Vai tro bi thu trong cong tac can bo

Thứ bảy, 31 Tháng mười hai 2011, 17:30 GMT+7

Bi thu da tro thanh mot dang nguoi dung dau dac biet tu cach dung dau khong duoc xac lap ca trong luat phap va Dieu le Dang, co quyen han rong nhung lai khong chiu trach nhiem ve phap ly.

Chinh don Dang vi su ton vong cua che do
LTS: Trong dien van khai mac Hoi nghi Trung uong 4 khoa XI (ngay 26/12/2011), Tong bi thu Nguyen Phu Trong neu mot trong ba van de cap bach, can lam ngay trong xay dung Dang la “xac dinh ro tham quyen, trach nhiem ca nhan nguoi dung dau cap uy, chinh quyen va moi quan he voi tap the cap uy, co quan, don vi”. TS gioi thieu bai viet cua ong Bui Duc Lai, nguyen chuyen gia cao cap Ban To chuc Trung uong, duoc dang tren Tap chi Xay dung Dang dien tu ngay 31/12/2011.

Trong moi the che chinh tri, cac chinh dang deu la nhung to chuc chinh tri - xa hoi, da so to chuc theo nguyen tac tap the, lam viec theo che do hoi nghi, quyet dinh theo da so. Dang Cong san Viet Nam co he thong to chuc trong cac co quan nha nuoc, chinh tri xa hoi, kinh te, van hoa, giao duc, hoi doan… cac cap. To chuc dang o do co vai tro hat nhan lanh dao, deu theo che do tap the, ke ca khi co quan, don vi theo che do mot nguoi dung dau.

Qua nhieu nam doi moi phuong thuc lanh dao cua Dang, hien nay da co nhung cai tien quan trong, nhung van con nhieu van de co quan dang lam thay co quan nha nuoc, lam thay cac to chuc chinh tri - xa hoi. Dieu nay the hien kha ro trong cong tac can bo o cac to chuc dang theo vung lanh tho tu dia phuong den Trung uong (cap xa, huyen, tinh va toan quoc). Day la loai hinh to chuc dang duoc giao quyen quyet dinh trong cong tac can bo cua ca he thong chinh tri trong pham vi dia phuong.

Nguoi dung dau dac biet

Bo phieu tai DH dai bieu dang bo phuong Dich Vong, Ha Noi thang 1/2010. Anh: Le Anh Dung
Vai tro bi thu trong cong tac can bo

To chuc dang cac cap tu co so den trung uong khong theo che do mot nguoi dung dau (Cac co quan tham muu, hanh chinh, su nghiep cua Dang: cac ban tham muu, truong dao tao, vien nghien cuu… van theo che do mot nguoi dung dau). Vi vay, bi thu cap uy ve nguyen tac khong the va khong phai la nguoi dung dau, hoac chi co the la mot dang “nguoi dung dau khong day du”..

Trong toan bo 48 dieu cua Dieu le Dang hien hanh khong co diem nao thua nhan hoac ham y thua nhan vai tro nguoi dung dau cua bi thu (tham chi hau nhu khong co y nao de cap den chuc nang, nhiem vu, quyen han cu the cua chuc danh nay). Vay ma trong thuc te, khong it bi thu cap uy dia phuong duoc coi nhu nguoi dung dau cao nhat, khong chi trong quan he doi voi cap uy va dang bo, ma ca doi voi co quan chinh quyen, tu phap, cac to chuc chinh tri - xa hoi… va toan the dia phuong noi chung. Khong it bi thu hanh xu voi tu cach do trong hoat dong cua minh. Cac to chuc, co quan, don vi trong dia phuong duong nhu cung mac nhien thua nhan nhu vay.

Nhu vay la tren thuc te bi thu da tro thanh mot dang nguoi dung dau dac biet. Dac biet o cho tu cach dung dau khong duoc xac lap ca trong luat phap va Dieu le Dang, nhung lai co the lam “nguoi dung dau cua nhung nguoi dung dau”; co quyen han rong, vuot ra ngoai pham vi to chuc dang; co quyen nhung lai khong chiu trach nhiem ve phap ly.

Dieu nay khong phu hop voi luat phap, Dieu le, Cuong linh cua Dang, nhung van ton tai trong thuc te. Tham chi co nguoi con cho rang do chinh la the hien vai tro lanh dao toan dien cua Dang.

Tinh trang nay co nhieu nguyen nhan, nhung co le nguyen nhan quan trong nhat bat nguon tu nhan thuc va thuc hanh khong dung quan diem “Dang thong nhat quan ly doi ngu can bo”.

