Sau Ngo Bao Chau la nha toan hoc Vu Ha Van

Thứ tư, 08 Tháng chín 2010, 06:10 GMT+7

Sau bai viet sau sac ve GS Ngo Bao Chau danh cho doc gia TS voi tua de "Ky tich Ngo Bao Chau ha guc luan thuyet Gioi Bat Chuoc" , hoc gia Ham Chau tiep tuc dua chung ta den voi vi giao su cung rat tre cua Viet Nam, thuoc hang nhung nha toan hoc noi danh tren pham vi toan the gioi. Anh la Vu Ha Van, con trai nha tho Vu Quan Phuong. Voi nhung gi ma Vu Ha Van dang the hien, chung ta co quyen hy vong, sau Ngo Bao Chau, van co nhung tai nang co the buoc len dinh vinh quang cua tri thuc the gioi. Duoi day chung toi tran trong dang tai nguyen van bai viet cua tac gia (tit do Toa soan dat. Tit nguyen ban cua tac gia Ham Chau la: GS Vu Ha Van, nha toan hoc nguoi Viet duoc tang Giai thuong Polya)

» GS Ngo Bao Chau cong bo Quy Vi tinh than hieu hoc
» GS Nguyen Lan Dung: Cai gi lam nen Ngo Bao Chau?
» Ky tich Ngo Bao Chau ha guc luan thuyet Gioi Bat Chuoc
» GS Ngo Bao Chau nhan danh hieu "Cong dan thu do uu tu"

Vu Ha Van sinh nam 1970. Anh da cong bo 80 cong trinh toan hoc tren cac tap chi quoc te hang dau. Cung nhu Ngo Bao Chau, anh van giu quoc tich Viet Nam va duoc cong nhan la giao su kiem chuc tai Vien Toan hoc (thuoc Vien Khoa hoc va Cong nghe Viet Nam).


Sau Ngo Bao Chau la nha toan hoc Vu Ha Van?
GS Vu Ha Van (phai) la con trai nha tho Vu Quan Phuong.

Duoc tang Giai thuong Polya nam 2008

Day la giai thuong do Hoi Toan cong nghiep va ung dung (Society for Industrial and Applied Mathematics/ SIAM) cua My lap ra tu nam 1969, trao 2 nam mot lan, lan luot cho nhung ung dung noi bat ve ly thuyet to hop hoac nhung dong gop noi bat trong cac linh vuc khac ma George Polya tung yeu thich nhu: ly thuyet xap xi, giai tich phuc, ly thuyet so, da thuc truc giao, ly thuyet xac suat, v.v. Giai thuong chu yeu danh cho nhung cong trinh moi, hiem khi cho thanh tuu trong qua khu.

SIAM duoc thanh lap nam 1952, dat tru so chinh tai Philadelphia (My), co 12.000 thanh vien ca nhan va 500 thanh vien tap the (gom cac truong dai hoc, vien nghien cuu, xi nghiep cong nghiep, cong ty dich vu, tu van dan su va quan su khap the gioi).

Qua trinh xet chon nguoi trung giai duoc tien hanh nghiem ngat. Uy ban Giai thuong duoc lap ra it nhat 18 thang truoc ngay tang giai; phai tham khao rong khi xet chon; co nhan xet bang van ban truoc 10 thang, v.v.

Nguoi trung giai duoc tang mot tam huy chuong va 20.000 USD. Lan trao Giai thuong Polya nam 2008 danh cho nhung ung dung cua ly thuyet to hop. Nguoi duy nhat duoc tang giai la nha toan hoc Viet Nam Van H. Vu (tuc Vu Ha Van). Cum cong trinh nhan giai lan nay duoc anh doc lap thuc hien, truoc khi quen biet nha toan hoc My goc Hoa rat noi tieng Terry Tao.

