Ho Hoan Kiem va Thanh Thang Long Xua

Chủ nhật, 10 Tháng tám 2008, 11:28 GMT+7

Ho Hoan Kiem hien nam o Trung tam thu do Ha Noi, co Den Ngoc Son -Thap Rua - Dai Nghien - Thap But. Co truyen thuyet vua Le Thai To tra guom cho Rua than, cung voi nhung canh quan va di tich quanh ho, thi ho qua la mot vien ngoc lung linh cua dat nuoc.

 ho guom

Luc vua Ly Thai To ve Thǎng Long, chac canh quan con hoang so, noi noi ngon ngang be bon, luc nay van chua hinh thanh Ho Guom. Boi cǎn cu vao tam ban do duoc ve nǎm 1490, tu thoi Hong Duc mang ten "Trung Do do", cach thoi vua Ly dinh do dung 480 nǎm, van thay bon phia Kinh thanh menh mang song nuoc.

Nhin tren ban do, so sanh voi vi tri ngay nay thi thay: phia dong co song Hong, nuoc do phu sa. Phia bac co song To Lich noi voi song Hong o doan Cho Gao, chay vong qua Hang Luoc, Quan Thanh, den Thuy Khue - dau lang Ho Khau, lai noi voi Ho Tay bang hai cua lon, den doan cho Buoi, Nghia Do, lai noi voi song Thien Phu. Song Thien Phu thoi nay hay con rat rong, chay tu song Hong, o doan Phu Gia, Nhat Tan, theo huong bac - nam, den cho Buoi thi noi dong voi song To Lich cung xuoi xuong phia nam, hoa voi nuoc song Nhue.

V

ung Vǎn Mieu va Bay Mau luc ay la mot ho nuoc rat rong. Nhin tren ban do, thay nuoc mot mang dai uon luon toi may km, lam cho khu vuc Vǎn Mieu bi nuoc bao quanh nhu mot hon dao, ma tren ban do ghi la Dai Ho, va con nhieu ho, ao, ngoi, lach khac.

Ho Hoan Kiem luc ay chua hinh thanh, no la mot nhanh cut cua song Hong, khoi nguon tu cho Benh vien Huu nghi, chay ngang doan cuoi duong Tran Hung Dao, Ly Thuong Kiet, Hai Ba Trung, len den tan man Cau Go, Hang Dao. Mat nuoc co hinh loe that khong bang nhau. Nhin tren ban do ma uoc doan thi doan rong nhat, to gap nhieu lan song To Lich thoi ay, ma song To Lich ngay xua thi thuyen nguoc xuoi tap nap, van con luu lai trong cau ca dao:

Song To nuoc chay trong ngan

Con thuyen buom trang chay gan chay xa

Thon thon hai mui cheo hoa

Luot di luot lai nhu la buom bay

Con thanh Thǎng Long, luc nay da duoc xay dung rat hoan chinh. Thanh co hai lop: vong Hoang thanh va Cam thanh. Nhin tren ban do, vong Hoang thanh uon luon nhu mot la co bay. Thanh co ba cua: cua Dong Mon uoc doan quang pho Cua Dong. Nam Mon o quang gan pho Cao Ba Quat, va cua Bao Khanh o quang khu trien lam Giang Vo - Ngoc Khanh. Boi nhin tren ban do, vung Vǎn Mieu lui sau hon so voi cua Bao Khanh, theo mot duong thang tu dong sang tay.

Vong Hoang thanh bat dau tu goc nga ba song To Lich va Thien Phu, cho dau cho Buoi sang Cau Giay, vong theo duong La Thanh xuong Giang Vo, ngoat ve phia dong theo duong Giang Vo den Kim Ma, uon nhe sang cho vuon hoa Le Truc, roi theo duong Tran Phu, den cho pho Ha Trung, nguoc len huong bac, song song voi pho Phung Hung, den cho vuon hoa Hang Dau, roi re ve phia tay, vong theo song To Lich (pho Quan Thanh) Hoang Hoa Tham, den cho Buoi la het mot vong Hoang thanh.

Khu vuc Cam thanh xua rat rong, duoc xay theo hinh chu nhat. Gioi han tuong phia tay vuong goc voi lang Ho Khau. Phia bac chay doc duong Hoang Hoa Tham, Phan Dinh Phung. o quang nay, vao khoang nǎm 1520, thoi vua Le Tuong Duc, da co mot lan thay doi. Dai Viet su ky Toan thu tap bon co viet: "Luc ay Vua thich xay ho dung dien, dap thanh to rong may nghin truong, bao vay ca dien Tuong Quang, quan Tran Vu, chua Thien Hoa o cua phuong Kim Co, tu phia Dong toi phia Tay Bac, chan ngang song To Lich, tren dap hoang thanh, duoi lam cua cong...".

Tiep den doan Cam thanh phia dong, chay song song sat voi Hoang thanh, tu quang Hang Dau, doc pho Phung Hung, roi re vuong goc ve phia nam, chay doc ben trong duong Tran Phu, cho Cot Co, Bao tang Quan doi, qua pho Doi Can, den Lieu Giai thi vuong goc voi lang Ho Khau. Trong Cam thanh co dien Kinh Thien, dien Van Tho, Thai Mieu, Dong Cung, v.v. Nhin tren ban do ma uoc doan, thi trung tam Cam thanh la cho Quang truong Lǎng Bac bay gio...

Vua Le Loi len ngoi 1428, mat nǎm 1433. Sau muoi ba nǎm sau moi co ban do Hong Duc (1490) ma nhin tren ban do luc nay, Ho Guom van chua hinh thanh. Ngay ca cac tam ban do sau nay nhu: "Trung do son xuyen hinh thang chi do" ve nǎm Canh Hung 31 (1770), "Trung do Thǎng Long thanh nhat phu nhi huyen do" (the ky thu 17), "Trung do nhat phu nhi huyen chi hinh va Thǎng Long thanh nhat phu nhi huyen". Co loi tua nǎm Gia Long thu chin (1810) den tam ban do "Thǎng Long thanh Phung thien nhat phu nhi huyen" thi van thay song Hong noi nhanh vao Ho Guom.

Khong biet sau do ho duoc hinh thanh tu thoi gian nao, den tam ban do tinh thanh Ha Noi ve nǎm Minh Mang thu 12 (1831) thi Ho Guom da gan nhu ngay nay, Ho hien dien tren tam ban do duoc ghi la "Ta Vong".

Nhu vay la cǎn cu vao nhung tam ban do thoi Le, thoi Nguyen, co the suy doan: vao khoang nǎm 1428, vua Le Thai To len ngoi, nha vua cung doan thuyen ngu di tu song Hong, re vao nhanh, ma doan gan cuoi la ho Hoan Kiem bay gio, luc ay cac phuong nghe, lang xom, pho xa da tro nen dong vui nhon nhip. Va chinh noi nay, nha vua da tra guom cho Rua than, roi trai qua hang may trǎm nǎm "gio mua bien doi", va qua trinh do thi hoa, ho duoc lap dan, con lai nhu ngay nay.

Huyen thoai Ho Guom la mot bang chung cho long yeu hoa binh thiet tha cua nguoi Viet Nam, cua Thǎng Long - Ha Noi. Dat nuoc bao gio cung muon hoa binh de dung xay, nhung neu co xam luoc, thi guom cua Than linh nuoc Nam, lai duoc trao cho mot dan toc anh hung bat khuat de bao ve ven toan dat nuoc ma cac vua Hung da co cong tao dung tu 4.000 nǎm truoc.

Theo: Vǎn Sau (Bao Nguoi Ha Noi)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.