Co giao toi

Thứ ba, 15 Tháng mười một 2005, 01:24 GMT+7

Ky niem ngay nha giao VN 20-11


Co giao toi
Co Phan Thi Tiu
Cu bi cuon vao dong troi cua cuoc song noi phuong xa, mai den mot hom hoi ngo lop ban be au thoi, uoc muon tim gap lai co giao cu trong toi moi troi day manh me.

Nhung soi lai ky uc, luc tung ho so, so sach lien quan... chung toi cung chi biet chung chung que co o Quang Binh.

Cho den mot ngay thang ban gio da la bac si bong het toang len: “Tim ra co Tiu roi, co Phan Thi Tiu o Ham Ninh, huyen Quang Ninh, tinh Quang Binh...”.

Chum vai thoi doi ngheo

Gan 30 nam qua, moi lan chot nho den co la hinh anh chum vai thieu lai hien len trong tam tri toi voi mot cau hoi deo dang. Gio day gap lai co, cau hoi ay duong nhu cang thoi thuc hon: “Tai sao luc ay doi kem nhu the, tai sao o Quang Tri khong co vai ma co lai co duoc chum vai de minh hoa cho bai hoc tren lop?”.

Co van cuoi hien lanh: “Noi that luc ay rat kho khan, kho lam, nhung nghi mai: chang le hoc ve trai vai ma HS chua bao gio thay vai thi lam sao cam nhan duoc. The la co lay ra vai dong danh dum gui nguoi di cho trong Hue mua ve de bai giang them song dong”.


Co giao toi
Qua la chum vai hom ay doi voi lu tre chung toi het suc “truc quan sinh dong”, nho the ma nhung bai giang cua co luon co mot suc hut ky la. Khong nhung the, co con day chung toi nhieu ky nang khac, tu may va, theu thua, dom nut... cho den lam tho! Nhung cau tho tho vung ngay nao nhu Lop em la lop 5A. Hoc hanh tan toi moi la tro ngoan da nang buoc tam hon cho bao lop ban be toi, giup ho biet song dep trong va hon hau noi chan troi goc be.

Ngay ay ngheo, rat ngheo nhung cai tinh thay tro luon tham dam va gan gui. Sau nam 1975, cha toi mat, tu mien Nam tro ve que (Quang Tri), ma toi mot nach bon dua con tho trong boi canh dat nuoc dang gap nhieu kho khan, gia dinh toi duong nhu tung ban den cung cuc.

Toi mot buoi chan trau, mot buoi den truong voi bo quan ao tan dung tu vai bao cat, chiec cap tap chi don so la tui lac, vo viet qua mot lan phai ngam nuoc com phoi kho viet lai (thuong bi nhoe nhoet), roi muc viet cung phai “che bien” tu hat mong toi... Com khong du an, cac anh em toi phai thay nhau chan trau cho hop tac xa ma van cu doi. Doi den do phai thuong xuyen an chao rau (cac loai rau tap tang o vuon nha, mot it khoai va chi nhum gao), khoai san, tham chi phai an ca cam, goc chuoi, goc du du... thay com. Ngay nao con no cung ram rich va eo eo doi no ben hien nha.

Trong tinh canh ay, mot dem ma toi om toi vao long rung ruc: “Ma tiec la da khong thuc hien duoc loi hua voi cha con luc sinh thoi. Den nuoc nay roi, con phai nghi hoc de do dan them voi cac anh chi, me xot xa lam...”. Dua tre 9 tuoi chi biet gat nuoc mat tu bo giac mo tro thanh ky su, xa ban be, thay co... nhan lay con trau cua hop tac xa - chinh thuc tro thanh muc dong chuyen nghiep de co them 4 ang lua (khoang 17 kg/ang) moi vu.

Nhung roi mot dem khi biet chuyen, co Tiu da den tan nha toi dong vien, thuyet phuc ma cho toi tro lai truong. “Neu khong co gao an, co va giao vien trong truong se gop vao nuoi em, chi dung lo...” - co Tiu tu tin noi. Khong dung vung noi truoc loi thuyet phuc tha thiet cua co, ma toi khong cam duoc nuoc mat, danh gat dau. Rieng toi vui suong den nghen ngao vi da duoc tro lai truong lop voi thay co va ban be than yeu cua minh.

Toi may man duoc hoc co Tiu lien tuc den ba nam, tu lop 3 den lop 5. Trong ky uc cua minh toi van nho ve ngoi truong nho be - noi ma nhieu giao vien, trong do co co - duoc lu tre chung toi xem nhu mot nguoi me thu hai. Co ti man dom lai tung chiec nut bi dut cho dua nay, can than dan do dua kia nho mang ao am khi troi tro ret, lo lang ve den tan nha HS kem cap them moi khi co ai do chua hieu bai...

