Chuyen it biet ve dan toc moi xuat hien o Viet Nam

Thứ ba, 09 Tháng bảy 2013, 15:10 GMT+7

Nguoi Xuong dinh cu o Meo Vac (Ha Giang) tu hang tram nam truoc voi it nhat 5-6 the he. Trong tat ca van ban giay to ho tich cung nhu CMTND do co quan Nha nuoc cap, nhung cu dan nay deu duoc cong nhan la nguoi dan toc Xuong.

Toi da len mang tim kiem thong tin ve toc nguoi nay voi hang tram tu khoa khac nhau, tuy nhien, ket qua nhan duoc chi von ven vai dong chu: dan toc Xuong la mot nganh cua dan toc Nung (con goi la Nung Xuong), phan bo o mot so tinh phia Bac nuoc ta nhu: Tuyen Quang, Cao Bang, Ha Giang,… Khi tro chuyen voi nhung nguoi Xuong o xa Tat Nga, huyen Meo Vac (Ha Giang), dieu khien toi ban khoan do la, ho kien quyet phu nhan dan toc Nung la goc cua minh, boi ban sac van hoa giua nguoi Nung va nguoi Xuong co nhieu diem khac biet.

Lac hau deo dang


Cai khac la dau tien ma toi nhin thay khi dat chan den nhung ngoi nha cua nguoi Xuong do la, chuong trai chan nuoi bao gio cung an ngu ngay truoc cua nha. Loi di la mai hien rong chua day 1 m. Moi khi co con gio "ghe tham", mui phan thua co phat tan nong nac khap gian phong.

Truong ban Nung Y Chuong (cung la truong ho Nung) bao: “Phai ngui mui kho chiu mot ti cung khong sao, chu de ke trom bat mat con trau, con lon nha minh thi chet. O cai noi nui da hoang tham nay thi ngoai trong 3 cay ngo, 5 ranh lua nuong chi con biet chan nuoi lay tien thoi. The nen moi phai lam chuong ngay truoc cua”.

Ban Tham Noom co 33 ho dan thi 14 ho trong so do thuoc dien ho ngheo. Ngoai cac khoan tro cap khac, moi thang ho con nhan duoc them 91.000 dong ho tro mua den dau thap sang vi hien tai xom chua co dien. Ho co kinh te kha gia hon thi mua may dien nuoc ve, lap o duoi suoi. Mua mua thi co the phat ca tivi tiet kiem dien (trong giong cai laptop do Trung Quoc san xuat), con mua kho chi du thap 2 bong den.

Chuyen it biet ve dan toc moi xuat hien o Viet Nam?
Dan ong dan toc Xuong nghien ruou
O mien cao nguyen da nay, doi an la le thuong tinh. Nhung, nguoi Xuong o ban Tham Noom con doi con chu. Chu tich UBND xa Tat Nga Lo Van Si cho biet: Ca ban Tham Noom co 172 nguoi nhung hien chi co 2 nguoi hoc het lop 12. Do la chi Nung Thi Minh va anh Nung Y Dung (deu la em cua ong Chuong).

Ong Chuong ke, tu nam 1999 tro ve truoc, tre em nguoi Xuong chi duoc hoc tai cac lop hoc dan nuoi (nghia la tu cung tu cap ve moi mat). O cap tieu hoc, lop mo gan nha thi khong noi nhung bat dau len lop 6, da so hoc sinh phai nghi hoc vi truong qua xa nha va phai tu tuc tu chuyen an den o. O ngoai huyen Meo Vac co truong noi tru, moi nam tuyen cu vai chuc suat cho hoc sinh trong xa. The nhung, chua nguoi Xuong nao co co hoi chen chan mac du hoc luc cua cac chau khong toi.

Chuyen it biet ve dan toc moi xuat hien o Viet Nam?
Chi Nung Thi Minh la can bo xa duy nhat o xom Tham Noon
Chi Nung Thi Minh la nguoi dau tien co can dam vuot kho de deo duoi con chu. Sang, chi day tu 4 gio 30 phut, leo deo doc quang duong 11 km tu nha den lop hoc tai trung tam xa, sau do 5 gio chieu lai tu truong ve nha. The nhung, trong suot nhung nam thang hoc cap 2, chi khong dam nghi hoc buoi nao. Tot nghiep THPT, chi Minh trung cu vao Dai bieu HDND tinh Ha Giang khoa 2006 - 2011, dong thoi lam Pho Chu tich Hoi Phu nu xa.

