Tai sao nha truong Phan Lan thanh cong

Thứ ba, 06 Tháng chín 2011, 06:15 GMT+7

(TuanVIetNam) Cac thanh tuu ve giao duc cua dat nuoc nay khien cac quoc gia khac phai xem lai. Do la ngay ket thuc hoc ki tai truong tong hop Kirkkojarvi o Espoo, mot vung ngoai o sac mau ruc ro phia tay cua Helsinki, khi Kari Louhivuori, mot giao vien ki cuu va hieu truong cua truong quyet dinh thu nghiem mot cai gi do kha cuc doan – theo tieu chuan Phan Lan.

Mot trong nhung hoc sinh lop 6 cua ong, mot cau be Albani goc Kosovo, da troi dat xa mang luoi hoc tap, chong lai nhung no luc tot nhat cua co giao cua minh. Doi ngu nhung nha giao duc dac biet cua truong - bao gom mot nhan vien xa hoi, mot y ta va mot nha tam li - thuyet phuc Louhivuori rang khong phai loi do su luoi bieng. Vi vay, ong quyet dinh giu cau lai mot nam, mot bien phap tren thuc te da loi thoi rat hiem gap o Phan Lan.

Phan Lan da cai thien rat nhieu trong xoa viec mu chu, mu toan va khoa hoc trong thap ki qua mot phan lon vi cac giao vien cua ho duoc tin cay de lam bat cu dieu gi can thiet de xoay chuyen cuoc song gioi tre. Cau be 13 tuoi Besart Kabashi nay da nhan duoc mot cai gi do giong nhu day kem cho hoang gia.

Trong van phong voi tam tranh co dong "Tau ngam vang" cua Beatles tren tuong va mot cay dan guitar dien trong tu quan ao, Louhivuori noi voi toi "Nam do toi da nhan Besart lam hoc sinh rieng cua toi." Khi Besart khong chiu hoc khoa hoc, dia li va toan hoc, cau ta dung ben canh ban cua Louhivuori truoc mat cac ban cung lop 9 va 10 tuoi cua minh, vach may quyen sach mo tu mot ngan xep cao, tu tu doc mot quyen, roi mot quyen khac, sau do ngau nghien doc them hang chuc quyen nua. Den cuoi nam do, cau con trai cua nhung nguoi ti nan chien tranh Kosovo da chinh phuc duoc ngon ngu phong phu nguyen am cua dat nuoc moi cua minh va den luc nhan ra rang tren thuc te no co the hoc.

Nhieu nam sau, mot Besart 20 tuoi da co mat tai tiec Giang sinh o Kirkkojarvi voi mot chai ruou Cognac va mot nu cuoi lon. Anh ta noi voi giao vien cu cua minh"Thay da giup em." Besart da mo cong ti sua chua xe rieng va cong ti lam sach "No big fuss" (Khong lon xon lon), Louhivuori noi voi toi. "Day la nhung gi chung toi lam moi ngay, chuan bi tre cho cuoc song."

Cau chuyen than ki nay ve mot truong hop tre em duy nhat duoc cuu giup goi mot so trong nhung li do cho ki luc dang kinh ngac ve thanh cong giao duc cua dat nuoc Bac Au nho be nay, mot hien tuong da truyen cam hung, gay boi roi va tham chi ca kho chiu cho cac bac cha me va cac nha giao duc Mi. Giao duc Phan Lan da tro thanh mot chu de nong sau khi bo phim tai lieu nam 2010 Waiting for "Superman" (Cho doi "Sieu nhan" )so sanh no voi cac truong cong lap co van de cua nuoc Mi.

