Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom

Thứ ba, 15 Tháng ba 2011, 06:00 GMT+7

Thuan da lang le chia tay voi cong viec linh thieng vao dung cai luc ma nhung nguoi ham mo rua Ho Guom sung suong vo oa khi biet rang, tren lanh tho chung ta van con mot ca the rua mai mem nuoc ngot khong lo ngoai Ho Guom.

Trong khi rua Ho Guom la bieu tuong tam linh cua dat nuoc, cua tam hon Viet, tham chi, la tu linh (long, ly, quy, phung) trong quan niem tu ngan nam nay, thi co mot thuc te la mot thoi gian dai chung ta ra suc san bat, lam thit loai rua khong lo nay. Chi den khi con moi cu rua gia trong Ho Guom, nguoi ta moi giat minh.

Tu khoang chuc nam nay, du luan dac biet chu y den loai rua Ho Guom, khi cac nha khoa hoc khang dinh rang, trong ho chi con duy nhat mot cu. Viec ma cac nha khoa hoc dang kinh trong nuoc lam duoc chi dung lai o chup anh, roi tranh cai may viec nho nho, chang han nhu: trong ho con may cu rua? Cu rua xuat xu tu dau? La rua hay la giai… Nhung co mot thuc te, cho den gio phut nay, cac tranh cai van chua nga ngu, tham chi rua trong Ho Guom la rua duc hay rua cai cung chua biet.


Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom?
Cu rua mai mem nuoc ngot khong lo duy nhat duoc phat hien ngoai Ho Guom. Anh: Nguyen Xuan Thuan.

Sau khi hop ban chan che, voi su dong gop y kien cua hang chuc nha khoa hoc va su hoi thuc cua du luan, cac nha khoa hoc, cac nha quan ly moi tien hanh bat cu rua om yeu len dieu tri. The nhung, hai uoc thay, cu rua om yeu, ghe lo xe luoi thoat ra bien no luc danh bat cua chung ta nhu tro tre con.

Ngoai viec chup anh cu rua, tranh cai may van de khoa hoc, thi phai cong nhan rang, mot so nha khoa hoc cua chung ta cung da di thuc dia de tim hieu. Nhiet tinh nhat phai ke den PGS. Ha Dinh Duc, ong da nguoc song Da, vao tan song Ma de tim hieu. Tuy nhien, ong Duc cung nhu cac nha khoa hoc cua chung ta, moi chi dung lai o viec di nghe nguoi dan ke chuyen san rua khong lo, roi sung suong phat hien ra vai hop so, tam mai, tieu ban rua ma nguoi dan san duoc tu may chuc nam truoc, hien duoc giu lai nhu chien tich san ban mot thoi.


Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom?
Ho Dong Mo - noi phat hien ca the rua Ho Guom thu 2 o nuoc ta.

Nhung it ai biet rang, bao nhieu nam nay, co mot to chuc phi chinh phu, voi mot so nha khoa hoc nuoc ngoai, da am tham lan lon khap cac ao ho, vung mien To quoc Viet Nam, tham chi ca tram lan di ve Trung Quoc, de truy tim loai rua Ho Guom khong lo, de tim cach bao ton nguon gen cuc ky quy hiem nay cho chung ta.

Hanh trinh di tim loai rua nuoc ngot khong lo cua ho rat ton kem, rat gian nan va ket qua la ho da tim duoc mot cu rua khong lo o ho Dong Mo (Ba Vi). Ho da xac dinh, bang ca ADN, rang cu rua Dong Mo dung la cung dong giong voi rua Ho Guom cua chung ta. Va cho den bay gio, ho van la nhung nguoi tich cuc nhat, chi tien cua va cong suc ngay dem bao ve cu rua nay truoc su dom ngo cua nhung tay san trom. Cac nha khoa hoc cua chung ta cung khong lam duoc gi nhieu cho cu rua nay, ngoai viec tiep tuc tranh cai rua Dong Mo co phai la rua Ho Guom, co phai Rafetus Swinhoei, co phai la giai Thuong Hai hay khong?


Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom?
Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom?
Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom?
Do nghe san rua khong lo.
Va cho den luc nay, cung khong phai ai cung biet ve nguoi dau tien phat hien ra cu rua mai mem nuoc ngot khong lo o ho Dong Mo, cung giong loai voi rua Ho Guom, la hau due duy nhat cua cu rua da qua gia, co nguy co quy tien cu luc nao trong ho Luc Thuy.

