Chau A chien truong moi cua cay trong GM

Chủ nhật, 29 Tháng tám 2004, 03:14 GMT+7

Quyet dinh cho phep thu nghiem cay trong chuyen doi gien (GM) tren canh dong o Thai Lan, mot trong nhung quoc gia san xuat nong pham hang dau chau A, bao hieu chau luc nay dang tien gan toi viec su dung loai san pham gay tranh cai tren, bat chap su phan doi cua cac nha bao ve moi truong.

Nguyen nhan: Doi!


Chau A chien truong moi cua cay trong GM
Ngo Roundup Ready.

Thu tuong Thai Lan Thaksin Shinawatra tuyen bo vao cuoi tuan truoc rang ong da cho phep tien hanh cac cuoc thu nghiem. Nhieu quoc gia khac duoc trong doi se lam theo, trong khi Philippines va Trung Quoc da co nhung don dien lon san xuat cac cay trong GM nhu ngo va bong vai. Nhat Ban da cho phep thu nghiem tren thuc dia cai goi la ""sieu thuc vat"" cach don hon 15 nam song tu do toi nay, dao quoc nay van than trong va chua cho phep canh tac cay GM. Australia va New Zealand gan day da bot phan doi va to dau hieu san sang xem xet thu nghiem sinh vat chuyen doi gien (GMO).

My la nuoc san xuat GMO lon nhat the gioi va gap nhieu kho khan trong viec thuyet phuc cac quoc gia khac, tu chau Au cho toi chau Phi va Trung Dong, chap nhan san pham GM. Tuy vay, theo cac nha phan tich cong nghiep va tham chi cac nhom phan doi GMO, cac nuoc chau A co xu huong ung ho san pham GM. Nguyen nhan? Cheng Luk-ki, giam doc nghien cuu khoa hoc va bao ton cua Green Power tai Hong Kong, cho biet: ""Noi chung, chau A ngay cang co quan diem thoang hon voi GMO boi nhieu quoc gia dang phat trien va can tim cach thuc de dang de nuoi song dan so dang tang nhanh. Ho can san xuat du luong thuc va san sang chap nhan moi thu hua hen dieu do"".

Cay trong GM la thuc vat co bo gien bi bien doi nham tang cuong cac tinh trang co loi nhu gia tri dinh duong, va loai bo tinh trang bat loi nhu de bi sau benh pha huy. Chung mang lai cac vu mua boi thu va san luong cao hon. Nhieu nguoi noi rang cay GM la nhung "cu ca rot" treo lo lung truoc mat nong dan ngheo tai chau A - noi co khoang 720 trieu nguoi song duoi muc ngheo kho.

Tuy nhien, theo nhieu nguoi phan doi GMO, loai cay trong nay nguy hiem va cach chung duoc ban se lam pha san nhieu nong dan - nhung nguoi hy vong kiem song tu viec trong cay GM. Ho noi GMO la ""cac giong sieu hang, co the day nhieu loai thuc vat khac toi cho tuyet chung". Ho cung lo so cay trong GM chua duoc thu nghiem day du va co the gay hai cho suc khoe con nguoi.

Su phan doi ngay cang tang boi cac cong ty phuong Tay kiem soat hoat dong phan phoi hat giong GM. Nhung cong ty nay buoc nong dan ky ket cac hop dong trong do quy dinh phai mua hat giong moi tu nha cung cap, khong duoc giu lai hat cua vu truoc de gieo trong vu sau. Thuong thi nong dan khong the thuc hien dung cac dieu khoan tren va do do ngay cang doi ngheo...

Chau A - diem nong moi

Nhieu quoc gia giau, dac biet la tai chau Au - noi cong chung chong thuc pham GM kich liet, da vuot qua duoc su phan doi nay. Ket qua la cac nhan vien cuu tro nhu Ramesh Kadkha, thuoc Nhom xoa doi giam ngheo Action Aid, tin rang chau A hien tro thanh diem nong moi lien quan toi viec chap nhan GMO. Kadkha noi: ""Mot so chinh phu rat ngheo va khong manh. Ho bi thu hut boi nhung loi hua hen cua cac cong ty GMO lon. Tuy nhien, nhung loi hua hen va vien canh kiem duoc nhieu tien cung di kem voi cac... dam may den"".