"Du nhan bat cu cai gi" ("Whatever it takes") la mot thai do thuc day khong chi 30 giao vien cua Kirkkojarvi ma hau het 62.000 nha giao duc Phan Lan trong 3.500 truong hoc tu Lapland den Turku - cac nha chuyen mon duoc lua chon tu 10% cac sinh vien tot nghiep hang dau cua ca nuoc de gianh lay duoc bang thac si (master) ve giao duc theo doi hoi. Nhieu truong vua du nho de giao vien biet het moi hoc sinh. Neu dung mot phuong phap nao do khong thanh cong, giao vien tham khao y kien cac dong nghiep de thu mot cai gi do khac. Ho duong nhu thich thu voi nhung thach thuc. Gan 30% tre em Phan Lan nhan duoc mot loai tro giup dac biet nao do trong chin nam dau tien o nha truong.

Nam ngoai, truong hoc noi Louhivuori day phuc vu cho 240 hoc sinh tu lop 1 den lop 9, va tuong phan voi tieng tam ve tinh thuan nhat dan toc cua Phan Lan, hon phan nua trong so 150 hoc sinh bac tieu hoc la nguoi nhap cu tu Somalia, Iraq, Nga, Bangladesh, Estonia va Ethiopia, va cac quoc gia khac. "Tre em tu gia dinh giau co, voi rat nhieu giao duc co the duoc giang day boi cac giao vien ngu ngoc", Louhivuori mim cuoi noi, "Chung toi co gang de nam bat nhung hoc sinh yeu. Dieu do nam sau trong suy nghi cua chung toi. "

Viec chuyen doi he thong giao duc cua Phan Lan bat dau tu 40 nam truoc day la mot be phong quan trong cua ke hoach phuc hoi kinh te cua dat nuoc. Cac nha giao duc co it y nghi vi sao no lai rat thanh cong ke tu nam 2000, khi cac ket qua dau tien tu Chuong trinh danh gia hoc sinh quoc te (PISA - Programme for International Student Assessment), mot bai kiem tra chuan hoa danh cac tre em15 tuoi trong hon 40 dia diem toan cau, cho thay gioi tre Phan Lan co ki nang doc tot nhat tren the gioi. Ba nam sau, ho dan dau ve toan hoc.

Den nam 2006, Phan Lan dung dau trong 57 quoc gia (va mot vai thanh pho) ve khoa hoc. Theo diem PISA 2009 cong bo nam ngoai, nuoc nay dung thu hai ve khoa hoc, thu ba ve doc hieu va thu sau ve toan hoc trong so gan nua trieu hoc sinh tren toan the gioi. Arjariita Heikkinen, hieu truong cua mot truong hoc Helsinki tong hop noi "Toi van con ngac nhien. toi chua nhan ra la chung toi tot den muc do."

Tai Hoa Ki, co lon xon giua chung trong thap ki qua, cac quan chuc chinh phu da co gang dua viec canh tranh thi truong vao cac truong cong lap. Trong nhung nam gan day, mot nhom cac nha tai chinh cua Wall Street va cac nha hao tam nhu Bill Gates da bo tien ung ho nhung y tuong khu vuc tu nhan, chang han nhu cac phieu tai tro giao duc, chuong trinh giang day theo huong du lieu, va cac truong hoc theo hop dong, da tang gap doi ve so luong trong thap ki qua.



Tai sao nha truong Phan Lan thanh cong?

Tong thong Obama ro rang cung da dat cuoc vao viec canh tranh. Cuoc Chay dua cho cac sang kien hang dau cua ong moi goi cac tieu bang dua tranh gianh lay tai tro lien bang bang viec su dung cac bai kiem tra va cac phuong phap khac de danh gia giao vien, mot triet li khong song duoc o Phan Lan. Timo Heikkinen, mot hieu truong Helsinki voi 24 nam kinh nghiem giang day noi "Toi nghi rang, tren thuc te, giao vien se xe ao ho, neu chung ta chi do luong so lieu thong ke, bo qua nhung khia canh con nguoi.

Khong co cac cuoc kiem tra chuan hoa bat buoc o Phan Lan, ngoai mot ki thi cuoi nam o nam cuoi cung cua hoc sinh trung hoc. Khong co xep hang, khong co so sanh, canh tranh giua cac hoc sinh, cac truong hoc hay cac khu vuc. Truong hoc Phan Lan do nha nuoc tai tro. Nhung nguoi trong cac co quan chinh phu dieu hanh cac nha truong nay, tu trung uong den dia phuong, deu la cac nha giao duc, khong phai la cac nha kinh doanh, cac nha lanh dao quan su hoac chinh tri gia chuyen nghiep.