Can phong tren tang 13 cua toa nha 57 Lang Ha (Ba Dinh, Ha Noi), tu trong ra ngoai dan toan anh rua voi giai, la tru so cua Chuong trinh Bao ton rua Chau A, thuoc Vuon thu Cleveland Metroparks (My). Troi a! Mot vuon thu thoi, ma ho cu may chuyen gia lien, voi doi ngu dong dao cac nha khoa hoc, cac can bo chuyen mon ve rua den Viet Nam tim hieu, truy tim, bao ton loai rua khong lo co nguy co bien mat khoi trai dat.

Anh chang Hoang Van Ha, nguoi Viet, la Dieu phoi Chuong trinh rua Viet Nam con kha tre, nhung hieu biet ve rua thi chang kem gi cac chuyen gia. O Viet Nam, chuyen gia ve dong vat thi nghien cuu cac loai dong vat, chuyen gia thuc vat thi nghien cuu du cac loai cay co, con o cai co quan nay, ho chi co moi viec nghien cuu con rua. Bo phan nghien cuu rua Ho Guom thi chi nghien cuu duy nhat loai rua Ho Guom. Vi chuyen mon qua hep nhu the, nen ho gioi cung phai.


Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom?
Nguyen Xuan Thuan va tieu ban rua o Hoa Binh.

Anh Ha bao, Viet Nam la xu so nui cao, song dai, bien rong, nen ho nha rua, ba ba cung lam, co ngot ba chuc loai rua quy. Ngay xua, rua bo day suoi, lom ngom trong rung, trong nhu cai thuyen thung up nguoc bo len bai cat ven bien de trung. Rua mai mem nuoc ngot, hay con goi la rua Ho Guom, hay con giai, con tranh, cung rat nhieu. Dan ta cung an ba ba, an rua, nhung vi loai bo sat mau lanh nay co nhieu, nen nguoi ta chi bat mot luong du an ma thoi.

Tu khi mo cua thong thuong, buon ban voi nguoi Trung Quoc, thi rua, ba ba it dan. Trung Quoc la cai “coi xay thit rua” khong lo cua Chau A. Rua tuyet chung chu yeu do dan ta bat ban qua ben kia bien gioi. Co nhung loai rua, nhu rua vang, co gia den vai tram trieu mot kg, thi thu hoi lam sao chung khong bi con nguoi truy sat tan diet.


Ai phat hien ca the rua khong lo o ngoai Ho Guom?
Cac nha khoa hoc Viet Nam thay vi di tim rua de bao ton, thi chi moi chi dung lai o viec chup anh, ghi nhan, tranh cai.

Loai rua Ho Guom, hay con goi la con giai, voi ngon ngon thit, voi bo riem, nghe nguoi dan vung Yen Bai, Phu Tho ke rang, nhai cu gion tan, beo ngay, thi lam sao bao toan duoc mang song. Dan ta von khong an rua, coi rua la linh vat, nhung thay nguoi Trung Quoc rao riet thu mua, che bien du cac mon thap toan dai bo, thi cung dem rua di hap muoi, bat giai khong lo xe thit xao gia cay, sot vang, cung xay mai thanh bot lam thuoc trang duong bo than. Cu the, cac loai rua tien den bo vuc tuyet chung.

Quay lai chuyen phat hien cu rua khong lo o Dong Mo, ca the duy nhat ke can cu rua gia nua trong ho Luc Thuy, toi chot nho den anh chang Nguyen Xuan Thuan, nguoi phat hien ra cu rua dac biet quy bau nay. Nhung Thuan da lang le chia tay voi cong viec linh thieng vao dung cai luc ma nhung nguoi ham mo rua Ho Guom sung suong vo oa khi biet rang, tren lanh tho chung ta van con mot ca the rua mai mem nuoc ngot khong lo. Vay la, cu rua khong co don. Cac nha khoa hoc, cac nha lanh dao, nguoi dan ca nuoc da mo tuong den mot vien canh dep: ep duyen rua duc Dong Mo voi rua Ho Guom de sinh san. Da co nhieu cuoc hoi thao, ban bac rat gay can ve chuyen ghep doi nay, chi co dieu, cu rua Ho Guom la duc hay cai, thi… van chua ai biet!

Con tiep…

Pham Ngoc Duong


Tin lien quan

» Rua Ho Guom khoe hon trau mong
» Rua Ho Guom khoe co nao?
» Rua Ho Guom co nguon goc tu song Hong?
» Cu rua Ho Guom xuat xu tu Thanh Hoa?
» “Cu” rua Ho Guom la ba ba khong lo?
» Rua ho Guom la loai moi hay giai Thuong Hai?




Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.