Bi an cap ran khong lo tinh tu o ngoi chua co

Chủ nhật, 21 Tháng tư 2013, 07:55 GMT+7

O Mat Son Tu bong xuat hien mot cap ran khong lo, bo vao giua chanh dien roi nam khoanh tron nghe cac su go mo.

» Bi an it biet ve ran than 9 dau khong lo o chua Khmer
» Chiem bai ran khong lo tu can than, xe minh o Bac Ninh



Theo loi ke cua Dai duc Thich The Thanh, tru tri chua Tra Am (thon Tu Tay, Phuong An Tay, thi xa Huong Thuy, tinh Thua Thien Hue), vao cac ngay Soc vong (ngay 1, 15, 30 hang thang) co mot doi ran dai gan chuc met ru nhau tu nui Ngu Phong bo vao chua nghe giang giai kinh Phat.

Suot 3 nam troi, vo chong nha ran an minh sau cay da co thu cua chua tinh tu. Nhieu nguoi den vieng chua thay chuyen la tim den xem, nhung tuyet nhien doi ran khong lam hai bat cu ai, cung khong dung vao thuc an cua nha chua.

Khi nha su tung kinh, go mo thi doi ran ngong co len nghe mot cach ky la. De tim hieu ro thuc hu cau chuyen ran "tinh tu", chung toi da tim den chua Tra Am de dien kien tru tri Thich The Thanh, nguoi 3 nam theo doi doi ran la.

Huyen tich ve "ong cut, ong dai" giac ngo kinh Phat

Chua Tra Am truoc do co ten goi la Mat Son Tu la ngoi chua nho, nam sau lung nui Ngu Binh (tinh Thua Thien - Hue).

Muon den chua phai di theo con duong dat do, chay sau lung nui tu phia An Cuu, re qua trai, bang qua mot dong suoi, di ngang truoc nghia trang cua gia dinh ho Nguyen Khoa (dong toc trieu Nguyen – PV), nep theo cac hang tre xanh dan den cong chua.

Ngoi chua nay cung nhu bao ngoi chua o Hue, co vuon mit, chuoi, che xanh, co mot hang truc cao bao boc. Chua nay thuoc loai kha don gian, vach xay, mai lop ngoi am duong, san chua lat gach, ben trong chanh dien trang xi mang, cach xa phia sau chua khoang 100m, co ba ngoi thap cua cac vi tru tri da vien tich.

Vua buoc den cong chua, chung toi da nghe tieng tung kinh, go mo tu trong tu vang vong ra. Tiep chung toi, vi su tru tri gia vui ve ke ve huyen tich cua doi ran "ky la".

Do la, vao nhung nam 40 cua the ky truoc, o Mat Son Tu bong xuat hien mot cap ran ‘khong lo’, bo vao giua chanh dien roi nam khoanh tron nghe tieng cac su go mo. Luc tieng doc kinh ngung thi doi ran "ru nhau" truon ra ngoai tu, bo ve phia rang nui phia Dong.

Bi an cap ran khong lo tinh tu o ngoi chua co
Tru tri Thich The Thanh ke chuyen doi "ran tu hanh"
"Su viec nay cu lap lai nhieu lan vao cac ngay sac vong (ngay dep theo quan niem cua phat giao – P.V). Moi nguoi thay chuyen la nen bao voi tru tri. Ngai den xem va can dan moi nguoi trong tu khong duoc lam hai den vo chong nha ran" – su Thich The Thanh ke lai.

Theo loi mo ta cua su tru tri va cac vi su sai lon tuoi trong chua, doi ran co than hinh den bong, tren dau co hinh dang chiec mao. Mot con om dai den hon 3m, con con lai to hon nhung chi dai chua bang nua con kia nen nguoi dan dia phuong van goi van tat cho de nho la "ong cut, ong dai".

Co mot diem ky la la cap ran nay chi xuat hien deu dan vao nhung ngay nhat dinh trong thang, con binh thuong "tim do con mat" cung khong gap. Su xuat hien cua doi "ran tu hanh" da khien khong it du khach den vieng chua kinh hai.

"Hinh thu ben ngoai cua doi ran rat quai di, to lon gap may lan ran binh thuong. Doi mat chung sang quac nhu dao, chiec mao do chot, lap lanh. Mot so nguoi noi do la giong tran moi to the, nhung no lai co rang nanh" - Dai duc Thich Quang Thien (80 tuoi) ke lai.

Tuy nhien, "tinh khi" doi ran tu hanh lai rat hien lanh, khong tan cong bat cu ai. Co lan, mot vi su sai tre tuoi so ran tan cong nen dung gay kheu nhe, duoi cap ran ra cua.