Moi nha truong deu co cung mot muc tieu quoc gia va rut ra tu nguon von chung cua cac nha giao duc qua dao tao dai hoc. Ket qua la mot dua tre Phan Lan co duoc mot co may tot nhan duoc cung mot chat luong giao duc du song trong mot ngoi lang nong thon hay mot thanh pho co truong dai hoc. Theo mot khao sat gan day nhat cua To chuc Hop tac Kinh te va Phat trien (OECD - Organization for Economic Cooperation and Development) thi su khac biet giua cac hoc sinh yeu nhat va manh nhat o Phan Lan la nho nhat tren the gioi . Olli Luukkainen, chu tich cong doan giao vien manh me cua Phan Lan noi "Binh dang la tu quan trong nhat trong giao duc Phan Lan. Tat ca cac dang phai chinh tri canh ta va canh huu deu nhat tri ve dieu nay."

93% hoc sinh Phan Lan tot nghiep tu truong trung hoc pho thong hoac day nghe, cao hon Mi 17,5%, va 66% hoc tiep giao duc dai hoc, muc cao nhat trong Lien minh chau Au. Tuy nhien, Phan Lan chi tieu cho moi hoc sinh it hon Hoa Ki 30%.

Tuy nhien, co mot su vang mat de thay ve xuc cam o nguoi Phan Lan noi tieng kin dao. Ho san sang de an mung chuc vo dich the gioi ve khuc con cau gan day cua ho, nhung ve diem PISA diem thi khong qua nhieu. Pasi Sahlberg, mot giao vien toan li truoc day va bay gio lam viec o Bo Giao duc va Van hoa Phan Lan noi "Chung toi chuan bi cho tre em hoc cach de hoc chu khong phai hoc cach de lam mot bai kiem tra. Chung toi khong quan tam nhieu toi PISA. No khong phai la thu chung toi nham toi."

Maija Rintola dung truoc lop hoc gom 23 hoc sinh 7 va 8 tuoi dang tro chuyen vao mot ngay cuoi thang tu o Kirkkojarven Koulu. Mot mo lon toc nhieu mau nam tren mai toc mau dong cua co giong nhu mot bo toc gia nhuom mau. Co giao vien 20 nam trong nghe nay dang co tim Vappu trong cac giao vien ban ngay va tre em den truong trong trang phuc hon loan de an mung ngay thang Nam (May Day).

Mat troi buoi sang do qua mai ngoi va toa bong mau chanh tren cac thung chua co Phuc Sinh co trong tren cac nguong cua go. Rintola mim cuoi va gio mot ban tay xoe len theo mot goc nghieng - "con huou cao co im lang" thu nghiem thoi gian cua co, do la dau hieu bao de cac hoc sinh giu im lang. Non nho, ao khoac, giay xep gon trong ccac cho am cung, cac dua tre ngo nguay ben canh cac ban lam viec cua chung voi cac ban chan tha, cho toi luot de ke lai chuyen cua chung ngoai san choi. Chung vua tro ve sau15 phut cua thoi gian choi ngoai troi giua cac bai hoc thuong xuyen. Ve sau, Rintola noi "Choi la quan trong o do tuoi nay. Chung toi danh gia cao viec choi."

Van lac lu ngo nguay khong dut, cac hoc sinh loi tu ban lam viec cua chung cac tui nho dung cac nut, dau va cac loai the ep so 1 den 20. Mot giao vien phu ta di qua xung quanh dai mau vang dai dien cho cac don vi cua muoi. Tai mot tam bang dien tu o phia truoc cua phong, Rintola huong dan cho ca lop hoc thong suot cac nguyen tac cua co so muoi. Mot co be deo tai meo tren dau khong co li do ro rang. Mot co khac giu mot con chuot nhoi bong tren ban cua minh de nhac nho co ay o nha. Rintola di long vong khap phong hoc giup moi hoc sinh nam bat cac khai niem. Nhung hoc sinh hoan thanh truoc se choi tro choi giai "cau do hat" cao cap. Sau 40 phut thi den gio an trua nong trong cac quan an tu phuc vu theo kieu o nha tho.

