Bao dong nguy co o nhiem chat thai huu co ben

Thứ hai, 09 Tháng năm 2005, 09:28 GMT+7


Bao dong nguy co o nhiem chat thai huu co ben
Luon co nhung canh bao cua cac nha khoa hoc ve su nhiem doc cac chat PCBs trong cac loai ca co nhieu mo.

"Cac chat thai huu co ben (POPs) luon tiem tang trong khong khi, thuc an nuoc uong sinh hoat hang ngay va co the gay nhieu benh. Tuy nhien nguoi dan van chua co y thuc tu bao ve minh, bao ve moi truong", TS Nguyen Trung Viet, Truong phong Quan ly chat thai ran TP HCM trao doi voi TS.

"Da den luc cac nha khoa hoc len tieng bao dong ve tinh trang nay", ong Viet noi.

Theo thong ke cua Bo Tai nguyen moi truong, cac tinh thanh trong ca nuoc deu ton luu mot khoi luong lon cac loai POPs, trong do co DDT, Dioxin, dau bien the chua PCB (Polychlorinated Biphenyl) va cac chat tuong tu PCB, la nhung hop chat huu co doc dung dau bang danh sach 12 loai doc chat nguy hiem.

Cuc Bao ve moi truong cung khao sat dot 1 vao nam ngoai tai 31 tinh thanh trong ca nuoc, da phat hien khoang 8.000 tan dau cac loai co chua chat PCB va nhung hop chat tuong tu PCB o rai rac khap noi. Tuy nhien nhieu nha khoa hoc cho rang con so nay chua phan anh dung thuc trang nhiem doc PCB trong sinh hoat hien nay, ma thuc te con cao hon rat nhieu.

Canh bao cua Chuong trinh moi truong Lien Hiep quoc (UNEP) qua nhieu cong trinh nghien cuu cho thay, POPs vo cung ben vung, ton tai lau dai trong moi truong, co kha nang tich luy sinh hoc trong nong san, thuc pham va trong cac nguon nuoc gay ra hang loat benh nguy hiem doi voi con nguoi, dac biet la benh ung thu. Da co rat nhieu nghien cuu chung minh rang POPs co the phat tan di rat xa, ton luu va tich tu trong chuoi thuc pham cung nhu trong mo te bao cua dong vat.

UNEP dac biet canh bao doi voi hop chat PCB, do dac tinh sinh ra tu nhieu hoat dong hang ngay cua con nguoi. Ly do vi PCB thuong xuat hien o dang dau thai tu cac thiet bi dien trong gia dinh, cac thiet bi su dung trong nganh dien nhu may bien the, tu dien, den huynh quang, dau chiu nhiet, dau bien the... PCB con duoc thai ra qua chat lam mat trong truyen nhiet, trong cac dung moi che tao muc in, nganh cong nghiep san xuat son cung nhu trong qua trinh san xuat cua nhieu nganh cong nghiep khac.

Qua nghien cuu khao sat thuc dia, nhom cac nha khoa hoc Vien Tai nguyen moi truong (IER) thuoc Dai hoc quoc gia TP HCM cho biet, hien nay cac nguon PCB da duoc tim thay rat nhieu trong nhung moi truong khac nhau nhu dat, khong khi, nuoc... do viec xa thai cua cac hoat dong san xuat cong nghiep, sinh hoat hoac do viec su dung, ton tru, van chuyen, tieu huy va tham chi do su co that thoat. Mot nha khoa hoc to ra lo ngai: "Ngay trong nha, neu khong can than cung co nguy co PCB de doa tu nhung thiet bi sinh hoat gia dinh".

Ong Eirik Wormstrand, chuyen gia du an VIE-1702 cua Lien Hiep Quoc cung cho biet nhung san pham gia dinh nhu binh ac quy voi pin axit chi thai, man hinh may vi tinh hay ti vi voi cong tac thuy ngan, thuy tinh cua den chan khong, cac thuy tinh hoat tinh khac... deu da the gioi xep loai la chat thai ran nguy hai. Do do trong pham vi gia dinh, khi su dung nen can than va "su dung co hieu biet".