Co lan dua chung toi di thi HS gioi o tan thi tran huyen ly, co tro com dum com nam di bo den 12km, met den ra roi. Biet vay nen choc choc co lai dung chan lay nuoc cho chung toi uong, dong vien chung toi co buoc len phia truoc... Dem truoc ngay thi, co tro phai vao nha dan xin ngu nho. Ba co tro mot giuong va khi say giac, ban N. con vo tu quo tay so ti co nhu van quen voi me (!).

Thang 10-1974, tu Quang Binh, co duoc dieu dong vao Quang Tri giang day o vung giai phong theo che do di B (dan chinh). Nam 1975, co chuyen vao Hai Tan, huyen Hai Lang, Quang Tri va day mot leo den 20 nam.

Sau giai phong, doi song nguoi dan noi chung het suc co cuc, rieng mien Trung con co cuc hon. Luong giao vien tieu hoc chi khoang 40 dong/thang, trong do co nhung nam nhu 1979-1980, giao vien phai thuong xuyen an bo bo, bot mi thay com. Do cung la thoi ky ma trong khi khong it giao vien da phai “nhay” sang nganh khac thi co van deu deu ba bua bo bo den lop.

Hon 30 nam day hoc doi voi co, duong nhu chi co cho ma khong he nhan lai gi cho minh, neu co cung rat it. Do la net dep nhan van cao ca cua nghe giao va cung la noi nghiet nga cua nghe.


Hon da lan hoai, khong dong reu…

Nam 1994, co tro ve que sau dung 20 nam dang dang gan bo voi manh dat Quang Tri. Ve lai Ham Ninh, Quang Ninh (Quang Binh) que huong, co van tiep tuc dung tren buc giang, du sau do duoc cat nhac len hieu pho Truong tieu hoc so 1 Ham Ninh.

“Hon da lan hoai, hon da khong dong reu”. Sau gan 30 nam gap lai co, cau ngan ngu ay cu khien toi day dut, bui ngui... Ngay co roi ngoi truong Hai Tan (Hai Lang, Quang Tri), nhieu can bo xa va nguoi dan da tien co trong nuoc mat. Nguoi ta khong khoi xuc dong vi co da de lai tron tuoi thanh xuan cho manh dat nay - mot su dang hien khong chut doi hoi, dan do - va ca chanh long cho noi chiec bong cua than phan.

“Hon da lan hoai, hon da khong dong reu”. Ra di mot bong tro ve mot bong. Phai kho khan lam toi moi dat duoc cau hoi voi co ve chuyen chong con, vi van khong tin mot nhan sac man ma, mot tinh cach soi noi nhu co thoi tre lai phai chiu su ham hiu cua so phan. Co cuoi ma anh mat xa xam: “Co le cai so co no the...”.

* Co bao gio co an han voi con duong minh da chon?

- Khong, co chua bao gio co suy nghi ay, ngay tu ngay dau nhan quyet dinh di B vao Nam. Neu duoc lua chon lai, co van chon nghe giao...

Khi toi tim gap duoc co cung la luc co chuan bi nhan quyet dinh nghi huu. Cung may, nam 1994 tu Quang Tri tro ve co con lan lung duoc 9 trieu dong nho tang gia... nuoi heo miet mai trong 20 nam o day. So von ay cung voi su tro giup cua ho hang, nguoi than, co da xay duoc mot ngoi nha nho tren manh dat cua nguoi anh trai. Phia trong trang tho, hang chong bang khen, giay khen co van con cat giu.

Hon 30 nam dung tren buc giang, trong do co 25 nam la “chien si thi dua”, roi nao la bang khen day gioi, bang khen ve cong tac pho cap giao duc va ca bang khen “gioi viec nuoc, dam viec nha”! Va co le qui gia nhat doi voi co van la tam Huan chuong Khang chien hang 3 do Chu tich nuoc trao tang nam 1997, duoc treo trang trong o goc tuong.

Do la tat ca gia san cua mot doi nguoi day hoc.

Chia tay co, dem da bat dau xuong nhanh. Nhin ngoi nha hai gian trong trai giua vung chiem trung menh mang ma khong khoi ai ngai. Khong hieu co se song ra sao voi nhung nam thang con lai phai roi phan trang bang den von da thanh nghiep, trong khi can benh dai trang 10 nam qua van chua buong tha co?

Dau biet thoi gian khong bat bien, dau biet cai nghiep cam phan von khong so do thiet hon, duoc mat... nhung sao van thay cay cay noi khoe mat khi chanh nghi ve noi quanh que, don coi khung khiep cua mot kiep nguoi.

HA THACH HAN

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.