Trieu cuong dang cao di thuong cac nha khoa hoc noi gi

Chủ nhật, 25 Tháng mười một 2007, 15:18 GMT+7

(VietNam Net) Thuy trieu co do muc nuoc lon trong nam cong them cac yeu to gio mua Dong Bac va quy hoach chua dong bo khien cho TP.HCM lien tiep bi ngap lut trong thoi ky trieu cuong...

Bai 1: Vi sao trieu cuong dang cao di thuong?

TS. Bui Xuan Thong - Pho Giam doc Trung tam Khi tuong Thuy van Bien


Bui Xuan Thong
TS. Bui Xuan Thong

O Viet Nam, neu goi la trieu cuong thi hang thang deu co nhung dac biet vao thang 10, thang 11, thang 12 va thang 1 hang nam la thoi ky thuy trieu co do lon nhat trong nam.

Hien tuong trieu cuong noi chung la muc nuoc bien dang cao di truong trong do co vai tro cua thuy trieu. Thuy trieu van co quy luat chung deu deu nhung do ket hop voi cac hieu ung khac nua moi tao nen muc nuoc bien dang di thuong vao thoi diem nay.

Chang han, thuy trieu lon, ket hop voi gio mua dong bac tang cuong o phia bac bien Dong va khu vuc giua bien Dong (toc do co the len toi 17m/giay tham chi len toi 25m/giay gan dat toi muc do cua bao sau khi chuyen huong vao sat bo) hoac bi tac dan cac huong gio se gay nen hien tuong song lung, keo theo cac nguon nuoc sau o ngoai khoi bien Dong vao sat bo, ket hop voi thoi ky thuy trieu dua nuoc dang cao.

Hien tuong nay van thuong xuyen xay ra, nhung dac biet vao thang 10, thang 11, thang 12, thang 1 hang nam va xay ra mot cach dang ke o cac bo bien mien Trung va mien Dong Nam Bo.

Hien tuong trieu cuong ket hop voi gio ngoai bien khoi co the co xay ra vao mua he hoac gio mua Tay Nam, nhung hieu ung cua gio mua Tay Nam la day len phia Bac, hoac mien trung cua phia Bac, do vay nhung vung mien trung phia Bac do yeu to dia phuong va yeu to con nuoc nen no khong xay ra mot cach nghiem trong nhu cac vung bo Mien Nam va Nam Bo.

O Mien Trung va Mien Nam khi gio mua dong Bac lan sau xuong phia nam khi vao sat bo se tro thanh huong gio dong la huong gio chinh thang vuong goc vao bo, do vay khi den vung Dong Nam Bo, vung cua song cua dong bang Nam Bo se co hien tuong gio chuong (tuc la gio mua Dong Bac tuyen tinh) chuyen toan bo sang huong dong do vay don toan bo huong nuoc sam nhap nang trong thoi ky nay la rat lon. Nen doi voi nguoi dan Nam Bo thoi ky nay chiu toan gio dong manh cho nen keo huong nuoc cua bien vao sau hon dat lien.

Cu the ve trieu cuong (muc nuoc bien dang cao di thuong ) o Mien Dong Nam Bo lai xay ra vao nam nay, xay ra dung vao thoi ky mua lon, lai co lu o thuong nguon do ve. Do vay vua co lu lai vua co trieu cuong o ngoai cua song do ve nua, nhu vay co su chan lai cua viec thoat lu, thoat lu khong kip nua boi vi binh thuong lu thoat ra ngoai cua song lai gap phai hien tuong nuoc bien dang cao (trieu cuong lon) chan lai o cua song nen viec lu thoat bi kem di.

Vi vay, van de dat ra la chung ta phai thoat lu trong thoi ky nay nhu the nao cho dung, day cung la nguyen nhan cac tinh dong bang Nam Bo bi ngap lut lau va keo dai nhu vay.


Trieu cuong dang cao di thuong cac nha khoa hoc noi gi
Mua ket hop trieu cuong gay ngap nhieu tuyen duong tai TP.HCM vao chieu 11/10 (Anh: Tran Duy)


O TP. HCM co hoi khac hon mot chut tuc la van la muc nuoc bien dang di thuong theo con nuoc mot ngay co the toi hai lan. Gay ngap lut o day cung la su u dong cua lu va cong tac quy hoach thoat lu o TP.HCM chua tot, chua dung nen xay ra tinh trang ngap ung, ngap lut cuc bo. Dieu nay khong the do hoan toan cho moi truong tu nhien duoc. Viec cai tao he thong thoat nuoc, chong ngap ung o TP. HCM can co quy hoach tong the hon. Mac du TP. HCM co giong cac tinh dong bang Nam Bo mot chut la lu thoat ra cua song gap nuoc bien dang trong thoi ky nay nen nuoc khong thoat duoc.Nhung dieu co ban van la he thong thoat nuoc cuc bo chua tot.