Cac nha chi trich cho rang he thong quan ly yeu o chau A tao cho cho cac cong ty da quoc gia GMO hoanh hanh. Chang han, An Do la mot vi du dien hinh ve nhung sai sot khi cac bien phap kiem soat long leo. Tai nuoc nay, hang nghin nong dan mac no nhieu hon sau khi hat bong chuyen doi gien do Cong ty Cong nghe Sinh hoc Monsanto cua My tuyen bo se thuc day san luong lai that bai. Vandana Shiva, nguoi sang lap to chuc tinh nguyen mang ten Hiep hoi Nghien cuu Vi Khoa hoc, Cong nghe va Sinh thai, cho biet: ""Co mot vu kien Monsanto dang cho Toa an toi cao nuoc nay xet xu, boi cong ty tren da co vuot qua he thong quan ly yeu kem cua chung toi"".

Chac chan la khong phai moi quoc gia o chau A deu bi thuyet phuc ve gia tri cua cac cay trong GM. Pakistan, noi cac bien phap kiem soat rat long leo, cung tuyen bo trong tuan nay se tim ban hanh cac dao luat tuong tu. Achmad Suryana, giam doc Co quan Nghien cuu va Phat trien thuoc Bo Nong nghiep Indonesia, noi: ""Chung toi coi mo doi voi nghien cuu cay trong chuyen doi gien song rat than trong truoc khi de nghi cho phep thu nghiem tren canh dong mo"". Tuy nhien, cac quoc gia khac duong nhu bi hap dan boi cay GM.

Thai Lan so lo "chuyen tau sinh hoc"

Tro lai voi Thai Lan, viec Thu tuong Thaksin Shinawatra bat den xanh cho cuoc thu nghiem GMO se dan toi su ra doi cua cac don dien thuong mai cung nhu san pham GM nhap khau. Phat bieu truoc Uy ban Chinh sach Cong nghe Sinh hoc Quoc gia do ong lam chu tich, Thu tuong Thaksin noi: ""Moi san pham GM duoc khoa hoc chung minh la an toan doi voi nguoi va khong de doa moi truong se duoc phep nhap khau, san xuat hoac duoc ban tai thi truong trong nuoc. Chinh phu se khong de cho dat nuoc bi nho chuyen tau cong nghe sinh hoc. Tuy nhien, chung ta se ap dung moi bien phap de bao ve tai nguyen sinh hoc quoc gia"".

Thu tuong Thaksin tin tuong Thai Lan se khong doi mat voi cac rao can thuong mai boi cac nha nhap khau lon, bao gom nhieu nuoc chau Au, da chap nhan san pham GM. Ong Thaksin bac bo luan dieu rang chinh phu Thai Lan da bi My thuyet phuc (My se som ky ket hiep dinh thuong mai tu do voi Thai Lan).

Sakarinrd Bhumiratana, chu tich Co quan Phat trien Khoa hoc va Cong nghiep Quoc gia (NSTDA) cho rang quyet dinh cua Chinh phu duoc dua tren cac nghien cuu toan dien cung nhu quan diem cua nguoi tieu dung doi voi cong nghe nay. Ong noi: ""NSTSA va chinh phu se chiu trach nhiem ve moi thiet hai do quyet dinh cua chung toi gay ra"". NSTDA da dua ra ba de xuat de ong Thaksin lua chon: Bien Thai Lan tro thanh nuoc xuat khau GMO lon; thuc day cay trong GM cung nhu cay binh thuong; hoac tro thanh nuoc khong co cay GM.

Theo ong Sakarinrd, su lua chon thu hai se cho phep Thai Lan ""tom gon ca thi truong GM lan cay trong binh thuong"". Chinh phu se giup cac nong dan ""truyen thong"" bao ve canh dong cua ho khoi GMO. Cac quy dinh lien quan toi thu nghiem tren canh dong va thuong mai hoa san pham GM se co hieu luc trong vong ba thang toi. Trong khi do, Luat An toan Sinh hoc se duoc soan thao vao cuoi nam 2005. Ong Sakarinrd noi rang lenh cam thu nghiem GM tren thuc dia, do noi cac ap dat vao nam 2001, se bi do bo, cho phep chinh phu va cac co quan tu nhan hoan tat cac cuoc thu nghiem an toan sinh hoc cap III ve cay GM. Theo huong dan quoc te, cay GM phai trai qua phong thi nghiem, thuc nghiem va kiem tra tren canh dong mo truoc khi duoc phep trong thuong mai. Cac loai cay trong GM khac, se duoc thu nghiem tren canh dong mo, bao gom ot, ca chua, du du, gao va phong lan.

