Tham hoa khung khiep cua tham hiem vu tru

Thứ tư, 27 Tháng mười 2010, 09:25 GMT+7

Ngay 24/10 vua qua, nuoc Nga ky niem 50 nam vu tai nan khung khiep nhat trong lich su tham hiem vu tru the gioi. Hon 90 nguoi da chet, trong do co mot nguyen soai. Phai mat gan 3 thap ky, su that ve tham kich nay moi duoc phoi bay. 

Nguyen nhan dan den tham kich

Nam 1960, trong boi canh Chien tranh lanh va cuoc chay dua giua hai cuong quoc Lien Xo, My o giai doan dinh cao, lanh dao nha nuoc Xo Viet khi ay la Nikita Khrushchev nong long cho doi mot quan bai moi: ten lua lien luc dia R-16.

Trong khi do, ky su truong Mikhail Yangel va nguyen soai Mitrofan Nedelin (tu lenh luc luong Ten lua chien luoc) lai nong long muon lap thanh tich chao mung ky niem Cach mang thang 10. Vi vay, mac du van con kha nhieu van de ky thuat chua giai quyet duoc, nhung cuoi thang 9/1960, qua ten lua R-16 dau tien voi ma so LD1-3T van duoc chuyen den san bay vu tru Baikonur de chuan bi phong thu.

r

 Ten lua day R-16 phat no.

8 gio sang, gio dia phuong ngay 21/10, ten lua duoc dua len be phong va 2 ngay sau do duoc bom nhien lieu UDMH-axit citric (ten long la Noc quy). Day la loai nhien lieu 2 hop phan co hieu suat rat cao nen duoc su dung kha pho bien trong nganh cong nghiep ten lua, bat chap thuc te la no vo cung doc hai va co kha nang an mon cuc cao. Ngay khi qua trinh bom nhien lieu vua hoan thanh, nguoi ta da phat hien dau hieu ro ri voi toc do 142 - 145 giot mot phut. Tuy nhien, nhung nguoi co trach nhiem lai tin la co the khac phuc su co nay va cu mot chuyen vien den de bit cho ro.

Mot so danh gia sau nay cho rang, khi quyet dinh bom loai nhien lieu doc hai cho ten lua LD1-3T, nhung nguoi thiet ke va che tao no da di den diem khong the van hoi. Vi o thoi do, chua co quy trinh de rut nhien lieu day ra khoi ten lua trong truong hop su co. Ngoai ra, neu co rut duoc nhien lieu thi LD1-3T se tro thanh phe lieu, khong the dung de phong lan sau.

Sau su co ro nhien lieu, mot su co khac lai xay ra khi cac ky su khoi dong mang ngan o duong ong cap oxy. Do loi mach dien o bang dieu khien, tam mang o tang thu nhat cua ten lua da bi thoi bay. Mang nay ngan nhien lieu day tu khoang chua theo ong dan di den dong co. Neu khong co no, nguoi ta khong the giu ten lua da bom day nhien lieu tren be phong them 2 ngay nhu ke hoach. Vi vay, thoi diem phong thu phai day som len. Trong khi do, su co tiep tuc xay ra. Mot van cua he thong nhien lieu boc chay va mot mach dien bi chap. Tat ca duoc khac phuc voi vang trong dem ngay 23/10.

Sang ngay 24, cac khau chuan bi phong duoc tien hanh mot cach so sai va gap rut duoi suc ep tu Moscow. Cac nhan chung cho biet, nguyen soai Nedelin nhan duoc it nhat 2 cuoc dien thoai tren duong day dac biet, ma co le nguoi goi la Khrushchev, thuc giuc ve viec phong ten lua. Hau het nhom chi huy phong thu va ban than Nedelin phai ra tan hien truong de xem xet. Vi tri cua ho chi cach qua ten lua 15 - 20m.

30 phut truoc gio phong, mot ngon lua lon tu dong co tang 2 cua ten lua bat ngo bung chay va nhanh chong trum len khoang nhien lieu o tang 1, roi tat ca bien thanh mot qua cau lua khong lo voi duong kinh len toi 120m. Hau het nhung nguoi co mat gan ten lua bi thieu chay ngay tuc khac. Mot so con lai la het, giay giua nhu nhung ngon duoc song trong bien lua. San be phong va khu vuc xung quanh chay ra duoi suc nong ghe gom cua luong chat dot cuc lon.

Mot so nguoi dung xa ngon lua, may man khong bi bong qua nang thi chet ngat vi khoi doc tu nhien lieu chay. Anh sang tu vu chay co the nhin thay tu cach xa 50km va ngon lua chi duoc khong che sau 2 gio. 76 nguoi chet ngay tai hien truong, 16 nguoi khac chet tai benh vien vai ngay sau do. Hau het nhung nguoi tu nan, trong do co nguyen soai Nedelin bi bien dang den muc khong the nhan dien. 
      
Tro thanh ngay tuong niem chung

Tuy nhien, do boi canh cuoc Chien tranh lanh luc do nen su co trong khi thu nghiem ten lua nay da duoc giu kin. Ngay 26/10/1960, cac co quan thong tan Lien Xo da thong bao: Nguyen soai Nedelin bi thiet mang trong mot tai nan may bay khi dang di cong tac. Nam 1989, nhung chi tiet dau tien ve cai chet cua ong va hon 90 nguoi khac moi duoc tiet lo. Viec thu nghiem ten lua R-16 van duoc thuc day.

Ngay 21/2/1961, qua ten lua dan dao lien luc dia "R-16" dau tien duoc phong thu thanh cong. Ten lua "R-16" co tam ban 11.000km va  co kha nang mang dau dan nhiet hach voi suc cong pha tuong duong 5 trieu tan thuoc no TNT. Ngay 24/10 duoc coi la "ngay den toi", vi 3 nam sau tham hoa ke tren, cung trong mot cuoc thu nghiem ten lua, mot tai nan khac da xay ra lam chet 7 nguoi. Ngay nay duoc Co quan Vu tru Nga Roscosmos coi la ngay tuong niem chung cho tat ca nhung nguoi da hy sinh vi cac chuong trinh phat trien cong nghe vu tru noi chung, bao gom ca cac loai ten lua dung cho muc dich quoc phong. 

Viet Bao (Theo Bee)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.