Moi ngay giao vien Phan Lan den truong it gio hon va danh thoi gian tren lop it hon so voi giao vien Mi. Giao vien su dung thoi gian du nay de xay dung chuong trinh dao tao va danh gia hoc sinh cua minh. Tre em danh rat nhieu thoi gian hon de choi ben ngoai, ngay ca giua mua dong. Bai tap ve nha la toi thieu. Tuoi bat buoc bat dau di hoc la 7 tuoi. Louhivuori cho biet: "Chung toi khong voi vang. Tre em hoc tot hon chi khi chung da san sang. Tai sao lai cang chung ra chu? "

Hau nhu khong nghe co tre em bi doi hoac vo gia cu. Phan Lan cho huong ba nam nghi thai san va tro cap cham soc ban ngay cho cac bac cha me va giao duc mam non cho moi tre em 5 tuoi, trong do trong tam la choi va xa hoi hoa. Ngoai ra, nha nuoc tro cap cho cha me, tra cho ho khoang 150 euro moi thang cho moi dua tre cho den khi chung 17 tuoi. 97% tre 6-tuoi theo hoc cac truong mam non cong lap, o do tre em bat dau mot vai noi dung hoc tap nao do. Truong cung cap thuc pham, cham soc y te, tu van va dich vu taxi neu can thiet. Hoc sinh huong cham soc y te mien phi.

Mac du vay, Rintola cho biet den cuoi thang 8 nhung hoc sinh cua co da vuot xa ve trinh do doc va ngon ngu. Khoang thang 4, gan nhu moi hoc sinh trong lop deu doc duoc, va hau het deu viet duoc. Nhung hoc sinh nam da duoc vo ve vao van hoc voi cac sach nhu Kapteeni Kalsarin ("Quan lot Thuyen truong"). Giao vien giao duc dac biet cua truong hop tac voi Rintola de day 5 hoc sinh co van de ve hanh vi va hoc tap khac nhau. Muc tieu quoc gia trong 5 nam qua la de dua vao dong chinh tat ca hoc sinh. Thoi gian duy nhat ma hoc sinh cua Rintola rut ra la khi hoc tieng Phan Lan nhu mot lop hoc ngon ngu thu hai, giang day boi giao vien voi 30 nam kinh nghiem va dao tao sau dai hoc.

Du vay cung co cac ngoai le, tuy hiem. Mot be gai lop 1 khong phai la hoc sinh cu cua Rintola. Co be 7 tuoi nay moi tu Thai Lan den, khong noi duoc mot tu Phan Lan. Co be hoc toan lien tuc thi trong mot "lop hoc chuan bi" dac biet duoc giang day boi mot chuyen gia hoc tap da van hoa. Lop hoc nay duoc thiet ke de giup tre em theo kip cac mon hoc cua minh trong khi con dang chinh phuc ngon ngu. Cac giao vien cua Kirkkojarvi da hoc duoc cach doi pho voi so luong lon bat thuong cac hoc sinh nhap cu. Thanh pho Espoo giup ho them 82.000 euro mot nam trong quy "phan biet doi xu tich cuc" de chi tra cho nhung muc nhu cac giao vien nguon dac biet, nhan vien tu van va 6 lop hoc co nhu cau dac biet.

Rintola se day cung nhom hoc sinh nay vao nam toi va co the trong ca 5 nam tiep theo, tuy thuoc vao nhu cau cua nha truong. Rintola, nguoi duoc Louhivuori tu tay chon lua 20 nam truoc cho biet "Do la mot he thong tot. Toi co the tao moi lien ket manh me voi cac em. Toi hieu chung la ai." Ben canh tieng Phan Lan, toan hoc va khoa hoc, cac hoc sinh lop 1 con hoc am nhac, nghe thuat, the thao, ton giao va thu cong det may. Tieng Anh bat dau hoc o lop 3, tieng Thuy Dien lop 4. Lop 5, cac em co them sinh hoc, dia li, lich su, vat li va hoa hoc.