Duong nhu hieu duoc "y dinh" cua vi sai, cap ran cuon tron thanh mot dong, cui dau xuong dat nghe tieng kinh, khong co y tan cong hay "phong thu".

Den luc tieng doc kinh dut han thi doi ran moi nhe nhang truon ra ngoai. Cap "ran tu hanh" luon quan quit ben nhau nhu hinh voi bong, di dau cung co nhau.

Vi su tru tri cho biet them: "Cap ran den van chua thuong tru ngu trong goc cay dau da gia coi o phia Dong tu. Chung khong bao gio tu y dong cham vao thuc an cua nha chua, ngoai tru thuc an do chinh cac su trong chua dich than dem cho.

Chung song than thiet voi cac vi su trong chua den noi xem chung nhu nhung “nguoi ban” than thiet, moi ngay ba bua mang thuc an den".

Cap "ran tu hanh" khong an thit nhu dong loai ma chi an bo hoa tan, cung thai ra, cac vo bau bi, dua, muop dat duoi chan cac thap mo.

Mot dieu ki la hon nua la cu den gio nha chua khai kinh go mo, doi ran lai bo len chanh dien, ngang dau bat dong lang nghe mot cach "cham chu" kho hieu.

“Nhieu hom giua dem khuya thanh vang con co tieng gay ki la phat ra tu hoc cay da, tat ca su sai trong chua cung nhu dan lang deu nghe ro mon mot. Sang mai sau khi nghe het kinh Phat, doi ran lai nham huong nui Ngu Phong gan do truon ve", su thay Thich The Thanh thuat lai.

Bi an cap ran khong lo tinh tu o ngoi chua co
Chua Tra Am, ngoi chua co xu Hue noi co doi ran den "tu hanh"
Cho rang nha chua co "can duyen", "dat co lanh chim moi dau" nen vi to su cua chua ngay do (cung la su phu cua su thay Thich The Thanh, nay da qua co) cho lap am tho doi ran ngay duoi goc cay da, noi hai "ngai" ran thuong tru ngu moi khi "ha son" xuong chua.

Cho den nhung giay phut cuoi doi, truoc luc vien tich vi to su khong quen trang troi can dan de tu phai het suc trong nom am tho duoi goc dai thu nay.

Cac de tu cua tru tri ke lai, trong tang le cua vi su gia, khi kim quan (quan tai – PV) cua su to sap dua nhap thap, kim quan duoc quan lo thien de cac de tu den danh le, thi cap "ran tu hanh" bo den truoc kim quan ngang dau bai 3 bai.

Sau do, chung nam khoanh tron nghe tieng doc kinh lan cuoi truoc khi bo ve phia rung gia.

"Trong doi toi, thay ran va nghe chuyen ran cung nhieu nhu hang ran tu o trong nui Sap trong day That Son, con ran khong lo Buong Ay Rien, giua huyen Cong Son giap ranh tinh Phu Yen va Dak Lak o Rung Lao ve, nhung khong co hinh anh nao ky la va ly ky bang cap ran tu hanh.

Nha Phat day "tat ca chung sanh deu co Phat tanh, 4 loai bo, bay, may, cua deu co Phat tanh ca, neu biet tu hanh, khong chong thi chay, deu se dat Phat tanh ay…" - Dai su Thich Quang Thien noi.

Truy lung dau tich cap "ran tu hanh"

Sau khi cui dau bai lay vi su to da vien tich, doi ran tu do cung "bien mat", khong con tro lai van canh chua va nghe tieng doc kinh.

Voi mong muon tim ro thuc hu cau chuyen cap "ran tu hanh", chung toi da lan theo nhung chi dan cua Dai duc Thich Quang Thien den tim gap cu ba Vo Thi My (86 tuoi, ngu thon Tu Tay, Phuong An Tay, TX. Huong Thuy, tinh Thua Thien - Hue) la nguoi cao nien nhat khu vuc.

Trong can nha nho cach xa tu chua den 500 met, gia dinh cu My co ba doi lam nghe cung cap hang (rau, qua, dau phu…) va quet don cong chua. Cu ke: "Nam do, toi moi 14 tuoi nen thuong duoc gia dinh giao mang hang len cho nha chua.

Ranh roi, toi o lai phu cac su quet don, thap nhang den va nghe giang kinh ke. Hom nao ve muon, toi xin nha chua nghi lai phia sau day phong khach".

Roi trong mot dem luu lai chua, cu My da "tan muc so thi" doi "ran tu hanh" to bang co chan nguoi truon tu phia nui vao chua.

Cu ke: "Dem do, toi dang nam thiu thiu ngu thi nghe tieng dap bach bach ben duoi chanh dien nen kheu ngon den di xem.

