Bang danh sach Irena Sendler

Chủ nhật, 01 Tháng tư 2007, 08:46 GMT+7

//


Bang danh sach Irena Sendler

Cu ba Irena Sendler tai Warsaw

Neu ban tung xem va kham phuc nhan vat trong phim Ban danh sach Schindler, ban se cang kinh ne mot cu ba Ba Lan - nguoi tung cuu duoc gap doi so nan nhan Do Thai so voi phim.

Ngay 14-3-2007, khi Quoc hoi Ba Lan ton vinh cu Irena Sendler la anh hung dan toc va de cu ba lam ung vien cho giai Nobel hoa binh, khong it nguoi da ngac nhien. Tai sao mot nhan vat da cuu duoc gap doi so nguoi Do Thai trong cac vu tham sat cua Duc quoc xa truoc day so voi “ban danh sach Schindler” gio day moi duoc biet den?

That bat ngo khi viec phat hien nguoi phu nu Ba Lan nay lai bat dau tu mot de an hoc tro o My.

Ky 1: Su song trong chai

Mua thu 1999, thay Norman Conard cua Truong trung hoc Uniontown (bang Kansas, My) moi bon hoc sinh cua truong tinh nguyen tham gia mot cong trinh ky niem Ngay lich su quoc gia. De tai thay goi y rat thu vi: mo rong bien gioi lop hoc ra toan cong dong; dong gop vao viec hoc lich su; giao duc long ton trong va su khoan dung sao cho the hien duoc phuong cham cua truong khi do la: “Nguoi nao co the thay doi mot con nguoi, se thay doi ca the gioi”.

Tu lop hoc buoc ra the gioi

Ban danh sach Schindler


Bang danh sach Irena Sendler
Oskar Schindler cuu mot “nguoi lao dong” cua minh trong phim Ban danh sach Schindler - Anh: Wikipedia
Ban danh sach Schindler (Schindler’s list) la ten bo phim do Steven Spielberg dao dien, doat nhieu giai thuong quoc te va duoc danh gia la mot trong nhung bo phim hay nhat moi thoi dai. Bo phim dua tren tieu thuyet nhan de Chiec hop cua Schindler cua tac gia Thomas Keneally, viet ve doanh nhan Tiep Khac Oskar Schindler tim “co hoi lam an” thoi chien o Krakow (Ba Lan) va bang cach do da cuu song hon 1.000 nguoi Do Thai Ba Lan. Ten bo phim dua tren danh sach 1.100 nguoi Do Thai duoc Schindler “thue” lam nhan cong trong cac phan xuong cua minh de ho khoi bi dua toi cac trai diet chung.

(Nguon: Wikipedia)


Ba ban gai lop 9 cua truong luc do la Megan Stewart, Elizabeth Cambers va Jessica Shelton cung Sabrina Coons (lop 11) nhan loi tham gia de an. Thay Conard cho ho xem mot doan cua bai bao nhan de “Nhung Schindler khac” duoc cat ra tu so thang 3-1994 cua to News and World Report. Bai bao thong tin: “Irena Sendler da cuu 2.500 tre em tu khu tap trung Do Thai o Warsaw (Ba Lan) nhung nam 1942-1943”. Thay noi voi cac hoc sinh rang day co the la mot loi in an, vi tu truoc toi nay thay chua bao gio nghe ten nguoi phu nu nay. Cac nu sinh bat dau cuoc tim kiem, tim doc tat ca tai lieu cho hoc sinh cap I va cap II trong suot nam hoc do.

Cuoc tim kiem cua cac hoc sinh that kho khan. Chi co mot website nhac toi cai ten Irena Sendler va nhung thong tin ve nguoi phu nu nay het suc khiem ton. Ho chi biet duoc ba la nguoi da cuu 2.500 tre em Do Thai khoi cac trai tap trung va chuyen chung toi nhung noi an toan. Ten tuoi nhung tre em nay duoc ba ghi vao cac danh sach bo trong nhung chiec lo chon duoi cac cay tao trong vuon. Nam 1943, Irena bi Gestapo bat, tra tan. Irena may man thoat an tu hinh nho cac thanh vien cua to chuc mat ma ba phuc vu dut lot cho quan Duc. Sau chien tranh, ba dao nhung chiec lo len va tim cach doan tu nhung dua tre luu lac voi gia dinh chung.

Dua tren nhung du lieu tim duoc nay, bon hoc sinh Truong Uniontown da viet mot vo kich ve nguoi phu nu dung cam nay ten goi Su song trong chai. Cong trinh cua ho voi su huong dan cua thay Conard da gianh giai nhat trong cuoc thi giua cac truong nhan ky niem Ngay lich su quoc gia, con vo kich duoc dua di gioi thieu o nhieu cau lac bo, cac to chuc ton giao va nhom cong dan trong cong dong khap bang Kansas, roi nhieu noi tren dat My va sang tan chau Au (cho den thang 11- 2006, tong cong ho da bieu dien 200 lan). Cac tac gia duoc khuyen khich tim kiem doan ket cua cau chuyen: lieu nu nhan vat Irena Sendler co con song va dang o dau?