Ta co the doc ban tom tat tieu su khoa hoc cua GS Vu Ha Van (nguyen van bang tieng Anh) duoc SIAM cong bo tren Internet:

Sinh o Ha Noi, Viet Nam, Vu tot nghiep cu nhan tai Dai hoc Eotvos, Budapest, Hungary nam 1994, do tien si tai Dai hoc Yale, My, nam 1998 duoi su huong dan cua GS Laszlo Lovasz, nguoi duoc tang Giai thuong Polya nam 1979. Sau thoi gian lam hau tien si tai Vien Nghien cuu cap cao (IAS) Princeton va tai Ban Nghien cuu cua Microsoft, tu nam 2001 den 2005, ong lam viec tai Dai hoc California o San Diego, voi tu cach tro ly giao su, pho giao su va giao su (full professor). Tu mua thu nam 2005, ong tro thanh giao su Khoa Toan Dai hoc Rutgers. Ong la giao su thinh giang cua Dai hoc Paris 6 nam 2006. Linh vuc ong nghien cuu bao gom: toan hoc to hop, xac suat, va ly thuyet so cong tinh. Ong da hai lan nhan duoc Giai thuong Sloan danh cho cac tai nang tre o My khi viet luan an tien si (1997), va khi lam nghien cuu vien (2002), roi Giai thuong NSF Career (2003). Ong la thanh vien Vien Nghien cuu cap cao Princeton trong nhung nam1998, 2005, va 2007; lan cuoi la nguoi lanh dao nhom du an So hoc to hop.

Tinh den nay, so nha toan hoc duoc tang Giai thuong Polya van con rat it, va ho deu la nhung nha toan hoc hang dau.

La ban nghien cuu than thiet cua “Mozart trong toan hoc”

Chung toi muon noi toi Terence Chi-Shen Tao (Dao Triet Hien), thuong duoc goi than mat la Terry Tao, mot “quai kiet” trong lang toan the gioi hien nay.


Sau Ngo Bao Chau la nha toan hoc Vu Ha Van?
Nha toan hoc nguoi My goc Hoa Terry Tao (ben phai) an com tai nha rieng cung gia dinh GS Vu Ha Van o Princeton.

T. Tao sinh nam 1975 tai Adelaide, Australia trong mot gia dinh nguoi Hoa, bo la bac si, me la giao vien day toan. Moi hon 2 tuoi, nho “hoc mot” toan va tieng Anh qua ti-vi, Tao da day lai hai mon nay cho mot cau be 5 tuoi! Den 9 tuoi, Tao duoc nhan vao chuong trinh nghien cuu tai nang dac biet cua Dai hoc Johns Hopkins o My. Moi 10 tuoi, Tao lot vao doi tuyen quoc gia Australia di du Olympic Toan quoc te va doat huy chuong dong; nam sau, doat huy chuong bac; roi den nam 13 tuoi, doat huy chuong vang. T. Tao la nguoi doat huy chuong vang it tuoi nhat trong lich su cac Olympic Toan quoc te.

17 tuoi, Tao duoc tang bang thac si tai Australia, va nhan duoc hoc bong sang My hoc tiep. 20 tuoi, Tao bao ve thanh cong luan an tien si tai Dai hoc Princeton danh tieng; 25 tuoi, tro thanh giao su. Nam 2006, moi 31 tuoi, T. Tao duoc tang Huy chuong Fields (duoc coi nhu Giai thuong Nobel trong toan hoc), tro thanh mot trong may nguoi tre tuoi nhat duoc nhan vinh du cao quy ay. Terence Tao duoc coi la “Mozart trong toan hoc”.

Mot ngay giua thang 12/2009, toi den tham gia dinh nha tho Vu Quan Phuong, mot ong ban “co tri”, tai nha rieng o khu do thi moi Dinh Cong, va rat may duoc tro chuyen voi nguoi con trai dau cua ong la anh Vu Ha Van.

