Ngu duoc la tien ha gioi

Thứ hai, 20 Tháng sáu 2005, 16:14 GMT+7


Ngu duoc la tien ha gioi
Gan day, nho tien bo trong ky thuat chan doan, kien thuc ve giac ngu - tu co che van hanh cho den tac dung tam the - da duoc thu thap nhanh va nhieu. Duoi lang kinh y hoc, giac ngu khong con la giai doan nghi ngoi thu dong, ma la quy trinh tam sinh ly chu dong va toan dien bao gom nhieu cong doan rat huu ich cho suc khoe.

Ngu de tang mien nhiem va su minh man

Cac nha nghien cuu o DH Lubeck (Duc) da theo doi va so sanh luong khang the tren hai nhom doi tuong vua duoc chung ngua viem gan sieu vi A, qua do mot nhom duoc phep ngu ngon, trong khi nhom kia bat buoc phai thuc trang. Dieu bat ngo la ham luong khang the cua nhom ngu yen, du chi sau mot dem thu nghiem, cao gap 3 lan nhom doi chieu. Ly thu hon nua, luong khang the trong nhom mat ngu tham chi thap hon tri so thong thuong sau khi chich ngua va khong co dau hieu cai thien neu cac doi tuong tiep tuc ngu khong du trong 3 dem lien tuc. Noi cach khac, kha nang phong ngua boi nhiem cua co the, cho du co duoc chuan bi, van nga ve khong chi vi mat… ngu.

Cac nha nghien cuu o Lubeck dua vao nhieu mo hinh thuc nghiem ke tiep da chung minh hoat dong cua he thong mien nhiem, cu the la quy trinh tong hop khang the va huy dong thuc bao, duoc tap trung vao ban dem, khi co the dang say giac nong. Nhu the, cho du co thuoc tot de diet sieu vi, de ngan vi trung ma kho chu vi ly do nao do lai khong the

Vai con so
- 70% la ty le mat di hieu nang hoat dong cua nguoi o do tuoi 20 - 25 sau 24 gio khong ngu. O tuoi 52 - 63 thi con so do la 30%.
- 17 gio khong ngu doi voi tai xe lai xe se khien phan xa cua ho cham di tuong duong voi tinh trang khi ho co 0,5g luong con trong mau. Cang tre, kha nang phuc hoi cang cham.


chop mat duoc thi thuoc uong vao chi them hai than. Hon the nua, bien phap co ban de bao ve suc khoe truoc moi de doa cua nguon benh ngoai lai chinh la giac ngu trong yen binh. Ai do da khong qua loi khi so sanh: "Moi yeu cau cua cuoc song bong nhien tro thanh qua tam thuong khi dung truoc mong muon duoc mot lan ngu ngon".

Khong chi rieng o Lubeck, giac ngu da tu lau duoc nhieu trung tam nghien cuu lien tuc dua len ban mo de thay thuoc tim cach ven man bi mat cua con mong lanh. Theo cac nha nghien cuu o Brandenburg, cac loai bach cau va thuc bao co cong nang truy lung doc chat, vi trung, sieu vi, te bao ung thu… bat dau hoat dong khi co the chim vao giac ngu sau, co le vi he thong mien nhiem trong ngay khong the tap trung luc luong do phai bu dau voi du loai kich ung tu ben trong va ben ngoai co the. Duoi anh huong cua nhip sinh hoc, hoat tinh khang benh cua he mien nhiem se cham dut vao 3 gio sang. Do do, nguoi cang thuc khuya thi khoang thoi gian hoat dong cua suc khang benh cang bi thu hep. Nguoc lai, nguoi tap thoi quen ngu som la nguoi biet cach noi rong gio lam viec cua khang bao.

Cung theo cac thay thuoc o thanh pho Vien (Ao), tin hieu de duoc ghi vao ky uc truong vien - nghia la kho quen sau do - chinh la cac hinh anh duoc nao phan tich trong khoang thoi gian tu 22h - 3h sang. Theo nguyen tac, kien thuc de tiep thu khi duoc ghi nhan ngay sau giac ngu. Do do, bai hoc buoi chieu se kho quen hon bai hoc giua gio buoi sang, neu hoc sinh duoc ngu trua, cho du chi ngan han. Nguoi ta da chung minh tri nho tang de dang den 30% dung luong neu hoc sinh duoc ngu 20 phut ngay sau buoi hoc. Chinh vi the ma oc sang tao, kha nang sang tac thuong co cao diem vao buoi sang som, trong khoang tu 5-7h sang, neu nha van, nha tho trong dem duoc ngu ngon. Nguoc lai, neu da mat ngu thi co nan oc bao nhieu cung khong bang thue nguoi viet gium cho duoc viec.