Theo con so khao sat cua de tai: "Nghien cuu hien tuong muc nuoc bien dang di thuong khong phai do bao xay ra tai cac vung cua song ven bien Viet Nam" muc nuoc bien dang trong thoi ky Trieu cuong khong co bao tai TPHCM nhu sau: thang 9/2004, duong Me Coc, ben Binh Dong la 0,5 - 0,7 m, thang 10/2004 tai Quan Binh Thanh 1,2 - 1,4m da gay ngap lut. Con so nay cho thay neu cong them cac yeu to gio mua Dong Bac, dong dat thi muc nuoc bien con dang cao hon rat nhieu.

Mot nguyen nhan khac va tong the chung cho TP. HCM va cac tinh dong bang Nam Bo la ca dai dat cua vung nay thuoc cac vung dat thap. Do vay vung nay chiu tac dong rat truc tiep va nhay cam voi su dang cao cua muc nuoc bien. Vi the, viec cap thiet phai xet den he thong de o day nhu the nao?

Can co su canh bao doi voi su chu quan cua con nguoi o ven bo khong thay co bieu hien gi dac biet nen khong phong tranh, Va chua co nhan thuc day du ve van de nay!

Trieu cuong co lien quan den bien doi khi hau?

Khong the khang dinh la hoan toan do bien doi khi hau hoac khong the noi la khong co anh huong cua bien doi khi hau vi chung toi hoan toan khong co con so cu the de noi.

Nhung muc nuoc dang cao co tinh chat lau dai van phai duoc dat ra. Boi ca the gioi dang tap chung nghien cuu do bang tan, nhiet do khong khi tang len, dai duong va bien khong hap thu duoc khi CO2 nua. Do vay nhiet do nuoc bien tang len, khoi luong nuoc tang len thi chac chan bien Dong cua chung ta cung bi anh huong (dac biet trung binh muc nuoc cua Bien Dong co tang len khoang tu 5 - 10 cm trong vong 40 nam gan day).

Vi vay, cuc bo tung dia phuong cung co su tang len do. Nhung vung dat cao nhu mien Bac hay mien Trung muc nuoc cao hon 5 - 10 cm khong co van de lam. Nhung doi voi vung dat thap cua dong bang Nam Bo thi ro rang day la ca mot van de cong them cac hieu ung cuc bo nhu: thoi ky trieu cuong, gio mua dong Bac, hieu ung bom nuoc ngoai khoi gay suc nen nuoc don vao bo khien cho muc nuoc tang len dang ke.

Anh huong tu mien Trung Trung bo tro vao den mien Nam Nam Bo, mien Dong Nam Bo, TP.HCM la bi anh huong nhieu nhat. Nhung TP.HCM va mien Dong Nam Bo bi anh huong nhieu hon vi ven bo cua song khong on dinh, dai dat thap. Khong co he thong de, lai them viec che chan, bao ve, thoat lu cho vung nay chua dam bao an toan do vay bi anh huong nhieu nhat.


PGS.TS Tran Viet Lien - Trung tam Khoa hoc Cong nghe khi tuong Thuy van va Moi truong


Tran Viet Lien
PGS.TS Tran Viet Lien
De hieu mot cach chu dao nguyen nhan gay thuy trieu: co 4 nguyen nhan sau:

Tuong doi on dinh: chinh su on dinh nay lam cho cac nha du bao co the du bao mot cach chinh xac truoc 1 nam tham chi truoc vai nam. Do la su tuong tac giua trai dat va mat trang. Tinh on dinh la su tuong tac giua trai dat va mat trang. Thuy trieu chinh la luc hap dan giua trai dat va mat trang. Ngoai ra, thuy trieu con co su dong gop cua nhieu nguyen nhan khac nua, do vay muc nuoc thuy trieu do cac nha du bao tinh khong bao gio chinh xac, do vay nguoi du bao phai ket hop duoc nhung yeu to khac moi chinh xac.

Nhom nguyen nhan thu hai: Tac dong cua luong khi quyen phia tren, tu trung tam khi ap thap, trung tam khi ap cao. Trung tam khi ap thap nuoc se dang len, trung tam khi ap cao o do nuoc se rut xuong. Quan trong hon giua trung tam thap va trung tam cao co su van chuyen khong khi do la gio. Gio tren mat bien co anh huong rat lon den su dang cua muc nuoc. Co nhung loai gio thoi thuong xuyen ca nam vi du nhu gio tin phong hay con goi la mau dich phong o bac ban cau luon luon thoi theo huong Dong Bac, o Nam Ban cau luon luon thoi theo huong Dong Nam, gan toi xich dao luon luon thoi theo huong Dong, do vay vung nao co anh huong cua gio tin phong nay luon bi gio day vao, don nuoc co chieu huong don.

Gio co dinh cung gay tac dong. Loai gio thu hai la gio mua, khong co dinh ca nam nhung lai thoi theo mua. Vi du nhu mua dong thoi theo huong dong bac, mua he thoi theo huong tay nam. Nhung loai gio nay la gio on dinh va gop phan vao lam cho luong nuoc co the tang len hoac giam di. Rieng doi voi Mien Nam Viet Nam la noi co kha nang chiu ca hai loai gio la gio mua va gio tin phong. Cac nguyen nhan nay gop phan vao lam cho nuoc thuy trieu dang cao, neu no gap nhau thi nuoc dang cang cao, neu nguoc chieu nhau thi muc nuoc se giam.