Nam 2003, duoc ong Chu tich Hoi Toan hoc My gioi thieu, toi bat dau lam quen voi Terence Tao" - anh Vu Ha Van ke lai. "Nam ay, Tao moi 28 tuoi, chua duoc tang Huy chuong Fields. Anh song voi nguoi vo tre goc Han Quoc trong mot can ho hep tai quan Cam, bo ra san nha lam toan. Cung mang dong mau chau A, nen chung toi de dong cam. Ve sau, qua trao doi email, chung toi cam thay rat de hieu nhung y tuong cua nhau. Tu day, Tao va toi cong tac cong bo duoc 15 bai bao khoa hoc va 1 cuon sach chuyen khao day 500 trang. Rieng cuon sach chung toi viet mat ba nam.

Noi toi day, anh Vu Ha Van chay voi len gac tim cuon sach ay mang xuong cho toi xem. Do la cuon Additive Combinatorics (Toan hoc to hop cong tinh) cua hai tac gia Terence Tao va Van H. Vu, do Vien Nghien cuu toan hoc cao cap Dai hoc Cambridge (Anh) xuat ban nam 2006.

May hom sau, vao website cua Hoi Toan hoc My, toi doc duoc bai diem sach dai 9 trang kho A4 do Ben Green, mot nha toan hoc Anh rat noi tieng, lam viec tai Dai hoc Cambridge, viet. Ben Green cho biet thuat ngu toan hoc to hop cong tinh chi moi xuat hien gan day, do Terence Tao dat ra, va da tro thanh mot chuyen nganh toan hoc phat trien nhanh, mang lai nhieu hung thu. Con it nha toan hoc quen voi thuat ngu nay, mac du ho rat quen nhung thanh tuu cot moc cua no. Sau khi phan tich y nghia cua cuon sach, Ben Green ket luan:

Tom lai, cuon sach la mot dong gop quan trong cho van lieu toan hoc va da tro thanh cuon sach ma the he sinh vien moi can doc cung nhu nhung chuyen gia trong cac linh vuc gan gui can hoc hoi them ve toan hoc to hop cong tinh (chang han, chuong 4 co the coi la rat hap dan doi voi cac nha ly thuyet ve khoa hoc tinh toan). Day la cuon sach viet rat dung luc va hai tac gia cua no rat dang duoc ngoi ca vi da the hien mot cach day thuyet phuc. Rieng toi, toi co toi ba ban in: mot ban de o nha, mot de o noi lam viec, va ban thu ba du phong truong hop hai ban kia bi cu nat.

Tu ngay 16 den 22/12/2009, tai Seoul, dien ra cuoc gap lam viec giua cac nha toan hoc My va Han Quoc. Terence Tao, Van H. Vu (tuc Vu Ha Van), James T. McKernan, Frank Morgan va Hee Oh la nhung nguoi duoc Hoi Toan hoc My cu sang Seoul gioi thieu nhung cong trinh moi. Theo doi qua Internet, toi thay gioi toan hoc Han Quoc don tiep rat trong thi doan dai bieu gioi toan hoc My ma Vu Ha Van la mot thanh vien.

Vao nhung thap nien 70 va 80 cua the ky 20, toan hoc Han Quoc (cung nhu Singapore va lanh tho Dai Loan) con yeu hon Viet Nam. Nhung, sau do, nho co tam nhin xa va chien luoc dung, Han Quoc da thuc hien duoc mot “buoc nhay vot ky dieu” ve khoa hoc va cong nghe noi chung, cung nhu ve toan hoc noi rieng. Hien nay, Han Quoc (cung nhu Singapore va lanh tho Dai Loan) da vuot nuoc ta ve so cong trinh cong bo hang nam tren cac tap chi toan hoc quoc te, mac du ve cac cong trinh dinh cao thi Viet Nam van con mot so linh vuc vuot troi hon.

