Phat trien cong nghiep phu tro Thuc te va giai phap cho Viet Nam

Thứ sáu, 03 Tháng mười hai 2010, 06:32 GMT+7

Danh gia chung hien nay cua cac nha nghien cuu, cac nha dau tu nuoc ngoai, cac chuyen gia chinh sach... la SI (cong nghe phu tro) cua Viet Nam o ca ba khu vuc: nha nuoc, nuoc ngoai va tu nhan dang rat yeu, hoac gan nhu chua ton tai.

 Phat trien cong nghiep phu tro Thuc te va giai phap cho Viet Nam

San xuat tai mot nha may - Anh: TL.

Thuc trang SI Viet Nam: yeu vi mo, khoe vi mo

Trong nhom SI nha nuoc, mot so dang bi thu nho dan do ket qua cua qua trinh cai cach bang cac bien phap giai the, tu nhan hoa. Nhung doanh nghiep con lai, chua cai cach duoc thi san xuat eo uot. Co nhung doanh nghiep van hoat dong san xuat theo ke hoach tren (tong cong ty me) giao, dan toi tinh trang dien tich nha xuong thi lon, may moc thiet bi moi dau tu dap chieu ngu, trong khi day chuyen san xuat mang tinh thu cong cao. Thu nhap cua cac doanh nghiep nay la tu hoat dong cho (doanh nghiep tu nhan) thue lai mot phan nha xuong.

Nhom SI nuoc ngoai, ben canh mot so gioi han cac nha cung cap phu kien di theo cac hang san xuat lon nhu Canon, Toyota... thi so doanh nghiep SI doc lap con rat it. Thoi gian gan day, nhan thay nhu cau SI o Viet Nam, da co nhung doanh nghiep nuoc ngoai (Nhat, Dai Loan...) nhay tu cac nuoc lan can sang. Tuy nhien su gia tang nay van chua tham gi so voi khoang trong SI hien tai.

Nhom thu ba, SI tu nhan Viet Nam, nang luc con thap (ve trinh do, quy mo, nang luc cung cap), vi tuoi doi thanh lap con dang rat tre. Hau het cac doanh nghiep thuoc khoi tu nhan deu moi chi bat dau trien khai dau tu nha xuong, may moc thiet bi mot cach quy mo de tham gia vao hoat dong san xuat tu sau nam 2000, khi che do dang ky thanh lap doanh nghiep duoc tu do coi mo. Voi tuoi doi chung chua day 10 nam va bat dau gan nhu tu con so khong (ve cong nghe cung nhu ky nang quan ly kinh doanh), khong the doi hoi nhieu doanh nghiep SI tu nhan co kha nang dap ung nhung yeu cau cua cac nha san xuat tam co.

Tuy nhien, tim hieu ky trong thuc te, khong phai khong co nhung doanh nghiep SI tiem nang manh. Neu gioi han trong pham vi khoi doanh nghiep tu nhan thi co the tom tat thuc trang ve suc canh tranh cua SI Viet Nam bang mot cau: Manh vi mo, yeu vi mo.

Manh vi mo o day ham y co khong it doanh nghiep tuoi doi chua toi muoi nam nhung phat trien nhanh va vung chac. Trong so nay, nhieu cong ty xuat phat tu quy mo san xuat kieu gia dinh, hay la su tu hop cua doi ba nguoi ban tre tot nghiep dai hoc chua lau, co tam huyet va cung chi huong.

Trong mot chuyen khao sat thuc te o ca ba mien Bac, Trung, Nam vua qua tac gia da co dip gap phong van nhung doanh nghiep nhu vay.

Vi du thu nhat

Mot doanh nghiep san xuat bao bi carton, giam doc (phu trach ky thuat cong nghe) va pho giam doc (quan ly kinh doanh) la mot cap vo chong deu la ky su, chuyen mon goc chang lien quan toi gi toi ky thuat lam giay. Hon nam nam truoc, ho bat dau su nghiep bang mot day chuyen san xuat giay, quy mo kha khiem ton. Nhung bo phan chinh (lo say, dong co...) mua tu Trung Quoc, con do ga va phu kien do giam doc tim kiem tu cac nha san xuat trong nuoc. San pham cua nha may luc dau chi cung cap cho cac nha che tao bia carton dia phuong, tham chi chi la giay de lam phan loi (cuon song) cua bia carton, von khong yeu cau do dai, min hay do deu mau cao.