Nghien cuu khoa hoc bao gio cung gan lien voi dong co nao do. Cac nha nghien cuu o Colorado (My), xu so co ty le nguoi beo phi cao nhat the gioi, da phat hien giac ngu la phuong tien tuyet voi de tieu hao nang luong va ha luong duong trong mau. Ket qua nghien cuu cho thay co den 70% so nguoi ngu khong du 6 gio trong ngay la doi tuong tang trong cho den tro thanh beo phi, cho du co kieng an cu beo. Nguoc lai, luong noi tiet

5 giai doan cua mot giac ngu
Trong mot dem, giac ngu cua chung ta se trai qua tu 4 - 6 chu ky duoc lap di lap lai. Moi chu ky keo dai khoang 90 phut va duoc chia lam 5 giai doan:
1. Thiu thiu ngu. Trong giai doan nay, cac co che sinh ly cua giac ngu duoc khoi dong.
2. Giac ngu cham - nhe nhang. Cac chuc nang thuc vat cua co the cham lai.
3. Giac ngu cham - sau. Co the duoc tach ra khoi the gioi chung quanh. Tim va co bap chuyen sang trang thai nghi ngoi hoan toan.
4. Giac ngu cham - nghich. Gan giong nhu giac ngu cham - sau va chuan bi cho giai doan sau. Luc nay, cac no-ron hoat dong manh.
5. Giac ngu nghich. Khuon mat va trong mat cu dong. Hoat dong cua nao gia tang. Day la giai doan cua giac mo.
Den cuoi chu ky, chung ta quay ve voi giai doan giac ngu cham - nhe nhang (giai doan 2). Va chu ky tiep theo, giong nhu vay, se bat dau...


to insuline tang den 30% o nguoi ngu hon 6 tieng ruoi dong ho moi ngay. Do do, khong co gi ngac nhien khi luong duong trong mau cua nhieu benh nhan tieu duong tham chi tang cao buoi sang som, du nguoi benh khong he an ngot trong dem, chang qua vi mat ngu hay do khong the ngu vi ly do nghe nghiep (nguoi lam cong tac bao ve, nhan vien nha hang ban dem…).

Mat ngu - khong nen dung thuoc an than va ruou

Chinh vi moi nguy do mat ngu ma cac nha khoa hoc o DH Ravensburg (Duc) tap trung vao doi tuong cu thuc trao trao doi tieng ga bao sang. Cac nha nghien cuu o day da ghi nhan nguyen nhan gay mat ngu cho nguoi cao tuoi la do roi loan nhip sinh hoc vi co the thieu tiep xuc voi anh sang ban ngay. Do do, khong nen giu nguoi lon tuoi trong phong kin, neu muon cu ong, cu ba ngu ngon. Phan quan trong cua nha duong lao chinh la san choi ngoai vuon, chu khong phai can phong biet lap, cho du co day du tien nghi.

Cung theo thay thuoc o Ravensburg, khong nen dung thuoc an than manh cho nguoi lon tuoi vi khong ich gi. Nguoc lai, co the tu tuoi 60 se ngu de hon duoi anh huong cua cac loai thuoc vi luong dong can (homeopathy) thong qua co che tac dung tren he than kinh giao cam, thay vi truc tiep tren nao bo. Trong nhieu truong hop, chi can ap dung duoc pham co ty le can doi giua magnesium va calcium la du tao giac ngu ngon nho tac dung hop luc cua hai khoang to nay uc che hoat tinh hao dong cua noi tiet to ACTH von co khuynh huong de boc phat tren nguoi bi cang thang than kinh (stress), cung nhu khi co the buoc vao tuoi xe chieu. Day cung chinh la ly do khien nhieu nguoi than miet la suot dem khong ngu. Bang phuong phap thu hinh, cac chuyen gia nganh than kinh o Ravensburg da chung minh rang nguoi ngu ngon tren thuc te da thuc giac toi thieu 10 lan trong dem, nhung van khoe. Nguoc lai, nguoi than mat ngu thuong khi chang co may lan thuc giac nhung luon co cam giac am thi la da thuc trang thau dem. Khong can phai thuc khuya moi biet dem dai!

Sau het, ruou la mot loai thuoc an than… gia! Duoi anh huong cua do con, co the ngu say… mem. Nhung sau vai gio thi he than kinh dot ngot tro lai tinh trang hung phan. Nguoi uong ruou vi the tu gay roi loan nhip sinh hoc. Neu phai uong cho vui thi cu uong, nhung dung uong sau 21 gio. Do la loi khuyen cua thay thuoc o Colorado, noi co ruou Whisky ngon noi tieng va cung la noi co ty le ly di cao nhat nhi nuoc My.