Qua anh den dau va den nen, toi thay ro rang mot con ran to, dai, than hinh tron, ong anh xanh nhu mot ong tre luong co bang bap chan nguoi, tren dau co mot cai mong do nhu mong ga trong, nhung mong khong dung thang, ma lai nga sang mot ben, giong nhu doi mu ca-lo tren dau.

Tieng dap bach bach duoi dat la do cai duoi ran dap xuong nen, khi di chuyen, vi hinh nhu co phan cuoi cua duoi bi cut. Tiep theo sau la mot con ran khac than hinh den nhanh, nhung cai mong do tren dau thi nho hon va dung thang dang bo vao, nhe nhang, it tieng dong hon.

Bo qua cua xong, thi hai con chia lam hai huong, bo thang ve phia ban tho, leo len ban tho, va quan tron moi con mot ben, gac dau len minh, nam nghe kinh. Dung xa ngo vao ban tho, nguoi ta co cam tuong nhu hai chong vo xe hoi, sap len nhau thay ma lanh gay".

Sau lan "hoi ngo" son toc gay, cu My con nhieu lan gap cap "ran tu hanh". Theo cu My ke lai, truoc khi qua cong chua, cap "ran tu hanh" deu cui dau nguc ngac hai cai nhu the con nguoi cu hanh nghi le lay bai vay.

"Luc dau thay hai "Ngai" (cach goi kinh ne cua nguoi dan dia phuong – PV), tui chet lang so hai nhung roi quen dan vi "hai ngai" khong he lam hai hay doa nat nguoi lang nhu ran thuong.

Nguoi lang thay cac Ngai than thiet nen vao cac ngay soc vong thuong mang thuc an den, con binh thuong thi khong dam quay ray" - cu My cho biet.

Cau chuyen ve doi "ran tu hanh" da ton tai hon 70 nam qua, nhung nhieu nguoi dan o lang Tu Tay ngay nay van truyen mieng nhau ve huyen tich ky la, co mot khong hai nay.

Anh Le Dinh Thuc (42 tuoi) cho biet: "Tu ngay be, toi da duoc cac cu gia trong lang ke cho nghe cau chuyen ve doi ran than thuong ve chua Tra Am "tu hanh".

Tuy khong duoc tan mat chung kien, nhung toi tin cau chuyen do la co thuc. Boi day la "dat thieng" thi cac linh vat cung se tim den".

Du cau chuyen ve doi "ran tu hanh" co thuc hay khong thi nhung "chung tich" nhu: goc cay da, hang lon duoc cho la noi tru ngu cua vo chong nha ran roi nhung nguoi tan mat chung kien doi ran thieng van con do. No nhu mot cau chuyen truyen thuyet xen lan yeu to hu – thuc an sau vao doi song nguoi dan.

Theo tru tri chua Thich The Thanh, da phan ten cac ngoi chua co o xu Hue deu duoc goi ten theo ngon tu trich dan trong kinh phat nhung ten goi Tra Am lai bat nguon tu mot dien tich mang nang an nghia.

"Tu thoi Trinh – Nguyen phan tranh, co hai cha con deu la tuong gioi cua trieu dinh dang Trong. Nguoi cha ten Le, nguoi con ten Tra.

Chua Nguyen thuong het loi khen ngoi Tra tai gioi vi nhung chien cong lap duoc va chi vai ba nam sau se vuot qua cha minh. Tra khong ngan ngai dap rang:

"Tra bat nhu Le"- nghia la du co lap nhieu chien cong den may ong cung khong bao gio sanh bang cha minh, nho on cha day do moi co tuong Tra ngay nay.

Sau khi nguoi cha qua doi, Tra da dung nha ben mo than phu suot hai nam ba thang de to long hieu nghia".

Hoc theo tam long hieu nghia cua Tra, nam 1805, vi su gia Thich The Quang (tru tri doi thu nhat cua chua – PV) da len nui lap chua ngay canh mo su to cua minh la an su Vien Giac de bao dap an nghia.

Vi su ay lay ten la Tra Am voi y nghia bao hieu.

» Bi an it biet ve ran than 9 dau khong lo o chua Khmer
» Chiem bai ran khong lo tu can than, xe minh o Bac Ninh
» Video, anh: Tran khong lo non ra bo sua
» Bi an loai "tran tinh" khong lo o That Son huyen bi
» Giai ma su that ve ran ho may khong lo
» Kiem lam doi bo chot vi so ran khong lo tan cong
» Hanh trinh vao rung U Minh Ha tim ran ho may khong lo
» Kiem lam rung U Minh Ha giap mat ran khong lo
» Ho may khong lo o U Minh hay chuyen cua bac Ba Phi?


Theo Mai Nguyen (Nguoi dua tin)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.