Cho den luc do, cu moi lan di bieu dien, cac nu sinh lai mang theo mot cai chai de bo tien quyen gop cho “Qui ung ho Irena va nhung cuu tinh khac” (de an cung mang ten “Su song trong chai”). De an dac biet nay dan dan thu hut nhieu su quan tam, giup cac hoc sinh mo rong cac moi quan he. Nho do, ho biet duoc cu ba Irena Sendler van con song va dang o Warsaw (Ba Lan). Nhung nguoi quen de nghi se giup chuyen qui ung ho toi ba Irena. Cac nu sinh lien viet thu cho ba va tu do ho thuong xuyen trao doi thu tu cho nhau. Nhung dong thu cua ba Irena da dong vien ho rat nhieu: “Vo kich va cong trinh cua cac chau la su tiep noi no luc ma ta da bat dau tu 50 nam truoc, cac chau la nhung chau gai yeu qui cua ta”.

Cac nu sinh cung tim duoc mot sinh vien Ba Lan - Anna Karasinska - dang du hoc tai mot truong dia phuong va Anna tro thanh phien dich cho ho. Ho thu thap cac la thu va chia se cac tu lieu co duoc voi cac truong dai hoc, cac hoi lich su va Qui Do Thai cua thanh pho New York va Chicago. Cac nu sinh con duoc moi den cac chuong trinh phat thanh, truyen hinh; hinh anh cua ho xuat hien tren cac kenh truyen hinh CBS, CNN va nhieu bai bao. Ho duoc moi toi thu do Washington bieu dien truoc Qui Do Thai o NewYork va bat dau hieu nhieu hon ve nhung de tai nhu nan diet chung, Chien tranh the gioi thu hai va To chuc mat Ba Lan. It nhat nam truong trung hoc da su dung cac la thu cua ho trao doi voi Irena va tiet muc bieu dien cua ho cho cac chuong trinh hoc cua minh.

Cuu tinh cua cac cuu tinh


Bang danh sach Irena Sendler

Cac nu sinh Uniontown trong vo kich Su song trong chai Anh: holocaustandhumanity.org


Cac nu sinh Uniontown mo co ngay duoc den Warsaw, tan mat gap ba Irena va nhung “dua tre” ngay nao con song sot, tim not nhung moi lien he khac cua cau chuyen chua co doan ket nay. Thang 1-2001, ho bieu dien tiet muc cua minh tai mot truong cach Uniontown hon 100km. Mot nha giao duc Do Thai va mot doanh nhan sau khi xem cac nu sinh bieu dien da de nghi se quyen gop tien cho cac co gai toi Warsaw, neu ho co the di ngay mua xuan nam ay. (Khi do, cu ba Irena 91 tuoi va da yeu nhieu). Noi la lam, chi sau 24 gio, cac nha hao tam da quyen du tien cho cac co gai len duong.

Ngay 22-5-2001, thay Conard va bon hoc sinh cung mot so phu huynh da bay toi Warsaw. Ho den nha cua cu Irena Sendler, mo rong bien gioi lop hoc cua minh ra khap the gioi. To chuc “Ba Lan vi cac tre em cua nan diet chung” da mo cuoc gap dau tien giua nhung vi cuu tinh va nhung dua tre song sot. Trong so nhung nguoi song sot, mot nha tho Ba Lan noi tieng tung duoc ba Irena cuu, tac gia hoi ky noi tieng ve nan diet chung , da goi cac hoc sinh nay la “cuu tinh cua cac cuu tinh”. Cac nu sinh duoc nghe chinh ba Elzbeita Ficowska, mot trong nhung nguoi duoc Irena cuu khi con la mot be gai sau thang tuoi, ke lai cau chuyen doi minh. Bao chi Ba Lan dua tin dam ve cuoc gap go quoc te nay.

Nam 2003, sau khi bo phim tai lieu Danh sach cua Irena Sendler duoc trinh chieu va doat giai thuong tai Lien hoan phim tai lieu quoc te “Long nhan dao cho the gioi” tai Thuy Dien, tat ca cac bao khu vuc deu viet ve nguoi phu nu anh hung khi ay da 94 tuoi nay. Danh tieng Irena Sendler lan truyen khap the gioi. Bao chi My binh chon Irena la “Nguoi phu nu trong nam” (2003). Tong thong Ba Lan trao cho ba giai thuong cao qui nhat: Huan chuong Dai bang trang (thang 10-2003). Ba cung duoc nhieu to chuc Do Thai vinh danh, trong do co danh hieu “Con nguoi chan chinh nhat” cua Qui Yad Vashem o Jerusalem, va nam 1991 duoc phong lam cong dan danh du cua Israel. “Dien dan nhung nguoi Do Thai Ba Lan” da mo cuoc van dong de cu Irena Sendler vao giai Nobel hoa binh, thu thap duoc 12.000 chu ky ma to chuc nay cho la “qua suc mong doi” cua ho. Tong thong Ba Lan trong cuoc hop Quoc hoi ngay 14-3-2007 da keu goi de cu ba ngay lap tuc vao ung vien giai Nobel hoa binh 2007. Hom do, ba cung duoc Quoc hoi vinh danh la anh hung dan toc Ba Lan.

DUY VAN tong hop
(tu israelinfotable.com, irenasendler.org)

________________________

Tuy nhien, nguoi phu nu nay da 97 tuoi va dang song lang le trong mot nha duong lao o Warsaw nay chua bao gio nghi ba la mot anh hung. Ba hoi tiec: “Le ra toi da co the cuu duoc nhieu hon. Niem hoi tiec nay con theo toi den khi toi chet”.

Ky toi: Mot nguoi co the thay doi the gioi

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.