Mai cho den lop 6, luc do va chi khi cac giao vien day lop dong y tham gia, tre em se chon de du mot ki thi nhiem y toan huyen. Hau het deu tham du, vi to mo. Ket qua khong duoc cong bo. Cac nha giao duc Phan Lan cam thay kho hieu ve niem dam me cua Hoa Ki voi cac bai kiem tra chuan hoa. Trong khi luc loi tu quan ao cua minh tim kiem ket qua nam qua, Louhivuori treu choc "Nguoi Mi deu giong nhu cac bieu do thanh, cac do thi va bieu do mau." Ong noi sau khi ong da tim thay cac ban bao cao "Hinh nhu chung toi da lam tot hon muc trung binh hai nam truoc day. Chang co y nghia gi ca. Chung toi biet hoc sinh ro hon cac bai kiem tra nay co the cho chung toi biet ve chung."

Toi da den Kirkkojarvi de xem lam the nao phuong phap tiep can Phan Lan co the ap dung cho hoc sinh khong theo khuon mau toc vang, mat xanh va Lutheran. Nhung toi tu hoi neu thanh cong cua Kirkkojarvi trong viec chong lai nhung dieu bat thuong co the la mot may man. Mot so cac nha cai cach bao thu to tieng o Mi da thay met moi voi "dam dong Chung toi Yeu Phan Lan" hoac cai goi la ganh ty Phan Lan. Ho lap luan rang Hoa Ki co khong nhieu cai de hoc hoi tu mot quoc gia chi co 5,4 trieu nguoi - 4% trong so do sinh o nuoc ngoai. Tuy nhien, Phan Lan duong nhu o tren mot cai gi do. Lang gieng Na Uy, mot quoc gia co kich thuoc tuong tu, ap u cac chinh sach giao duc tuong tu nhu Hoa Ki. Nuoc nay su dung cac ki thi chuan hoa va giao vien khong co bang thac si. Va cung giong nhu Mi, diem PISA cua Na Uy cung chi lang nhang chang giua trong phan tot hon cua mot thap ki.

De co duoc mot mau thu hai, toi huong ve phia dong tu Espoo den Helsinki va khu lan can co kho khan goi la Siilitie, tu Phan Lan co nghia la "duong con Nhim" ("Hedgehog Road") va duoc biet den voi du an nha o thu nhap thap lau doi nhat o Phan Lan. Ngoi truong cu hinh hop 50 tuoi nam trong mot khu vuc nhieu cay coi, o mot goc cach khong xa mot tram tau dien ngam voi hai ben la cac tram xang va cac cua hang tien ich. Mot nua trong so 200 hoc sinh tu lop 1 den lop 9 la co kho khan ve hoc tap. Hau nhu tat cac cac hoc sinh co khuyet tat nghiem trong nhat nay duoc tron lan voi cac tre em giao duc pho thong, theo chinh sach cua Phan Lan.

Cac hoc sinh lop 1 cua mot lop chay luot qua giua cac cay thong va cay bach duong gan do, tren moi cay co treo mot chong the boc nhua "toan hoc ngoai troi" tu lam cua giao vien. Mot the ghi "Tim mot cay que dai bang ban chan cua ban". Mot the khac ghi "Thu thap 50 hon da va qua dau va xep chung thanh cac nhom muoi". Lam viec theo nhom, cac hoc sinh 7 - 8 tuoi chay dua de xem lam the nao chung co the nhanh chong thuc hien nhiem vu cua minh. Aleksi Gustafsson, co bang thac si o Dai hoc Helsinki, xay dung cac bai tap nay sau khi tham du mot trong nhieu hoi thao mien phi cho giao vien. Ong noi "Toi da nghien cuu thay dieu nay co ich cho tre em nhu the nao. Lam viec ben ngoai la dieu vui thich doi voi tre em. Chung hoc thuc su voi no."

