Nhung hau qua toi te nhat cua bien doi khi hau

Thứ bảy, 24 Tháng tư 2010, 05:18 GMT+7

Trai dat nong len la hau qua cua mot qua trinh tich luy lau dai cua khi nha kinh, chu yeu la CO2 va metan. Nhung khi nay khi duoc thai vao bau khi quyen se "nhot” hoi nong cua anh mat troi ben trong bau khi quyen, vi vay lam cho nhiet do trai dat tang len.


TIN LIEN QUAN


Khi noi den hien tuong trai dat nong len, ta khong noi den viec nhiet do mua he nam nay nong hon nam ngoai, ma ta noi ve bien doi khi hau, nhung thay doi lon lam anh huong den moi truong song, bau khi quyen va khi hau noi chung. Bien doi khi hau lam anh huong den cac he sinh thai tren trai dat va tac dong truc tiep doi song hang ngay cua con nguoi.


Nhung ong khoi cua mot nha may hoa dau dang xa khi thai. Nhung khi thai nha kinh nay la tac nhan chinh lam bien doi khi hau.
Nhung ong khoi cua mot nha may hoa dau dang xa khi thai. Nhung khi thai nha kinh nay la tac nhan chinh lam bien doi khi hau.

10. Muc nuoc bien dang dang len

Nhiet do ngay cang cao tren trai dat khien muc nuoc bien dang dan dang len. Nhiet do tang lam cac song bang, bien bang hay luc dia bang tren trai dat tan chay va lam tang luong nuoc do vao cac bien va dai duong.


Cac bo bien dang bien mat. Bai bien o Miami nam trong so rat nhieu nhung khu vuc khac tren the gioi dang bi de doa boi nuoc bien dang ngay cang cao.

Cac bo bien dang bien mat. Bai bien o Miami nam trong so rat nhieu nhung khu vuc khac tren the gioi dang bi de doa boi nuoc bien dang ngay cang cao.


Cac nha khoa hoc da tien hanh quan sat, do dac va nhan thay rang bang o dao bang Greenland da mat di mot so luong lon, gay anh huong truc tiep den cac dao quoc hay cac quoc gia nam ven bien. Theo uoc tinh, neu bang tiep tuc tan thi nuoc bien se dang them it nhat 6m nua vao nam 2100. Voi muc nay, phan lon cac dao cua Indonesia, va nhieu thanh pho ven bien khac se hoan toan bien mat.

9. Cac nui bang va song bang dang teo nho


Cac nui bang va song bang dang co lai.
Cac nui bang va song bang dang co lai.

Khong can toi nhung thiet bi dac biet de thay rang cac song bang va nui bang tren the gioi dang nho dan. Nhung lanh nguyen bao la tung duoc bao phu boi mot lop bang vinh cuu rat day gio day duoc cay coi bao phu.

Lay mot vi du, cac nui bang o day Hy Ma Lap Son cung cap nuoc ngot cho song Hang – nguon nuoc uong va canh tac cua khoang 500 trieu nguoi – dang co lai khoang 37m moi nam.

8. Nhung dot nang nong gay gat

Dot nang nong quet qua Chau Au hoi nam 2003 da lam thiet mang khoang 35 ngan nguoi. Do that su la dau hieu dang bao dong cua nhung thay doi ngay cang toi te cua khi hau.

Cac dot nang nong khung khiep dang dien ra thuong xuyen hon gap khoang 4 lan so voi truoc day, va du doan trong vong 40 nam toi, muc do thuong xuyen cua chung se gap 100 lan so voi hien nay.

Hau qua cua cac dot nong nay la nguy co chay rung, cac benh tat do nhiet do cao gay ra, va tat nhien la dong gop vao viec lam tang nhiet do trung binh cua trai dat.


Nang nong khong nhung gay met moi ma no con co the gay nguy hiem den tinh mang. (Trong anh la nguoi dang ong dang co lam diu con nong bang mot chai nuoc uong trong dot nang nong o New York nam 2008).

Nang nong khong nhung gay met moi ma no con co the gay nguy hiem den tinh mang. (Trong anh la nguoi dang ong dang co lam diu con nong bang mot chai nuoc uong trong dot nang nong o New York nam 2008).


7. Bao lut

De du doan cac anh huong cua bien doi khi hau den thoi tiet, cac nha khoa hoc phai dung den cac thiet bi hien dai. Nhung chang can co thiet bi hien dai cung thay duoc nhung con bao khoc liet dang ngay mot nhieu hon. Trong vong chi 30 nam qua, so luong nhung con giong bao cap do manh da tang gan gap doi.



Nhiet do nuoc o cac bien va dai duong am len la nhan to tiep them suc manh cho cac con bao.

Theo uoc tinh, chi rieng o My, trong vong 100 nam qua (tu 1905 den 2005), so luong nhung con bao manh da tang khong ngung.

Neu tu 1905 - 1930 chi co khoang trung binh 3,5 con/nam thi con so nay la 5,1 trong khoang 1931-1994, va len den 8,4 tu 1995-2005.

Muc do thiet hai ve sinh mang va vat chat do cac con bao va cac tran lut loi gay ra cung dang o muc ky luc.

6. Han han



Han han gay anh huong nghiem trong den nen nong nghiep cua nhieu nuoc.

Trong khi mot so noi tren the gioi chim ngap trong lu lut trien mien thi mot so noi khac lai hung chiu nhung dot han han khoc liet keo dai. Han han lam can kiet nguon nuoc sinh hoat va tuoi tieu, gay anh huong nghiem trong den nen nong nghiep cua nhieu nuoc. Hau qua la san luong va nguon cung cap luong thuc bi de doa, mot luong lon dan so tren trai dat dang va se chiu canh doi khat.