Nhung voi su ben bi va no luc, doanh nghiep cua anh chi da lien tuc mo rong san xuat va dau tu moi day chuyen thiet bi. Tu cho mot day chuyen giay, nha may da co them bon day chuyen moi (dai gap ba day chuyen ban dau) che tao duoc nhung loai giay cao cap hon (bong mat, deu mau va dai). Khong chi dung o khau lam giay nguyen lieu, ma cac day chuyen may gap song, may cat, ep, may in lan luot duoc trang bi cho cac cong doan san xuat bia carton, cat dap lam bao bi, va in an theo don dat hang. Sau hon nam nam hoat dong, san pham cua nha may gio day la nhung bao bi carton hoan chinh, hon phan nua dau ra hien nay cung cap cho cac nha san xuat nuoc ngoai tai dia phuong.

Hien tai doanh nghiep dang rat can mo rong quy mo san xuat boi du nha may chay het cong suat nhung van khong dap ung kip don dat hang. Tuy nhien tim kiem ho tro cua Nha nuoc thi doanh nghiep khong quan tam, vi mat thoi gian va neu co cung phai o vi the nguoi di xin.

Chi pho giam doc chi cho chung toi xem mot bo lo say cua Trung Quoc moi duoc mua ve. Truoc day ho cung da tung do hoi nhieu nha san xuat trong nuoc nhung qua mat cong, chi co mot vai bo phan (khung, gia...) hoac tu che hoac mua tu cac doanh nghiep noi dia. Thuc te nay cho thay co nhu cau ve mot mang luoi ho tro thong tin dang tin cay, ket noi cac nha san xuat SI trong nuoc voi nhau.

Vi du thu hai

Mot SI tu nhan khac la mot doanh nghiep co khi moi thanh lap chua toi ba nam, boi mot nhom ba nguoi ban tre moi tot nghiep dai hoc vai nam. Quy mo doanh nghiep cung con nho be, thiet bi chi vai ba may cat, han, tien, khoan, chan. Cung co nhung loai may tien tien nhu may cat day tia dien (wire cut machine) co ho tro dieu khien bang may tinh (CNC). Xuat phat diem chi bang nhung hop dong gia cong cac khung gia kim loai, roi dan dan la nhung bo phan yeu cau do chinh xac cao hon nhu nhung con lan (lam bang chuyen) hay thiet bi co cau truc phuc tap hon nhu xe nang thu cong... ca theo don dat hang, ca tu thiet ke phat trien san pham rieng.

Tuy nhien bang suc tre, voi nhung may moc thiet bi phu hop (hau het la loai da qua su dung nhung cong nghe khong lac hau), vuot qua nhung cuoc thi tuyen che tao nhung san pham mau voi yeu cau ky thuat kha cao (do tinh, chinh xac ngang tam nhung chi tiet trong dong co o to), dan dan cong ty da co duoc nhung don dat hang tu chau Au va ca nhung cong ty Nhat ten tuoi co co so san xuat tai Viet Nam. Khi huong dan tham quan xuong, ban pho giam doc tre tu hao gioi thieu mot thiet bi kiem tra tu dong (lap dat trong day chuyen san xuat tu dong) dang duoc hoan chinh khau cuoi de chuan bi giao cho khach hang la Toshiba. Neu khong chung kien thuc te thi kho co the tin mot thiet bi hien dai nhu vay lai duoc che tao boi doanh nghiep tre nay.

Hai vi du nay cung nhu nhieu doanh nghiep khac cung nganh hay khac nganh ma tac gia da theo doi tu nhieu nam nay, co chung mot dac diem la co nhung nguoi giam doc vua co nang luc vua co no luc cao. Tung doanh nghiep rieng le deu dang tu minh tim kiem va trang bi suc manh rieng cho minh ma khong ngoi trong cho chinh sach ho tro.