Nhom nguyen nhan thu ba: Nhung hien tuong mang tinh ngau nhien, vi du nhu bao, nhung neu bao vao keo theo nuoc se dang len. Vi du nhu khi thuy trieu dang len o ben ngoai lai co bao don vao o phia Thuan Hai, Minh Hai gop phan lam cho nuoc dang len. Mot truong hop khac nua do la dong dat ngoai bien gay song than, lam cho nuoc thuy trieu tang len.

Nuoc bien dang do bien doi khi hau.

Tat ca nhung nguyen nhan nay cong huong vao nhau gay len nuoc thuy trieu lon va truong hop nay 30 - 40 nam moi lap lai mot lan. Neu thuy trieu len lai gap gio chuong thi nuoc lai dang cao day nua len. Kha nang trieu cuong do cac nguyen nhan tac dong vao. Do vay khong phai nam nao cung xay ra, ma bon truong hop nay lau lau moi xay ra. Truong hop trieu cuong o TP. HCM nam nay la truong hop tuong doi hiem 30- 40 lan xay ra mot lan.

Moi noi co mot tac dong cong huong khac nhau.

Nguyen nhan lam cho ngap lut nua do la: Co su don nuoc mua o phia tren xuong, neu khong co thuy trieu thi mua tren cao se lam cho no thoat nhanh. Nhung do thuy trieu dang cao nen lu thoat bi chan lai. Vay trieu cuong ket hop voi lu lam cho tinh hinh ngap lut tang len. Mot nguyen nhan khac nua la van de quy hoach cua TP. HCM chua tot. Khi hoach dinh quy hoach, cac nha quy hoach phai nam duoc su thay doi nay.

TS. Nguyen Huu Ninh - Chu tich Hoi dong Trung tam Nghien cuu, giao duc moi truong va Phat trien - Lien hiep cac Hoi khoa hoc va ky thuat Viet Nam


TS. Nguyen Huu Ninh
TS. Nguyen Huu Ninh
Toi da theo doi van de trieu cuong o TPHCM trong rat nhieu nam vua qua, duoi goc do khoa hoc trong bao cao Bien doi khi hau 2007 cua Uy ban Lien chinh phu IPPC (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC) da neu rat ro khu vuc Duyen hai cua Chau A hien nay muc nuoc bien dang len vao khoang tu 1 - 3 mm/nam. So voi muc do chung cua toan cau co cao hon. Nhin lai hon mot thap ky qua muc nuoc bien dang len khoang 3,1 mm/nam.

Vay trong 10 nam muc nuoc cao len khoang 3,1 cm. Voi muc nuoc nay so voi muc nuoc trung binh ca the ky vua qua chi cao hon khoang 1,7 - 2,4/nam. Ro rang trong thap ky vua qua muc nuoc bien cao hon 1,5 lan.

Cung trong bao cao nay cua chuong Chau A ,ve lau dai muc do muc nuoc bien chi dang len chu khong thay xuong, vay van de trieu cuong se dang len cao. Theo tat ca cac kich ban da tinh toan mot so nuoc Chau A nhu: Thai Lan khi do dac cung co tinh trang tuong tu nhu vay. Cho nen Viet Nam khong nam ngoai kich ban nay.

Theo toi van de trieu cuong o day co lien quan den muc nuoc bien, mac du muc nuoc bien dang len rat it nhung moi nam dang len mot chut co anh huong rat lon den van de trieu cuong, va gay ngap lut o TPHCM. Van de ngap lut o TPHCM con lien quan den van de khac nua khong chi rieng van de nay.

Trong du bao cua van de bien doi khi hau cung da du tinh mua va bao se tang theo, trong vong mot vai nam da noi rat ro co the tang tu 10 - 20 % trong nhung thap ky toi. Ngoai ra, luong mua cung tang theo.

Doi voi van de xa hoi TPHCM phat trien rat nhanh trong may thap ky qua va xay dung rat nhieu. Mot trong nhung nguyen nhan co ban la ho nuoc dieu hoa truoc day nhu vung Thu Thiem hay phia Nam Sai Gon co rat nhieu ho sinh thai de thoat nuoc hien nay da bi lap de xay dung. Van de thiet ke cong ranh tieu thoat nuoc khong phu hop voi dieu kien xay dung hien nay. Ngoai van de muc nuoc bien dang cao hon va trieu cuong, nhung nguyen nhan nay gop phan vao lam cho luong nuoc rut cham hon.

Truoc van de nay lanh dao TPHCM can phai xem xet mot cach ky luong. Can phai giai quyet tan goc neu khong hang nam chung ta chi giai quyet theo huong vo dau ke day thi khong the giai quyet duoc van de ngap lut.


Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.