Nhung sai lam trong dau tu chung khoan

Thứ bảy, 16 Tháng hai 2008, 13:41 GMT+7


Tren thi truong chung khoan, nhieu nha dau tu mua co phieu xuat phat tu nhung meo do ban be mach bao, tu cac cu dien thoai cua nha moi gioi hay nhung de xuat cua mot nha phan tich nao do.

Cung co the, ho mua co phieu khi thi truong dang trong giai doan nong bong va den luc thi truong dong bang, ho bat dau hoang loan, ban thao so co phieu nam giu de roi hung chiu mot khoan thua lo. Do la cau chuyen rat dien hinh ve nhung sai lam trong dau tu chung khoan.

Dau tu chung khoan luon la phuong thuc dau tu hieu qua voi nhung khoan loi nhuan lon. Tuy nhien, thi truong chung khoan cung la noi chua dung rat nhieu rui ro. Neu khong co “su tinh tao” hop ly thi chi mot sai lam nho cung co the khien ban “trang” tay sau mot phien giao dich. Sau day la nhung loi pho bien nhat ma phan lon cac nha dau tu hay mac phai duoc hiep hoi Cac nha moi gioi chung khoan My (National Association of Securities Dealers - NASD) tong ket:

1. Quan niem rang mua va nam giu chung khoan trong mot thoi gian dai thi chung khoan se tang gia

Yang Li, nha dau tu nguoi Hong Kong da nam giu co phieu cua tap doan Lantel Telecom, mot hang vien thong lon cua Canada trong thoi gian tuong doi dai. Luc dau, gia co phieu cua tap doan Lantel tang dan, Yang Li rat vui va muon nam giu them chu chua ban ra voi. Nhung ngo dau, mot thoi gian sau, co phieu cua Lantel da sut giam gan 20% gia tri. Luc do, du Yang Li co muon ban co phieu de go von thi cung chang ai mua.

Mua va nam giu chung khoan la mot chien luoc dung, nhung dung thuc hien dieu do mot cach mu quang. Co phieu thuong tang gia qua thoi gian, nhung dieu do khong phai luon dung. Khong co mot co phieu nao luon tang gia trong mot thoi gian dai.

Bai hoc rut ra tu sai lam nay la ban phai co nhung phan tich xem luc nao la thoi diem thich hop nen ban co phieu. Viec xac dinh thoi diem tot nhat de ban co phieu duoc xem la kha kho khan doi voi cac nha dau tu. Co mot so dau hieu giup nha dau tu tren thi truong chung khoan co the nhan biet duoc thoi diem nay nhu: co su thay doi lon trong ban quan tri cong ty; cong ty dot nhien cat giam co tuc hoac bi sut giam ve thu nhap; khi cam thay thi gia co phieu da vuot qua gia tri noi tai; hoac khi khong hai long ve danh muc dau tu hien tai,…

2. Dau tu theo cam tinh

Kha nhieu nha dau tu mua co phieu cua mot cong ty boi vi ho thich san pham cua cong ty do hoac xuat phat tu thoi quen mua co phieu cua nhung cong ty ma minh biet ten hoac quen thuoc voi minh. Ho quan niem rang: “Hang ngay ban thuong dung san pham cua mot cong ty nao do, vay tai sao ban khong mua co phieu cua cong ty nay?” Do co the la mot su khoi dau tot nhung dieu nay chua du. Viec truoc day ban da tung lam viec o General Motors khong nhat thiet dong nghia voi viec mua co phieu cua hang nay la khoan dau tu tot. Co nhung cho dau tu tot nhat lai chinh la co phieu cua nhung cong ty ma chi moi xuat hien tren thi truong. Ban co the chua biet ro lam ve nhung “chu linh moi” nay nhung ban hoan toan co the va cung nen biet ve chung neu ban chiu bo ra chut it cong suc de tim hieu va nghien cuu.

Bai hoc rut ra tu sai lam nay la phai thuc hien viec phan tich co phieu mot cach nghiem tuc. Dieu do co the giup ban tiet kiem rat nhieu tien bac.