Ke khoc... nguoi cuoi

Nhung nguoi ung ho da dang sinh hoc va cac nha bao ve moi truong rat that vong truoc quyet dinh tren. Witoon Lianchamroon, giam doc Biothai, cho biet quyet dinh do la ""cuc ky nguy hiem"" doi voi nganh nong nghiep Thai Lan. ""Cay trong GM se xam luoc va pha huy cac giong ban dia, nen dat nuoc nay se doi mat voi cac rao can thuong mai tu nhung quoc gia noi nguoi tieu dung phan doi GMO"", ong noi.

Lianchamroon buoc toi Thu tuong Thai Lan rut lai loi hua duy tri lenh cam cac cuoc thu nghiem GM tren canh dong mo cung nhu thuong mai hoa chung neu chua co Luat An toan Sinh hoc; dau hang truoc ap luc cua My, gay thiet hai cho nong dan cung nhu tai nguyen sinh hoc quoc gia. My da su dung hiep dinh thuong mai tu do nhu mot cong cu mac ca de vun ven loi ich cho cac nha san xuat cay GM.


Chau A chien truong moi cua cay trong GM
Phan doi cay trong GM tai Bangkok.

Nha van dong Pajwajee Srisuwan thuoc Nhom Hoa Binh Xanh cho biet Thai Lan chac chan se thua thiet do su phan doi tu nguoi tieu dung tai chau Au va Nhat Ban.

Cac nha xuat khau gao hang dau Thai Lan khuyen cao tu kinh nghiem xuat khau cua ho: Khong co mot nguoi tieu dung nao muon mua san pham GM. Cac nha nhap khau, dac biet la chau Au, se yeu cau hang hoa khong co thanh phan GM hoac giay chung nhan khong GMO doi voi gao va nong pham khac tu Thai Lan. Mot chinh sach nhu vay se lam Thai Lan co nguy co mat di nhieu thi truong. Cac giam doc tai tap doan Charoen Pokphand, mot lien hiep nong nghiep khong lo, cho toi nay van chua the hien su ung ho viec thuong mai hoa thuc pham GM mac du noi ro rang ho coi cong nghe nay la su lua chon kha thi de tang san luong cay trong.

Tuy nhien, cuc truong Cuc Nong nghiep Thai Lan Chakan Saengraksawong noi rang quyet dinh cua ong Thaksin se giup thuc day chuong trinh thu nghiem cay GM nham phat trien cac giong tot hon, cung nhu nghien cuu tac dong cua chung doi voi cay binh thuong va he sinh thai. Con Cong ty Monsanto cho biet rat hanh phuc. Kongtat Chanchai, nguoi phat ngon cua Van phong Cong ty tai Thai Lan, noi: ""Day la quyet dinh dung dan. Chinh sach nay se cho phep chung toi thu nghiem tren canh dong va thuong mai hoa ngo Roundup Ready va giong bong GM khang thuoc diet co cua Monsanto"". Ngo Roundup Ready cua Monsanto dang duoc phat trien trong phong thi nghiem boi cac nha nghien cuu tai DH Mae Jo, Chiang Mai.

Hien mot mang luoi chong GMO da duoc thanh lap, bao gom cac nhom nong dan nong nghiep tu nhien, cac nha bao ve moi truong, cac nha xuat khau nong pham, chuyen gia nong nghiep va nguoi tieu dung. Nhung nhom nay se hop tac voi Nhom Hoa Binh Xanh va cac to chuc moi truong quoc te khac tien hanh hoat dong ngan chan viec chinh phu Thai Lan voi vang cho phep trong va nhap khau cac san pham GM.

Cach day ba thang, mot cuoc tranh cai moi ve cay trong GM lai no ra o chau Au khi Uy ban chau Au tuyen bo EU se cho phep nhap khau cay trong GM trong vong nam nam toi.


Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.