop noi nhu het trong tieng song: “An thua chi, dung so! Co di la co den, cu theo lung tui la ra toi thoi”. Toi hieu cai “theo lung” cua ong Hop la the nao roi: cu lam... lieu den khi mo duoc nhu y thi thoi.

Truoc khi ra dao Yen lam an, ong Hop phai qua mot cuoc dau voi vai nguoi khac trong xa de gianh quyen khai thac to chim yen ngoai dao (nen dao moi co ten la Yen) voi khoan tien nop cho xa hang nam la 13 trieu dong. Du luc do trong tay chi co vai dong bac cac ma vo chong co duoc tu cu khoai, ngon rau trong vuon, nhung ong cung quyet dau cho bang duoc moi thoi.

Vo hoang, ong thi lam lui chay vay khap noi, cuoi cung cung co tien de thang thau. Ba nam dau ong chi thu hoach to yen voi muc du nop tien thau cho xa. Ong bao: “Phai nuoi cho dan nhieu len moi thu hoach nhieu duoc”. Nhung roi to yen khong co loi lai gi nhieu vi tong dan khong tang duoc may nen sau nhieu ngay tham do, ong quyet dinh vet tien mua loai bo gay, bo bi dau om cho re va dem ra dao nuoi, tan dung co ngoai do.

Nhieu nguoi dan trong lang nghe tin ong mua bo dua ra dao nuoi, bao nhau: “Lao Hop ni khong lieu thi cung khung, khong khung nua thi cung ham ham mat roi!”. Ong nghe, nhung cu viec ta ta lam, com ta ta an.

Chuyen dau dua bo ra dao kho con hon danh bon Pol Pot o Campuchia truoc day. Ong Hop va con cheo thuyen thung va kem bo boi theo ben canh. Bo von da so nuoc, nay thay bien nuoc menh mong nen cang hoang. May cha con dam nuoc, quay quat voi bo, voi thuyen ca mot ngay troi ma cuoi cung phai chap nhan thua... bo, khong dua duoc con nao len thuyen ca, bo cu giang day mui chay len bo tuot tuot. Den cuoi ngay thi dan lang da goi ong la lao khung that su ma khong ai phai e de.

Qua mot dem thuc trang vat tay len tran tim “sang kien cai tien”, hom sau viec dua bo len thuyen duoc “ap dung sang kien cai tien”. Ong len thuyen truoc, cam day mui bo keo len, hai nguoi trong nha (mot con trai va mot con re) cam hai chan truoc cua bo bo len man thuyen, phia sau nho them hai thanh nien khoe manh dung don khieng bung bo hat len. Tu do cu moi chuyen dua duoc hai, ba con bo lon hoac bon con bo nho, tong cong dot dau tien co 33 con da ta ta ra toi dao.

Dao hoang so nen co nhieu, dan bo khong ngo lai mau chong thich nghi voi moi truong moi nen an uong tha cua. An no ne lai keo nhau ra bo bien nam nhai lai, mat ngong vao dat lien mot cach yen lanh. Chung mau lon den ky la, ca nhung con bi dau om tuong chet ma ong lieu mua ve cung tu nhien khoi benh, beo tron.

...Den tro thanh nguoi giau


Lao khung nuoi bo tren dao Yen
Dinh co cua “lao khung” tren dao Yen
Dan bo quen loi song hoang tren dao nen thay nguoi la toi gan la chay thuc mang, toi so chung tan dan nen cu phai lui lai mai. Ong Hop bao: “Co chay den mo di nua cung chi loanh quanh tren dao ma thoi, chu khong phai so chi het”. Sau khi lua xong may con bo dang chen chuc nhau ra khoi mep hem vach dao dung dung, sau hun hut, phia duoi dang chom len tung dot song vo trang xoa vao da, ong Hop bao: “Nam 2003 tui da ban 23 con de lay von thue may ve dao xong hai cai ho nuoi cua truoc lang, nen hien thoi tren dao chi con 21 con bo thoi”.

Dan bo an no co roi tim cho vang nam duoi troi mua lan phan. Ong Hop cho biet da lam mot cai chuong phia ben kia dao, noi it gio. Vi vay cu buoi chieu la dan bo tim ve chuong ngu, sang ra lai tu ru nhau day di an, cu vay het ngay nay qua ngay khac, cho toi ngay len thuyen vao bo de den voi mot chu moi.

Nuoi bo tren dao gian nan nhat la vao do thang ba den thang bay hang nam. Luc do troi it mua, nuoc khong con mot giot. The la cha con phai thay nhau cho nuoc ra dao cho bo uong. Moi ngay phai deu dan cho ba thung phuy 200 lit va 10 can nhua 20 lit moi du cho lu bo uong, khong duoc quen mot ngay nao.

Bu lai cho cai gan lieu va cong suc cua ong la sau khi roi dao thi con nao cung cho ong thu loi gap doi gia da mua ve. Ong tinh: do mua re bo gay, bo dau om voi gia binh quan 1,3 trieu dong mot con, dem ra dao vo beo nen con nao cung ban duoc binh quan 2,6 trieu dong, rua la loi to. Du vay, cung phai noi them rang trong vai nam qua it nhat moi nam ong da bi mat toi voi bien 7-8 con bo.

Dau nhat la nam 2002, ong tha mot dan 54 con, den cuoi ky thu hoach bi mat toi 18 con. Khong ai bat trom ca, chi vi bo chen an ben vach dao, hat nhau vang xuong vuc chet mat xac trong bien nuoc. De tranh cho bo lan xuong bien, ong da phai cho cat, san, ximang tu dat lien ra duc hon 40 coc betong lam hang rao quay day thep gai. Da lam the nhung nam nay cung co bon con roi tom xuong bien chet.

Do dao thieu nuoc ngot nen moi nam chi nuoi bo mot dot tu mua thu den dau mua he nam sau, giua mua he la cho vao ban het. Den dau mua thu, khi da co mua lai mua bo cho ra nuoi. Cu noi nhau nhu vay ma “lao khung” ngheo kiet xac Tran Dinh Hop truoc day nay da tro thanh nguoi giau voi so von loi lan lung hon 100 trieu dong.

Dung tren dao nhin ve phia cang bien Hon La dang xay dung cach day khong xa, ong Hop tinh cho tuong lai: “Bay chu co von roi, tui rat muon duoc xa, huyen cho trong cay xanh tren toan bo dao. Tui da trong duoc 500 cay bach dan, phi lao roi, nhung vi chua co qui hoach lau dai nen chua dam trong them. Nghe noi tinh se dau tu Hon La thanh khu du lich sinh thai bien, neu cho tui trong cay lau dai tren dao, sau ni tui se bien dao thanh dao du lich voi cay xanh ngut ngan cho du khach ra dao mac vong nam nghi choi, vui phai biet chu oi!”.

LAM GIANG

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.