3. Dau tu theo tin don, mach nuoc

Nhieu nha dau tu thich kieu mua ban co phieu theo tin don, mach nuoc, va nhung loi khuyen cua cac hang dich vu tu van. Noi mot cach khac, nhung nha dau tu nay san sang nghe theo thien ha de roi lang phi tien bac, thay vi phai tu hieu ro nhung gi minh dang lam. Hau het tin don deu khong chinh xac.

Da so cac nha dau tu khong co dieu kien tiep can duoc nhung nguon thong tin va dich vu tu van tot. Ma ngay ca khi da duoc tu van tot, ho cung co the khong nhan thuc duoc van de va vi vay khong lam theo. Trong khi do, nguoi ta lai rat de mat tien vi nghe theo nhung loi khuyen cua ban be hay nhung nha moi gioi trinh do trung binh, hoac nhung hang tu van thuong thuong bac trung nhung co tai an noi.

Bai hoc rut ra tu sai lam nay la hay tu chu trong nhung quyet dinh dau tu cua minh dua tren co so su phan tich ky cang cung voi cac loi khuyen tu nhung cong ty tu van hay moi gioi chung khoan chuyen nghiep.

4. Mua nhung co phieu co gia re

Luc dau gia co phieu cua Siemen, tap doan dien tu hang dau cua Duc, o muc gia rat cao trong khi gia co phieu cua cac hang dien thoai di dong nho khac moi ra doi tai Duc lai kha thap. Voi hy vong la cac hang dien thoai di dong nho se phat trien manh, kem theo la su tang gia co phieu, nen nhieu nha dau tu da do xo san lung co phieu cua nhung hang nay. Nhung cuoi cung, cac nha dau tu nay khong nhung khong thu duoc co tuc ma con bi lo von do cac hang dien thoai nay pha san. Trong khi do, nhung nha dau tu sang suot dau tu vao co phieu cua Siemen tuy gia cao, co tuc thap nhung lai rat on dinh.

Warren Buffet, cay dai thu tai pho Wall da tung noi: “Cach don gian de gat hai that bai la mua nhung chung khoan dang lien tuc giam gia”. Qua dung nhu vay, cac nha dau tu thuong nghi rang ho da co loi nhuan lon voi viec mua 1.000 co phieu voi gia 1 USD/co phieu thay vi mua 50 co phieu voi gia 20 USD/co phieu. Ly do ho dua ra la neu co phieu tang them 1 USD, ho da kiem duoc khoan loi gap doi. Dung la mot ty le sinh loi 100% co the xay ra. Nhung sai lam ma cac nha dau tu mac phai la ho da bo qua nhung rui ro noi tai trong cac co phieu 1 USD. Ho cung khong tu hoi chinh ban than minh xem lieu nhung co phieu co gia thap nhu the co kha nang tang gap doi gia tri hay khong? Trong nhieu truong hop, nhung co phieu duoc ban voi gia re deu co ly do va thuong la ly do tieu cuc.

Bai hoc rut ra tu sai lam nay la co phieu re khong phai luc nao cung tot hon co phieu dat. Ban nen nghi ve so tien ma minh dau tu hon la nghi ve gia co phieu ma ban co the mua duoc. Gia re thuong rat hap dan nhung dang sau no la nhung cong ty hoac da tung o vi tri kem coi, hoac co truc trac gi do trong thoi gian gan day. Ngoai ra, ban thuong phai tra hoa hong va phu phi nhieu hon khi mua nhung chung khoan gia re, dong thoi cung chiu nhieu rui ro hon boi loai chung khoan nay de mat gia hon so voi nhung chung khoan gia cao. Ban nen mua nhung co phieu tot tren co so su phan tich muc gia phu hop.