Hien tai, cac vung nhu An Do, Pakistan, va Chau Phi dang hung chiu nhung dot han han, luong mua o cac khu vuc nay ngay cang thap, va tinh trang nay con tiep tuc keo dai trong vai thap ky toi. Theo uoc tinh, den nam 2020, se co khoang 75 trieu den 250 trieu nguoi dan chau Phi thieu nguon nuoc sinh hoat va canh tac, dan den san luong nong nghiep cua luc dia nay se giam khoang 50%.

5. Dich benh


Muoi la mot vat trung gian truyen benh nguy hiem.

Muoi la mot vat trung gian truyen benh nguy hiem.


Nhiet do tang cung voi lu lut va han han da tao dieu kien thuan loi cho cac con vat truyen nhiem nhu muoi, ve, chuot,… sinh soi nay no, truyen nhiem benh gay nguy hai den suc khoe cua nhieu bo phan dan so tren the gioi.

To chuc WHO dua ra bao cao rang cac dich benh nguy hiem dang lan tran o nhieu noi tren the gioi hon bao gio het. Nhung vung truoc kia co khi hau lanh gio day cung xuat hien cac loai benh nhiet doi.

Hang nam co khoang 150 ngan nguoi chet do cac benh co lien quan den bien doi khi hau, tu benh tim do nhiet do tang qua cao, den cac van de ho hap va tieu chay.

4. Cac tac hai den kinh te

Cac thiet hai ve kinh te do bien doi khi hau gay ra cung ngay cang tang theo nhiet do trai dat. Cac con bao lon lam mua mang that bat, tieu phi nhieu ti do la; ngoai ra, de khong che dich benh phat tan sau moi con bao lu cung can mot so tien khong lo. Khi hau cang khac nghiet cang lam tham hut cac nen kinh te.

Lay vi du, trong dot bao hoi nam 2005, bang Louisiana (My) bi thiet hai den 135 ti do la, va trong may thang tiep theo, thu nhap cua toan bang giam den 15%.


Cac con bao lon gay thiet hai kinh te den hang tram ti do la. Cac con bao lon gay thiet hai kinh te den hang tram ti do la.
Cac con bao lon gay thiet hai kinh te den hang tram ti do la.

Cac ton that ve kinh te anh huong den moi mat cua doi song. Nguoi dan phai chiu canh gia ca thuc pham va nhien lieu leo thang; cac chinh phu phai doi mat voi viec loi nhuan tu cac nganh du lich va cong nghiep giam sut dang ke, nhu cau thuc pham va nuoc sach cua nguoi dan sau moi dot bao lu rat cap thiet, chi phi khong lo de don dep dong do nat sau bao lu, va cac cang thang ve duong bien gioi.

3. Chien tranh va xung dot


Xung dot o Darfur (Sudan) xay ra mot phan la do cac cang thang cua bien doi khi hau.
Xung dot o Darfur (Sudan) xay ra mot phan la do cac cang thang cua bien doi khi hau.

Luong thuc va nuoc ngot ngay cang khan hiem, dat dai dan bien mat nhung dan so cu tiep tuc tang; day la nhung yeu to gay xung dot va chien tranh giua cac nuoc va vung lanh tho.

Do nhiet do trai dat nong len va bien doi khi hau theo chieu huong xau da dan lam can kiet cac nguon tai nguyen thien nhien. Mot cuoc xung dot dien hinh do bien doi khi hau la o Darfur. Xung dot o day no ra trong thoi gian mot dot han han keo dai, suot 20 nam vung nay chi co mot luong mua nho giot va tham chi nhieu nam khong co mua, lam nhiet do vi the cang tang cao.

Theo phan tich cua cac chuyen gia, cac quoc gia thuong xuyen bi khan hiem nuoc va mua mang that bat thuong rat bat on ve an ninh.

2. Mat da dang sinh hoc

Nhiet do trai dat hien nay dang lam cho cac loai sinh vat bien mat hoac co nguy co tuyet chung. Khoang 50% cac loai dong thuc vat se doi mat voi nguy co tuyet chung vao nam 2050 neu nhiet do trai dat tang them tu 1,1 den 6,4 do C nua. Su mat mat nay la do mat moi truong song vi dat bi hoang hoa, do nan pha rung va do nuoc bien am len. Cac nha sinh vat hoc nhan thay da co mot so loai dong vat di cu den vung cuc de tim moi truong song co nhiet do phu hop. Vi du nhu la loai cao do, truoc day chung thuong song o Bac My thi nay da chuyen len vung Bac cuc.


Doi song cua cao do bi anh huong boi bien doi khi hau.
Doi song cua cao do bi anh huong boi bien doi khi hau.

Va di nhien con nguoi cung khong nam ngoai tam anh huong. Tinh trang dat hoang hoa va muc nuoc bien dang dang len cung de doa den noi cu tru cua chung ta. Va khi cay co va dong vat bi mat di cung dong nghia voi viec nguon luong thuc, nhien lieu va thu nhap cua chung ta cung mat di.

1. Cac he sinh thai bi pha huy


San ho bi tay trang do nuoc bien am len chi la mot trong rat nhieu tac hai cua bien doi khi hau den cac he sinh thai.

San ho bi tay trang do nuoc bien am len chi la mot trong rat nhieu tac hai cua bien doi khi hau den cac he sinh thai.


Bien doi khi hau va luong cacbon dioxite ngay cang tang cao dang thu thach cac he sinh thai cua chung ta. Cac hau qua nhu thieu hut nguon nuoc ngot, khong khi bi o nhiem nang, nang luong va nhien lieu khan hiem, va cac van de y te lien quan khac khong chi anh huong den doi song cua chung ta ma con la van de sinh ton.


Viet Bao

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.