Theo triet thuyet nha Phat, doi la be kho. Nguoi muon than than trach phan co han ma rang vot vat net thanh cao thuong tu vi minh nhu "tien phai doa". Xet cho cung thi giai phap dau co gi qua phuc tap de co the ung dung tro thanh than tien chon phong tran. Chi can biet cach tan dung giac ngu voi tri thuc khoa hoc. Chang phai ong ba ta co day: "An

5 loi ich cua giac ngu
1. Tiet kiem nang luong: than nhiet giam di khoang 1 do C, tim duoc nghi ngoi, huyet ap dong mach giam.
2. Giup tai tao te bao: co bap duoc nghi ngoi va duoc cung cap oxy nhieu hon.
3. Tang cuong suc de khang: he mien dich duoc tang cuong, bach cau va khang the duoc san xuat nhieu hon.
4. Dieu chinh lai dong ho sinh hoc cua co the: bo nao duoc nghi ngoi, hien tuong stress bi loai tru, tri nho, kha nang tap trung va kha nang tiep thu duoc cai thien dang ke.
5. Giup an ngon mieng hon: qua trinh chuyen hoa trong co the hoat dong hieu qua hon.


duoc, ngu duoc la… tien" do sao!

Giac ngu mang lai cho chung ta nhung gi?

Ve mat sinh hoc, con nguoi chung ta phai danh ra khoang mot phan ba thoi gian cua cuoc doi minh chi de… ngu. Qua lang phi chang? Hoan toan khong phai vay, neu nhu ban biet rang khi chung ta ngu, hoat dong chuyen hoa trong co the se tot hon va he mien dich se duoc tang cuong. Ngay ca khau vi cua chung ta cung se nho mot giac ngu ngon ma tro nen "nhay ben" hon.

Truoc tien, cac bac si da khang dinh rang mot giac ngu ngon se giup co the chung ta de khang tot hon truoc su tan cong cua cac vi trung. Khi ngu, bo may ben trong co the van "chay" mot cach am tham nhung tich cuc, mot vai hormone van duoc san xuat deu dan. Bac si Eva van Cauter thuoc dai hoc Chicago (My) cho rang viec thieu ngu se lam giam nhanh tac dung cua vacxin chong benh cum. Con cac chuyen gia thuoc DH Connecticut (My) thi da chung minh duoc hien tuong sut giam bach cau o cac benh nhan thieu ngu va do do, co nguy co lam gia tang kha nang ung thu vu.

Phai biet cach ngu

Can ghi nhan rang, tren thuc te, khong co khai niem cho mot thoi gian ngu goi la ly tuong: moi nguoi deu co nhip sinh hoc rieng va khac nhau. Neu thong thuong thoi gian cho mot giac ngu khoang tu 23h-7h sang thi cung co mot so nguoi, do cong viec bat buoc, da tu tao thoi quen di ngu sau nua dem va thuc day vao khoang 9 -10h nhung van khoe manh.

Hien nay, cuoc song cong nghiep khien chung ta ngu it hon khoang 1 gio so voi 20 nam truoc va 2 gio so voi nam 1910. Tuy nhien, ban dung qua lo lang khien… mat ngu them day! Dieu quan trong la hay biet hoc cach "lang nghe" cac tin hieu cua co the.

Qua cac cong trinh nghien cuu, chuyen gia nhan ra rang co the luon biet tu dieu chinh giac ngu sao cho phu hop voi cac nhu cau rieng cua no. Song, "chiec dong ho tu dong" nay cung thay doi theo tuoi tac: tre so sinh can khoang 16 gio trong ngay de ngu, trong khi nguoi lon chi can khoang 7-8 gio. Va ban cung can biet nguyen tac sau de co the tu kiem tra xem minh da co giac ngu tot hay chua: ban da thiep di mot cach tu nhien sau khi len giuong nam khoang 30 phut; cung 30 phut sau khi thuc day vao sang hom sau, ban cam thay sang khoai, thu thai va tuoi tinh.


Lam the nao de co giac ngu ngon?
Mot khong gian yen tinh (am luong khong vuot qua 45 decibel) va moi truong khong khi trong lanh trong phong ngu, do la hai yeu to quan trong hang dau. Ngoai ra, nem ngu cung phai thich hop voi gu cua ban. Co nguoi thich nam nem mem, nhung nguoi khac thi lai ngu ngon hon tren mot san nha tho cung. Co le day la thoi quen rieng cua tung nguoi da duoc luu giu lai trong ky uc tu tuoi tho. Noi chung, ban se co duoc mot giac ngu thoai mai mot khi ban da cam thay that de chiu "tai" va "tren" noi minh ngu.