Moi lan di tinh hop hanh, tren danh nghia, chi dai dien cho nguoi dan toc Nung. Nhung, bao gio chi cung mac quan ong rong, ao ba ba khuy cheo va van khan den cua nguoi Xuong. Co nguoi con cuoi che bao chi khong biet mac trang phuc truyen thong. Nhung bo ngoai tai tat ca di nghi, chi van kien quyet giu ban sac cua dan toc minh.

Van hoa Nung - Xuong

Ong Chuong cho biet: May nam truoc cung co ong Mong Tien Bo (can bo van hoa cua huyen, nay la Bi thu Dang uy xa Nam Ban) ve an o cung nguoi dan ca thang troi, de tim hieu ban sac van hoa cua nguoi Xuong. Ong ay bao kha nang Nha nuoc se xac lap cho chung toi mot dan toc moi. Nguoi trong ban phan khoi lam. The nhung, tu bay den nay van khong nhan duoc cau tra loi nao.

Noi ve su khac biet giua van hoa nguoi Nung va nguoi Xuong, bat cu nguoi dan nao trong ban Tham Noon cung co the ke vanh vach. Vi nhu trong nghi le cung bai, nguoi Nung co the dat cac mon an lam tu thit len ban tho, nhung nguoi Xuong tuyet doi khong duoc dat len vi so day mo. Neu nguoi Nung co the vo tu an thit cho, trau, bo trong nha, thi nguoi Xuong phai kieng ki du thu nhu: khong duoc noi chuyen khi an, noi an uong phai o ben trai ngoi nha va tuyet doi khong duoc ben mang den gan ban tho; an xong phai rua tay bang la buoi, lau kho…

Chuyen it biet ve dan toc moi xuat hien o Viet Nam?
Chung minh thu nhan dan cua ong Nung Y Chuong duoc cong an thanh pho Ha Giang chung nhan la dan toc Xuong
Dieu hat truyen thong cua nguoi Nung la Sli. Chang han, voi nhom nguoi Nung Giang co Sli Giang; Nung Chao co Sli Sinh Lang, Co Lau; Nung Phan Slinh co Sli Phan Slinh... Nhung, nguoi dan toc Xuong khong ai biet dieu Sli, ma dieu hat truyen thong cua dan toc Xuong la hat Phuon va mua trong. Vi khong hieu van hoa cua nguoi Xuong, vi the nam ngoai, UBND xa cho xom 400 ngan dong de mo le hoi long tong, nhung dan kien quyet khong to chuc, vi do khong phai la le hoi truyen thong cua ho.

Ong Nguyen Chi Thuong, Pho Bi thu Huyen uy, Chu tich UBND huyen Meo Vac, cho biet: O Meo Vac hien tai co 16 dan toc. Trong do dan toc Mong chiem 78%, con lai la cac dan toc khac. Co nhung dan toc it nguoi nhat la dan toc Hoa, Thai. Con dan toc Xuong thi da song lau doi o day roi, chu yeu phan bo o cac xa Khau Vai, Son Vi, Sin Cai, Tat Nga… Huyen Meo Vac coi dan toc Xuong la mot dan toc khu biet. Con de phan biet ro net su khac biet giua dan toc Xuong voi dan toc Nung, Tay, Giay nam o dau, thi chung toi de nghi co quan cap tren phai vao cuoc manh me hon.


Trai ban Tham Noom co truyen thong nghien ruou. Ho quen su dung chen vai trong moi cuoc nhau. Trung binh moi ngay mot nguoi uong het 1 lit ruou. Anh Nung Y Dung, mot nguoi trong ban bao: “Doi com thi con chiu duoc chu doi ruou thi nguoi ngom con cao lam. Boi the, gia dinh nao cung phai co mot lo nau ruou de tu phuc vu. Mua ngoai cho khong dam uong dau, toan men tau thoi, dau dau lam. Mua thu hoach gao thi co the mang di ban chu ngo thi mot hat cung khong duoc dem ra khoi nha. Tat ca nau ruou uong het”.

Theo Phung Minh Phuc (NNVN)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.