Ve mat ly luan theo co che thi truong tu do, su tham gia cua nhieu doanh nghiep tu nhan va qua trinh dao thai qua canh tranh se tao nen mot nen cong nghiep manh. Tuy nhien, neu chi dua vao “ban tay vo hinh” thi qua trinh do se doi hoi mot thoi gian kha dai. Hon nua trong boi canh nen kinh te mo cua, suc ep cua tu do mau dich va dau tu nuoc ngoai ngay cang tang, thi du cong nghiep SI co phat trien nhung lieu co bao nhieu doanh nghiep Viet Nam gop mat trong do la mot van de can suy nghi. Boi vay, song song voi qua trinh tu do hoa, can co mot chien luoc ho tro de dam bao su phat trien cua cac doanh nghiep SI noi dia, mot bo phan co ban cua nen cong nghiep Viet Nam trong tuong lai.

Xay dung mang luoi (network) lien ket cac doanh nghiep: gop gio lam bao


Khong phai khong co nhung doanh nghiep SI tiem nang manh. Neu gioi han trong pham vi khoi doanh nghiep tu nhan thi co the tom tat thuc trang ve suc canh tranh cua SI Viet Nam bang mot cau: Manh vi mo, yeu vi mo.
Tro lai voi cau hoi cot loi ve van de lam sao de phat trien SI Viet Nam, truoc het can khang dinh, su menh nay chi co the trong cho vao su no luc cua ban than cac doanh nghiep tu nhan.

Tuy nhien, doanh nghiep tu nhan voi triet ly “kiem manh troi rieng”, tim nhung phan manh thi truong tranh doi dau truc tiep voi khoi doanh nghiep nha nuoc hay nuoc ngoai (xe may, phu tung xe may gia re cung cap cho cac khu vuc mien nui la mot vi du), khien hau het cac doanh nghiep SI tu nhan hoat dong trong tinh trang phan tan, nho le. Cung voi han che trong trao doi thong tin va hop tac giua cac doanh nghiep voi nhau, ket qua la du co nhung thanh vien day tiem nang, nhung tren toan cuc doi ngu doanh nghiep SI tu nhan cua ta khong co duoc mot suc manh tong hop.

Muon tao nen suc manh canh tranh cho ca nen cong nghiep SI, can xay dung mot mang luoi nham tao dieu kien cho cac doanh nghiep SI tu nhan trao doi thong tin chat che, tan dung nhung co hoi lien ket, hop tac, tu ho tro lan nhau, cung nhu dua ra nhung yeu cau ho tro cai thien dieu kien kinh doanh voi cac nha lap chinh sach.

Van de co ban o day la, mang luoi nay phai do cac doanh nghiep SI tu nhan tu nguyen tham gia sang lap, chu khong the trong cho vao Chinh phu. Chi khi la san pham tu than cua cac doanh nghiep tu nhan, no moi co the hoat dong voi tinh than phuc vu cong dong doanh nghiep, va vi loi ich cua moi thanh vien.

Ve nguyen tac mang luoi SI nay phai tao ra duoc mot san choi chung, khuyen khich cac doanh nghiep thanh vien giao luu trao doi ho tro tri thuc ky thuat, quan ly kinh doanh, dong thoi thu thap nhung tu lieu tu hoat dong thuc te cua cac doanh nghiep de dua ra nhung yeu cau ho tro tu phia Nha nuoc cho cac cac nha lap chinh sach. Kinh nghiem phat trien SI cua cac nuoc di truoc tu Nhat, Han Quoc, hay gan day hon la Thai Lan, Malaysia cung nhu vay. Cac doanh nghiep SI cua cac nuoc nay mot mat lien ket chat che voi nhau, trao doi thong tin, ho tro nhau, mat khac cung nhau de dat voi chinh phu nhung yeu cau ve ho tro ve mat chinh sach tao dieu kien cai thien moi truong hoat dong kinh doanh thuc te.

Chinh sach ho tro cua ho, vi vay, duoc xay dung xuat phat tu doanh nghiep, do doanh nghiep de dat nen moi hieu qua, chu khong phai la nhung “con voi” do cac chuyen gia lap chinh sach ve ra theo tri tuong tuong theo kieu ta. O day can chu giai them, chinh sach ho tro cua cac nuoc nay khong phai la che ra nhung mieng banh doc quyen de phan phat cho cac doanh nghiep, ma la qua trinh nham tao ra moi truong canh tranh binh dang hon, kich thich no luc sang tao, giup cac doanh nghiep phat huy toi da tiem nang san co cua minh.

Viet Bao (Theo TBKTSG)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.