Ngoai ra, nhu cau ngu cua chung ta cung se duoc tu dieu chinh cho phu hop voi tinh trang suc khoe cua co the. Nhu khi ban bi viem nhiem thi co the phai "chong tra" voi vi trung va ban se cam thay met moi, "them" ngu hon. Nhung neu ban bi tram uat thi khong nen "vui dau vao goi" ma phai co gang thuc! Vi sao? Viec thieu ngu trong truong hop nay lai la mot lieu thuoc chong tram uat that hieu nghiem, voi viec san xuat ra setoronine. Nhung nguoc lai, viec "nam nuong" qua lau (neu qua 90 phut so voi binh thuong) vao ngay nghi cuoi tuan thi qua la khong nen, vi no se khien ban bi mat ngu vao dem hom sau!

Dung xem thuong gio nghi trua

Theo thoi quen sinh hoat cua tung xa hoi, co nhung cong dong dan cu khong nghi trua: ho lam viec lien tuc suot ngay. Tuy nhien, khoa hoc da chung minh rang nghi (hoac ngu) trua la phu hop voi nhip sinh hoc cua co the va la mot nhu cau sinh ly tu nhien. Ly do: sau mot buoi sang lam viec, kha nang tu duy va the luc cua chung ta se giam di vao khoang 13h va gan nhu roi vao trang thai tri tre vao cuoi gio chieu. Do do, nghi trua la nham giup co the loai bo phan nao cac hormone gay stress, giup co the hoi phuc lai binh thuong ve the chat va tinh than va giup cac noron tai cau truc lai, cho mot tri nho tot.

Mot giac nghi trua dai 60-90 phut co gia tri ngang bang voi giac ngu toi. Nhung dung lam anh huong den giac ngu toi bang cach nghi trua som va khong keo dai qua 90 phut. Ban co the ngoi hay nam voi tu the that thoai mai. Hay tha long tay chan. Sau do, tu tu ngung suy nghi va nham mat lai. Khi tinh day, ban hay hit tho sau, duoi thang tay chan roi hay mo mat.

Hoi - dap ve giac ngu

- Chung ta ngu ngon nhat vao thoi diem truoc nua dem? SAI. Dieu do tuy thuoc vao nhip sinh hoc cua moi nguoi. Tuy nhien, 3 gio dau tien cua giac ngu la thoi diem giup co the phuc hoi tot nhat.
- Thuc giac luc nua dem la hien tuong mat ngu? SAI. Hien tuong nay la binh thuong. Nhung neu ban thuong xuyen thuc giac qua 2 lan trong mot dem va lap lai trong mot thoi gian dai thi nen di gap bac si.
- De de ngu, hay "dem sao"? DUNG va SAI. De co the de di vao giac ngu, ban hay vut bo tat ca cac suy nghi mang tinh suy xet hay phan tich. Do do, "dem sao" co the la mot phuong phap tot. Nhung dieu cot loi la ban phai de tri tuong tuong cua minh bay bong thi moi co the de nhe nhang chim vao giac ngu.
- Stress se lam mat ngu? DUNG. Stress khien chung ta lo au nen kho ngu. Stress con lam xao tron den ca giac ngu o giai doan cuoi.
- Tam nuoc nong se giup ngu ngon? SAI. Su gia tang nhiet do cua co the khong thuan loi cho viec chop mat, tham chi no con co tac dung nguoc lai.
Van dong nhieu truoc khi ngu thi tot? SAI. Sau 17h, van dong co bap nhieu se "dun nong" co the va phong thich adrenaline khien gia tang trang thai tap trung va tinh tao.
- Khi tinh giac vao ban dem va khong the ngu lai duoc thi hay thuc luon? DUNG. Dung nghi la ban se ngu lai duoc ngay lap tuc. Thuong thi phai doi khoang 90 phut sau moi co the ngu lai duoc. Cho nen tot nhat la ban hay buoc ra khoi giuong, doc sach hay nghe nhac hoac lam mot chuyen gi do va cho doi den khi giac ngu quay tro lai. Khong nen co gang "vo" giac ngu tren giuong, se khong co ket qua.
- Thieu ngu thi se chet? DUNG. Mot nguoi My da dat ky luc thuc trang suot 7 ngay dem lien tuc. Va sau do, cac bac si da ghi nhan o anh ta nhieu roi loan ve tam than va the chat: tri nho giam, mat tap trung, ngon ngu bi roi loan, cau gat, so hai, tay chan te cung, mat thang bang co the.

(Theo BS Luong Le Hoang - CNTD)



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.