Cong nghe Con duong duy nhat de cong nghiep hoa

Thứ bảy, 01 Tháng mười 2011, 06:30 GMT+7

(VEF.VN) Viet Nam nen thue tu van nuoc nuoc ngoai de hoach dinh chien luoc CNH cho minh, dac biet trong cac van de lien quan den cong nghe, chu ky va cach mang cong nghe, co hoi cua so, v..v. Viec nay co the lam tap trung o cap trung uong voi mot nhom cong tac. Nhom nay se dan tiep thu duoc "cong nghe" CNH va dan co the theo doi, dieu hanh.

Su phat trien dot bien ve cong nghe va cac dinh che kinh doanh toan cau tu cuoi the ky 20 lam thay doi hoan toan ly thuyet ve cong nghiep hoa (CNH). CNH kieu cu khong con moi truong hoat dong, tro nen loi thoi va dan den that bai neu van ap dung. Ngay nay, muon CNH phai hieu ve Cong-Nghe, cac he thong cua no, nam duoc cac quy luat van dong de "dao giang" (qua song) dung luc, hop voi "dong chay" cua cong nghe va voi su dong, mo cua cac co hoi cua so (window opportunites).

Khac biet giua CNH kinh dien va CNH o the ky 21

Trong bai nay, thuat ngu CNH van co y duoc dung de de hieu tuy noi ham cua no da khac xa voi kinh dien. No co the khong lien quan may toi "cong nghiep" theo nghia truyen thong, ma den kinh doanh, den dich vu, den tinh sang tao, den xa hoi, ..v..v. No co the khong mang tinh can doi trong pham vi mot quoc gia "dong" ma lai gan chat vao he thong san xuat - kinh doanh, vao cac chuoi cung ung tren the gioi.

Dac diem va su khac biet giua CNH kinh dien va CNH tu cuoi the ky 20 nhu sau.

Mot la: Yeu to quyet dinh de CNH tu cuoi the ky 20 la Cong-Nghe chu khong con la Von (Capital) hay Lao Dong (Labor) nhu truoc day. Viec chuyen vai chinh sang cong nghe doi hoi phai nghien cuu cac moi lien ket cua cong nghe, chu khong phai cua von va cac van de lien quan nhu lao dong, gia tri, ..v..v. nhu K. Marx va cac dong su da lam truoc day. Nghien cuu ve cong nghe ton kem va can tinh chuyen mon cao hon so voi nghien cuu ve von, lao dong, gia tri, tuong tu nhu hoc phi dai hoc nganh cong nghe cao gap ruoi hay gap doi hoc phi nganh kinh te (o cac phat trien) do can thi nghiem, may moc. Hien Viet Nam chua nghien cuu, hoc tap kinh nghiem thoa dang ve cac van de nay.

Cong nghe: Con duong duy nhat de cong nghiep hoa

Hai la: Toan cau hoa tac dong vao cac nuoc manh hon so voi the ky 17, 18 hay khi moi CNH va 1970-80, khi bon nuoc chau A cong nghiep hoa thanh cong. Cang phat trien, tac dong nay cang nhanh hon, manh, voi tinh bat kha tien luong va tinh phuc tap cao hon, vv. Qua do, CNH dua rat nhieu vao viec hanh dong dung quy luat, hop voi "dong" chuyen dong cua cac he thong ben ngoai.

Ba la: O CNH kinh dien, nha nuoc, "ban tay huu hinh", co vai tro rat lon vi nam von, thi truong noi dia, chinh sach, bao ho, doanh nghiep nha nuoc, vv.

Nay, thi truong va tu nhan dang dan dong vai chinh. Vi vay, CNH kieu kinh dien voi vai tro chu dao cua kinh te nha nuoc khong the duoc vi khong huy dong duoc suc manh chinh cua nen kinh te. Chi nha nuoc co nen kinh te thi truong mang tinh chuyen nghiep moi quan ly, giai quyet tot moi tuong tac nay giua Nha nuoc va thi truong cung nhu cac moi lien ket cong nghe.

Cong nghiep hoa theo kieu kinh dien o the ky 21 co kha thi?

Mo hinh CNH tuan tu, tuyen tinh tu cong nghiep nang, cong nghiep nhe, dien, ..v..v.. da tro nen khong kha thi trong boi canh toan cau hoa, khi cac cong ty da quoc gia va cac cuong quoc kinh te chia se loi ich voi nhau, tao ra cac dinh che, hiep uoc kinh te co loi cho ho, keo cac nuoc dang phat trien vao vong xoay kho be thoat ra noi. Ngay nay, khong the dua vao von va chinh sach bao ho thi truong noi dia nhu thoi CNH kinh dien duoc nua.