Hieu va thuc hanh khong dung quan diem nay dan den mot thuc te pho bien la cap uy tro thanh chu the toan quyen ra quyet dinh ve can bo cua ca he thong chinh tri va cac to chuc hanh chinh, su nghiep, doanh nghiep nha nuoc... Cap uy kho co the thuc su lam dung vai tro quyet dinh tap the ve can bo. Ket qua la bi thu va mot vai nguoi gan gui bi thu trong bo may la chu the nam thuc quyen quyet dinh nhan su lanh dao cua moi to chuc. Thong qua co che nay, bi thu nghiem nhien tro thanh nhan vat so mot, nam quyen luc cao nhat.

Nam trong tay mot quyen han lon, neu bi thu cap uy la nguoi co duc do, day du y thuc trach nhiem truoc nhan dan va Dang, tu giac ton trong nguyen tac to chuc, co van hoa lanh dao thi nhung mat tieu cuc it phat sinh. Nhung khong phai ai cung co nhung pham chat do. Hien tuong lam dung quyen luc, thao tung to chuc vi loi ich va dia vi ca nhan xay ra ngay mot pho bien hon, co cho thi cong nhien, tho bao, co cho thi kheo leo, tinh vi. Quyen luc khong bi kiem soat thi som muon cung se tha hoa, nay sinh tieu cuc.

Can khang dinh rang, tinh trang quyen luc tap trung qua muc vao mot ca nhan, du mang danh nghia nao cung khong co gi chung voi tang cuong su lanh dao cua Dang. Nguoc lai, no lam bien dang va suy yeu vai tro lanh dao, dat toan bo the che va xa hoi vao tinh the khong an toan. Dang luon luon chu truong ngan ngua va chong lai mot su tap trung nhu vay.

Lam ro vai tro, tham quyen trach nhiem cua cap uy va bi thu cap uy trong cong tac can bo tro thanh mot trong nhung khau quan trong then chot trong xay dung nha nuoc phap quyen Viet Nam va xay dung Dang.

Bi thu va cong tac can bo

La chinh dang duy nhat lanh dao va cam quyen, su lanh dao cua Dang duong nhien co tinh thong nhat tren moi linh vuc, trong do co cong tac can bo. Nhung lanh dao cong tac can bo va quan ly doi ngu can bo la hai pham tru khac nhau. Nhung yeu to moi xuat hien khien cho viec Dang thong nhat quan ly doi ngu can bo tro thanh tinh huong “co van de”.

Mot la, trong xa hoi ngay cang xuat hien “doi ngu” ngoai “bien che”, khong an luong nha nuoc, bao gom ngay cang dong dao cac nha tri thuc, khoa hoc, chuyen mon, van, nghe si, nha quan ly, doanh nhan… Ho da thoat khoi than phan be mon, bi chen ep trong co che cu, co vi tri ngay cang quan trong hon trong su nghiep xay dung va bao ve dat nuoc, cau thanh bo phan khong the thieu trong gioi tinh hoa cua xa hoi. Khong the gat ho ra ngoai “doi ngu can bo”. Ho chi chiu su “quan ly nha nuoc” trong tu cach cong dan va tren linh vuc hoat dong nghe nghiep, chuyen mon cua minh. Dat van de Dang thong nhat quan ly ho la chua phu hop, chua co noi dung cu the.

Hai la, quyen quan ly can bo co quan nha nuoc la quyen phap dinh doi voi cac chu the trong to chuc do. Di kem voi tham quyen phap dinh la trach nhiem phap dinh. Dang lanh dao Nha nuoc, trung thanh voi nguyen tac hoat dong trong khuon kho Hien phap va phap luat, khong the khong lanh dao de cao va thuc hien nghiem cac the che nay. Cac quy dinh, quy che cua Dang phai dap ung yeu cau do. Nhung dieu gi khong phu hop can sua doi. Noi cach khac, nhan thuc va to chuc thuc hien van de thong nhat quan ly doi ngu can bo truoc day, den nay khong con phu hop.

Doi ngu can bo cua dat nuoc ngay cang phat trien manh, bao gom nhieu bo phan. Chi co mot bo phan trong do la doi tuong “thong nhat quan ly” cua to chuc dang. Do la nhung can bo trong bo may dang, nhung dang vien hoat dong trong bo may nha nuoc, trong cac doan the, cac to chuc kinh te, xa hoi…

Trong Dieu le Dang can bo sung mot dieu hoac mot khoan de cap nhung diem chinh ve chuc nang, nhiem vu, quyen han cua bi thu, tuong thich voi vai tro cua chuc danh nay trong to chuc. Can tong ket thuc tien va yeu cau dat ra doi voi chuc danh bi thu de de ra nhung noi dung nay. Chac chan bi thu phai duoc giao nhung quyen han va trach nhiem cao hon so voi cac thanh vien khac trong tap the cap uy.