5. Khong ban ra vao thoi diem thich hop

Da so nha dau tu thieu kinh nghiem thuong “ngoan co” giu lai nhung chung khoan dang mat gia chung nao ho cho rang nhung ton that ma ho dang ganh chiu con chua dang ke va chap nhan duoc. Le ra, ho co loi thoat va chi phai chiu chut it thua lo nhung nguoc lai, ho lai de cho nhung tinh cam ca nhan chi phoi va tiep tuc cho doi voi hy vong mong manh la gia co phieu se lai len va cuoi cung, ho danh phai chap nhan nhung khoan lo lon hon nhieu.

Cung voi loi hanh dong tuong tu, nhieu nha dau tu thuong nhanh chong ban di nhung co phieu moi len gia de thu ve nhung khoan loi nho ma ho cho la de kiem. Ca hai cach nay hoan toan nguoc lai voi quy trinh dau tu dung dan. Dieu hai huoc o day la nha dau tu se ban chung khoan de kiem loi som trong khi ho khong chiu ban de giam thua lo.

Bai hoc rut ra tu sai lam nay la dung do du khi ban mot co phieu mat gia. Ban nen danh gia moi co phieu dua tren gia tri thuc cua no, hay xem xet loai co phieu nao nen giu lai va loai co phieu nao nen ban di.

6. Mua co phieu dua tren co tuc

Nhieu nha dau tu mua co phieu co muc co tuc hap dan. Thuc ra, tieu chi co tuc khong quan trong chut nao. Tren thuc te, khi mot cong ty nao do tra co tuc cang cao thi kha nang cong ty do bi suy yeu di cang lon boi vi cong ty phai tra lai suat di vay cao de bu dap lai cho ngan quy da bi hao hut do viec tra co tuc. Hon nua, chi can thi gia co phieu do bi sut trong 1 den 2 ngay cung co the lam cho nha dau tu mat mot khoan tien tuong duong so co tuc ma minh moi duoc chia.

Bai hoc rut ra tu sai lam nay la co tuc khong phai la yeu to quan trong trong moi quyet dinh dau tu. Ban hay can nhac nhieu yeu to khac nhu ty so P/E, tinh hinh tai chinh va hoat dong kinh doanh cua cong ty.

7. Do du trong cac quyet dinh dau tu

Mot so nha dau tu thuong gap kho khan khi phai quyet dinh mua hay ban. Noi cach khac, ho do du va khong the tu chu trong suy nghi. Ho cam thay khong chac chan chi vi ho khong biet ro minh dang lam gi. Ho khong co san nhung ke hoach, nguyen tac quy dinh de tu dinh huong cho minh. Da so cac nha dau tu khong chiu quan sat dien bien chung khoan mot cach khach quan. Mot mat ho luon tu minh phan tich va quyet dinh nhung mat khac ho cung co xu huong dua vao nhung y kien chu quan tren thi truong. Chinh tu do, su do du da xuat hien khien nha dau tu roi tri khong biet lua chon quyet dinh nao. Va roi khi quyet dinh duoc thi da muon, nha dau tu chiu thua lo do khong ban kip co phieu mat gia, hoac bo qua co hoi loi nhuan khi khong som mua nhung co phieu tang truong.

Bai hoc rut ra tu sai lam nay la nha dau tu can co su quyet doan trong cac quyet dinh dau tu cua minh. Day la mot duc tinh rat can thiet khi ban tham gia vao cuoc choi tren thi truong chung khoan.

Nhin chung, ban nen tu minh rut ra cho ban than nhung bai hoc kinh nghiem can thiet de tranh khoi nhung sai lam khong dang co. Se la qua muon neu ban khong nhan ra rang thi truong chung khoan khong phai la noi kiem tien de dang va nhan nha nhat. Chi can mot sai pham nho thoi la mot nha dau tu cho du “lao luyen” den dau cung se bi “tu hinh” ngay lap tuc! Su thuc la khong ai “ban chet” nguoi mac sai lam ca, nhung doi voi cac nha dau tu chuyen nghiep thi viec bi loai khoi cuoc choi kinh doanh chung khoan la mot hinh phat co the vi nhu nhan an tu hinh.

Tin lien quan:

* Bi quyet dau tu cua 5 ong trum chung khoan

* .

* .


(Theo APEC)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.