Cong nghe nay da phat trien tro thanh luc luong san xuat truc tiep. Ty trong cua nang suat lao dong (ma phan chinh la cong nghe) da gia tang va tro nen ap dao so voi von va lao dong trong viec tao ra gia tri (day la lao dong gian don trong ly thuyet CNH kinh dien). Vi vay, ngay nay, cach toi uu de CNH la thong qua cong nghe, chu khong phai von va lao dong.

Vi sao day la con duong duy nhat den CNH?

Cong nghe dang dan thay doi cach song cua con nguoi, cach thuc dieu hanh xa hoi. CNH, voi co may lam giau chinh la cong nghe, ngay cang it mang tinh chinh tri va tinh chuyen mon ngay cang cao.

Khong phai y chi, quyet tam, von, tham chi tai nguyen, vat chat, quyet dinh thanh cong cua CNH ma la su hieu biet cach thuc, chu ky hoat dong cua cong nghe va cac he thong san xuat - kinh doanh toan cau. Thuyen lon neu khong biet dong chay, cho xoay, con nuoc se kho dao giang hon thuyen nho ma biet cac quy luat nay.

Pham tru cong nghe ngay nay da rong hon rat nhieu so voi thoi ky CNH kinh dien. Khac voi CNH kinh dien voi may moc, thiet bi "cung", nay cong nghe "mem", san pham truc tiep nhat cua tri thuc, cac know-how ve quy trinh ky thuat va phi ky thuat, ve cong nghe trong thuong mai, kinh te, kinh doanh, ngay cang truc tiep va dong gop lon de tao ra gia tri, tro nen ap dao so voi cong nghe mang tinh vat the. Duoi giac do nay, CNH, voi cac he thong lien quan phuc tap cua no, cung la mot cong nghe.

Cong nghe: Con duong duy nhat de cong nghiep hoa

Cong nghe ngay nay hoa vao qua trinh tao ra gia tri, no tro cau phan cua doanh nghiep. Dieu nay khac han voi thoi ky CNH kinh dien khi ma cong nghe di lien, hay la "cong doan" tiep theo cua khoa hoc. Dieu nay lam giam tinh kinh te cua cong nghe va lam no kho nam bat duoc "hoi tho" cua thi truong de phuc vu. Day la ly do vi sao R&D (Nghien cuu va Phat trien) ngay cang roi xa thap nga khoa hoc va di vao doanh nghiep. Luu y la cong nghe o day bao gom ca cho san xuat san pham huu hinh va vo hinh cung nhu trong thi truong so huu tri tue, noi chac chan se ngay cang soi dong.

Cac "cong doan" cua cai ngay xua goi la khoa hoc va cong nghe, thuong tuan tu, tach bach, tu hhoa hoc roi qua cong nghe. Nay, do su hop luu (convergence) cua rat nhieu cong nghe va len loi, vao cuoc cua thi truong cong nghe, cac cong doan bi cat nho ra, dan xen, hoa quyen vao nhau, tao ra rat nhieu "nga re" (nhung diem ban, mua cong nghe), giong lien ket chum hon la cac mach tuyen tinh. He thong nay lam tang viec thuong mai hoa cong nghe.

"Doi moi" (hay doi moi -sang tao, Innovation), voi muc dich thuong mai hoa tri thuc, co noi ham rong hon va dem lai gia tri hon nhieu so voi "khoa hoc va cong nghe" o thoi ky CNH kinh dien. Thi truong cong nghe (kha doc lap voi khoa hoc), voi cac doanh nghiep doi moi - sang, tieu bieu la Thung lung Silicon cua My, tao ngay cang tao ra nhieu gia tri va ngay cang soi dong. Doi moi - sang tao tu no se "keo" cong nghe dan xa khoi khoa hoc va hoa no vao doanh-nghiep, noi tao ra gia tri.

Cac chuyen gia noi: Doi Moi-Sang Tao dang xoa bo su "cuong hon" giua Cong-Nghe va Khoa-Hoc la vi vay.