Pho giao su, tien si Huynh Thi Minh Hang va tien si Le Thanh Hai thuoc IER, xuat phat tu nhung lo ngai tren, da de nghi dua du an "Nghien cuu anh huong cua cac chat o nhiem huu co ben len con nguoi va moi truong, de xuat chien luoc giam thieu kha nang phat thai vao moi truong o khu vuc TP HCM" thanh mot trong nhung noi dung Quy hoach chien luoc quan ly moi truong TP HCM den nam 2010 do Van phong dieu phoi quan ly moi truong chap but.

Hai nam truoc, nhom cua giao su Chu Pham Ngoc Son thuoc Trung tam dao tao phan tich sac khi tung tien hanh mot cuoc nghien cuu voi noi dung tuong tu. Ket qua cung khien cac nha khoa hoc dang lo ngai ve tinh trang nhiem PCB tren nhieu doi tuong thuy san, nong san thuc pham do anh huong cua moi truong xung quanh.

Pho giao su, tien si Pham Huu Ly o Vien Hoa hoc, thuoc Vien khoa hoc va cong nghe Viet Nam khang dinh, da co rat nhieu nghien cuu cua cac nha khoa hoc tren the gioi ve anh huong cua cac chat POPs ma dien hinh la PCB doi voi con nguoi. Cac trieu chung nhiem doc cho nguoi va dong vat chu yeu thuong xuat hien qua duong tieu hoa va ho hap.

Nhiem doc o muc do cao va cap tinh se bi bong da, tray da, thay doi cau truc cua da va mong tay, thay doi chuc nang gan va he thong mien dich; anh huong den he ho hap gay dau dau, suy nhuoc than kinh, hoa mat, mat tri nho, hoang loan va bat luc. Nhiem doc man tinh voi nong do PCB du nho cung dan den pha huy gan, roi loan sinh san va dac biet la bien doi gen gay hang loat benh nguy hiem nhu ung thu, quai thai, di dang va nhung van de khac anh huong den moi sinh, moi truong. Ve mat hoa hoc, PCB de bi oxy hoa tao thanh cac hop chat vo cung doc hai khac nhu Dioxin hoac cac hop chat Furan.

Chinh tinh chat doc hai cua cac loai hop chat nay va su phat tan rong vao nhieu moi truong song, trong khi nguoi dan hoan toan chua y thuc duoc nguy co nhiem doc, da khien cho cac nha khoa hoc lo lang. Ong Nguyen Trung Viet cho biet, khi nguoi dan su dung binh ac quy, thiet bi tivi, may vi tinh hay dot mot bao bi bang nilon... cung da thai ra khong khi mot luong nho cac hop chat POPs. Nhieu khu cong nghiep dang xu ly rac cong nghiep bang cach dot, phat tan POPs vao khong khi.

Dac tinh cua POPs la khong mau, khong mui, khong vi nen kho nhan biet bang cac giac quan; nang hon nuoc nen thuong hay lang dong duoi day song ngoi, kenh rach; ben nen khong chay het khi dot ma chuyen sang dang khi voi tam phat tan rong va nguy hiem hon... Ong Viet cho rang nguoi dan can nang cao y thuc trong bao ve moi truong song cua minh de phong tranh nhiem doc POPs, va nhat la nhiem PCB. "Nhieu truong hop phat hien bi ung thu hay nhung benh nguy hiem nhung khong the tim ra nguyen nhan gay benh, thi phai nghi den nguyen nhan nhiem doc moi truong song, ma trong do PCB co the la mot tac nhan", ong Viet khang dinh voi TS.

Phong benh hon chua benh, ong Viet cho rang, doi voi gia dinh khi bo rac nen tien hanh phan loai chat thai ran ngay tu dau de de dang xu ly. Nhung thiet bi dien hu hong khong tai su dung tai cho ma phai duoc cac don vi co chuc nang va giay phep thu gom de xu ly theo quy trinh khoa hoc.

Cac nha khoa hoc thuoc IER cung de nghi So Tai nguyen moi truong tang cuong quan ly Nha nuoc doi voi cong tac ton tru, van chuyen va bao quan cac chat POPs. Dac biet can thiet thanh lap mot Trung tam Dao tao, tu van quan ly POPs va cac chat thai nguy hai nham nang cao y thuc bao ve moi truong cua cong dong.

Phan Anh



Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.