Dieu dang mung la, gan day, nhung nguoi giu trong trach quan ly trong khoa hoc - cong nghe cung nhu trong giao duc - dao tao o nuoc ta da nhan thay dieu ay, va buoc dau co mot so chu truong dung huong de kip thoi bo khuyet, nhu lap Quy Phat trien Khoa hoc va Cong nghe Quoc gia (NAFOSTED) hay soan thao Chuong trinh Trong diem Quoc gia Phat trien Toan hoc den nam 2020 de de trinh Quoc hoi thong qua. Sau su kien Ngo Bao Chau duoc tang Huy chuong Fields, Chuong trinh Quoc gia Phat trien Toan hoc da duoc Nha nuoc ta thong qua.

Trong may thap nien vua qua, tinh trang tien luong qua thap va thieu su tro giup them dung muc ve cac mat khac, khien cho nhieu tai nang toan hoc tre gan bo voi dat nuoc khong the toan tam toan y lam nghien cuu, ma phai “chay so” lam nhieu viec “tay trai” nhu day tu, luyen thi dai hoc, hay buon ban lat vat de kiem song, rat co hai cho su nghiep khoa hoc...

La cuu hoc sinh chuyen toan Truong Chu Van An

...Thoi gian anh Vu Ha Van ghe qua Ha Noi lan nay qua ngan, nen toi khong hoi chuyen duoc nhieu. Toi quen gia dinh anh tu nhieu thap nien, biet anh tu khi anh con la hoc sinh chuyen toan Truong THPT Chu Van An, Ha Noi. Co the noi, so dong cac nha toan hoc xuat sac o nuoc ta hien nay, vao do tuoi duoi 60, deu la cuu hoc sinh chuyen toan. Boi vi, tu nam hoc 1965-1966, mac du bi may bay My danh pha ac liet, Thu tuong Pham Van Dong, duoc su ung ho day nhiet tinh cua cac Giao su Ta Quang Buu, Le Van Thiem, da quyet dinh bat dau mo cac lop pho thong chuyen toan tren mien bac nuoc ta...

Tinh den nay, Vu Ha Van da cong bo hon 80 cong trinh - mot con so rat dang ne; co nhung cong trinh duoc in tren cac tap chi toan hoc dinh cao the gioi nhu Annals of Mathematics (Nien giam toan hoc), Journal of AMS (Tap chi cua Hoi Toan hoc My), v.v. Cac bai bao cua anh duoc trich dan nhieu, tuc la dat chi so anh huong (impact index) rat cao.

Nam 2009, Nha nuoc ta da cong nhan Vu Ha Van la giao su kiem chuc tai Vien Toan hoc Viet Nam, khi anh 39 tuoi. Ngo Bao Chau va Vu Ha Van la hai giao su tre nhat Viet Nam. Du song va lam viec o nuoc ngoai nhieu nam, ca hai anh van giu quoc tich CHXHCN Viet Nam.

Moi day nhat, GS Vu Ha Van da phat bieu cam tuong ve “su kien Ngo Bao Chau”:

GS Chau la ban toi. Toi rat phan khoi khi nghe tin nay. Mac du “tin don” da co tu lau trong gioi toan hoc, nhung khi biet chac chan van vui hon. Cung nhu anh Chau, toi va vo con ve Viet Nam gan nhu thuong xuyen, va moi lan ve, toi deu ket hop giang day va nghien cuu tai Vien Toan hoc va Truong dai hoc Khoa hoc tu nhien (thuoc Dai hoc Quoc gia Ha Noi)…

Ham Chau
* Tieu de bai bao do toa soan dat


Mot so tin bai khac ve GS Ngo Bao Chau:

» Tro chuyen voi "co be dac biet" trong le mung GS Chau
» Toan van phat bieu cua Thu tuong tai le mung GS Chau
» Toan van bai tam su sau sac cua GS Chau toi 29/8
» "Chinh phu se tao nhung dieu kien tot nhat cho GS Chau"
» Video: Thu truong ca ngoi GS Chau
» Hinh anh va cau noi dau tien cua GS Chau khi ve nuoc
» Don GS Chau ve nuoc nhu the nao?
» Tuong Giap, GS Chau:Trung hop ki la van nguoi, the nuoc


Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.