Goi suy cho Viet Nam

Can hieu cac moi lien ket cong nghe nhu: chu ky cong nghe, duong cong tien hoa cua tung cong nghe, rao can cua thi truong cong nghe cu the, quy luat dong chuyen giao cong nghe, he thong cong nghe, phat trien tiem tien, hay dot bien cua cong nghe, cach mang cong nghe, mo thuc kinh te -cong nghe, do tre trong cong nghe, dac biet, cac "dut doan" (discontinuities) hay con goi la cac cua so (windows) trong su tien hoa cua cong nghe, noi ma cac nuoc (hay doanh nghiep) co the "nhay coc" vao duoc. Cac co hoi nay thuong co o cac cuoc cach mang cong nghe (hay cac dot pha cong nghe), thuong dien ra cu nua the ky mot lan, voi su thay doi huong hay buoc ngoat ve cong nghe. Day la nhung "ben do" hiem hoi cua con tau cong nghe va van minh nhan loai de lay them du khach va thai ra nhung hanh khach khong the theo kip. Muon du hanh tren con tau Phat-Trien thi phai len tau o nhung ben do do. Neu khong tim ra "cong nghe" de buoc len duoc con tau do thi khong the CNH thanh cong. Chinh vi vay, cong nghe la con duong duy nhat de CNH. Do tinh chuyen mon, cac van de tren se duoc de cap chi tiet trong cac bai sau.

Viet Nam luon khang dinh CNH nhung chua hieu ro va thong nhat ve CNH. Nguy hiem o cho: van theo CNH kinh dien du khong kha thi, hoac la khong ro noi dung, nhung van theo duoi ma chua bao gio thuc su nhap cuoc.

Gioi chuyen mon can noi cho lanh dao ro: Cong-Nghe hay CNH co the dem lai gi. Qua do, mot mat, tranh trong doi qua vien vong vao CNH; mat khac, biet cai co the dat duoc de ma thuc hien. Ca hai mat yeu sau ta deu co. Mot la coi CNH nhu cay dua than sinh ra moi thu. Hai la khong biet cai co the dat duoc de lam.

Viec "dat bai" chua ro nen chuong trinh CNH, khoa hoc va cong nghe tro nen chong chenh, khong co muc tieu ro rang can dat toi. Khoa hoc va cong nghe, von di de xa roi hieu qua kinh te, thi trong hoan canh nay lai cang bi phan tan. Day la viec mang tinh chuyen mon cua ca lanh dao va nha chuyen mon. Can co co che de lanh dao lang nghe chuyen mon (gioi) va gioi chuyen mon dua ra duoc phuong an de lanh dao chon.

Viet Nam nen thue tu van nuoc nuoc ngoai de hoach dinh chien luoc CNH cho minh, dac biet trong cac van de lien quan den cong nghe, chu ky va cach mang cong nghe, co hoi cua so, vv. Viec nay co the lam tap trung o cap trung uong voi mot nhom cong tac. Nhom nay se dan tiep thu duoc "cong nghe" CNH va dan co the theo doi, dieu hanh.

Viet Nam khong chi kem o cong nghe ma con o su hieu biet ve he thong san xuat - kinh doanh tren the gioi, ve chuoi cung ung cung cach hoat dong, quy luat cua no.

Tinh cong nghe ta can chi o muc ap dung chu khong phai sang tao. Vi vay, chuong trinh dai hoc cong nghe o Viet Nam chuyen tu nang ve cong nghe cu the sang ve quy trinh cong nghe, he thong cong nghe - chuoi cung ung - kinh doanh - toan cau hoa.

Ta ap dung cong nghe nhung chua chu y den cac lien ket cua no, nen cong nghe bi tach roi khoi cac dieu kien "song" cua no. Cac cong nghe khac nhau lai can cac lien ket khac nhau. Vi du, cong nghe cao doi hoi tinh lien ket giua cac ben tham gia cao hon nhieu so voi cong nghe truyen thong. Muon phat trien cong nghe cao thi tinh lien ket voi ben ngoai phai manh hon, phai gan chat vao cac chuoi cung ung tren the gioi chu khong may lien quan den cac suy tinh noi dia.

Cong nghe khong chi de CNH quoc gia, ma nen xem xet tinh kha thi cua viec dua no thanh mot nganh kinh te rieng biet. Luc do, nganh kinh te cong nghe mang tinh doc lap nhat dinh, khong nhat thiet (va khong nen) mang nhieu lien ket noi dia, ma gan voi thi truong tri thuc, nhan cong chat xam o bat cu dau ma no tao ra gia tri nhieu nhat. Do la cau phan voi tinh hieu qua cao trong nen Kinh te tri thuc Viet Nam.
_____________________

(*) TS. Dinh The Phong, Bo KH&CN, Dia chi email nay dang duoc bao ve khoi chuong trinh thu rac, ban can bat Javascript de xem no

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.