Voi nhung quy dinh bo sung do, bi thu van chi co vi tri nguoi dung dau khong day du trong cap uy.

Bi thu khong phai la nguoi dung dau dang bo. Dang bo chi co mot tap the dung dau la dai hoi dang va ban chap hanh dang bo (giua hai ky dai hoi). Vi vay bi thu khong co tham quyen ra “chi thi”, “quyet dinh” cho dang bo cap duoi, cho can bo, dang vien noi chung, lai cang khong duoc vi pham quyen cua to chuc dang cap duoi quyet dinh cac van de thuoc pham vi quyen han cua no, khong trai voi nguyen tac, duong loi cua Dang va phap luat nha nuoc.

Bi thu khong phai la nguoi dung dau he thong chinh tri dia phuong, cang khong phai la nguoi dung dau dia phuong. Trong Nha nuoc ta khong ton tai chuc danh nguoi dung dau cao nhat moi dia phuong (nhu kieu “quan phu mau” trong chinh quyen cu).

Neu bi thu duoc bau hoac cu vao co quan cong quyen dia phuong thi duong nhien co tham quyen va chiu trach nhiem phap ly gan voi vi tri do.

Co y kien de nghi bi thu cap uy nen dong thoi la nguoi dung dau chinh quyen dia phuong cung cap. Nhung neu chi “ket noi” cac chuc danh lanh dao Dang va Nha nuoc mot cach hanh chinh, nhu cach lam tung pho bien trong cac nuoc XHCN theo mo hinh truoc day, thi khong the mong cho ket qua tot hon cai ho da co. Van de chu yeu la o cho xay dung va thuc hien duoc mot co che dan chu co the huy dong dong luc cua cac chu the trong dang cam quyen, trong xa hoi va trong nhan dan de dinh ra con nguoi dam nhan chuc danh do.

Ngan chan truc loi, mua ban chuc quyen, gian doi

Tren co so doi moi phuong thuc Dang lanh dao cong tac can bo va quan ly doi ngu can bo, can doi moi vai tro cua cap uy va bi thu trong cong tac can bo. Phai chang nen huong vao mot so diem sau day:

Mot la, mo rong doi tuong can bo can quan tam lanh dao, khong chi bo hep trong dien quan ly, trong nhung nguoi huong luong nha nuoc, ma ca trong gioi tinh hoa nhu da noi tren. Thao go nhung can tro han che su luan chuyen tu nhien giua hai khu vuc trong va ngoai bien che nha nuoc. Lanh dao doi ngu can bo noi tren khong the chi gan voi quyen luc quan ly nhu truoc ma phai tren co so luat phap, bang uy tin chinh tri cua Dang, tren tinh than dan chu, cong bang, binh dang, vi loi ich chung.

Hai la, dieu chinh lai doi tuong va noi dung quan ly can bo. Dang lanh dao cong tac can bo nhung khong thay cac co quan nha nuoc, doan the quan ly can bo theo luat phap, dieu le cua to chuc.

Kien quyet di theo huong quan ly can bo theo luat, dieu le cua moi to chuc.

Dang lam that tot viec gioi thieu dang vien uu tu vao hoat dong trong cac co quan lanh dao cua he thong chinh tri, nhung khong ap dat bang bien phap hanh chinh.

Coi trong viec kiem tra dang vien hoat dong trong cac co quan do trong viec thuc hien chuc trach, cong vu. Kip thoi xu ly ky luat, rut y kien gioi thieu cua Dang khi thay can.

Ba la, lanh dao, kiem tra to chuc dang cap duoi, co quan dang, can bo dang, dang vien la can bo, cong chuc bo may nha nuoc va doan the thuc hien chu truong, duong loi cua Dang va phap luat nha nuoc trong cong tac can bo.

Tap trung truoc mat vao viec ngan chan te truc loi, mua ban chuc quyen, gian doi truoc het trong lanh dao dang va bo may tham muu.

Bon la, lanh dao thuc hanh dan chu trong cong tac can bo. Thuc te da chung minh rang, dan chu la xuong song cua toan bo the che can bo. De thuc su co dan chu trong cong tac can bo, con rat nhieu viec phai lam. Tuy luat phap, the che, quy dinh hien nay con nhieu van de can doi moi theo huong nay, nhung trong khuon kho hien tai, van co nhieu viec cap uy, bi thu co the lam de thuc hanh dan chu. Van de la co y tuong va quyet tam dau tranh tu bo nhung loi ich cuc bo va thoi quen lam viec theo nep cu hay khong.

Bui Duc Lai
(Tieu de phu do TS dat)

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.