Chi cua Gustafsson, Nana Germeroth, day mot lop hoc chu yeu la tre em co khiem khuyet trong hoc tap, trong khi hoc sinh cua Gustafsson khong co van de trong hoc tap hoac hanh vi. Ca hai ket hop hau het cac lop hoc cua ho trong nam nay de ket hop y tuong va kha nang cua minh di cung voi cac trinh do khac nhau cua hoc sinh. Germeroth, lon hon muoi tuoi, noi "Chung toi biet nhau rat ro. Toi biet Aleksi dang nghi nhung gi."

Nha truong nhan duoc 47.000 euro mot nam tien "phan biet doi xu tich cuc" de thue cac phu ta va giao vien giao duc dac biet, nhung nguoi duoc tra luong cao hon mot chut so voi lop hoc vi doi hoi 6 nam dao tao dai hoc va cac nhu cau cua cong viec. Cu 7 hoc sinh o Siilitie co mot giao vien (hoac tro li).

Trong lop hoc khac, hai giao vien giao duc dac biet da nay ra mot loai hop tac giang day khac . Nam ngoai, Kaisa Summa, mot giao vien voi 5 nam kinh nghiem khong the kiem soat noi mot nhom hoc sinh trai lop 1. Co da nhin mot cach them thuong vao phong lop 2 cua Paivi Kangasvieri yen tinh ben canh, tu hoi dong nghiep voi tay nghe 25 nam nay co bi mat gi co the chia se cung co. Moi hoc sinh co nhieu kha nang tren pham vi rong va nhung nhu cau dac biet. Summa hoi Kangasvieri lieu ho co the ket hop cac gio hoc the duc voi nhau voi hi vong hanh vi tot co the se duoc lay lan. Dieu do cho thay co hieu qua. Nam nay, ca hai quyet dinh hop nhat 16 gio mot tuan. Kangasvieri., nguoi mo ta chinh co nhu mot "nguoi cha" binh tinh va cung ran so voi su am ap nhu mot nguoi me cua Summa cho biet: "Chung toi bo sung cho nhau. Do la su hop tac giang day o muc tot nhat cua no".

Hieu truong Arjariita Heikkinen noi voi toi, rang quan Helsinki nhieu lan co gang dong cua nha truong vi cac khu vuc xung quanh ngay cang co it tre em hon, chi mong co nguoi trong cong dong tang len moi cuu duoc no. Sau rot, gan 100% hoc sinh lop 9 cua truong di vao cac truong trung hoc. Ngay ca nhieu hoc sinh co khiem khuyet nghiem trong nhat cung tim duoc cho trong he thong mo rong cua cac truong trung hoc day nghe, he nay thu hut khoang 43% hoc sinh trung hoc Phan Lan, chuan bi cho ho lam viec trong cac nha hang, benh vien, cac cong truong xay dung va cac van phong cua Phan Lan. Pho hieu truong Anne Roselius noi "Chung toi giup chung tim truong trung hoc dung voi minh. Chung toi quan tam den nhung gi se tro thanh cua ho trong cuoc song."

Truong hoc cua Phan Lan khong phai luc nao cung la mot dieu kinh ngac. Cho den cuoi nhung nam 1960, nguoi Phan Lan van con co thoat anh huong cua Lien Xo. Hau het tre em roi khoi truong cong lap sau 6 nam. (Phan con lai di den cac truong tu, truong ngu phap, truong binh dan, thuong co xu huong it nghiem ngat.) Chi nhung ke co dac quyen hoac may man moi huong mot nen giao duc chat luong.

Canh quan thay doi khi Phan Lan da bat dau co gang nan lai qua khu dam mau gay do cua minh thanh mot tuong lai thong nhat. Trai qua hang tram nam, nhung nguoi yeu doc lap nay nam giua hai cuong quoc doi thu - che do quan chu Thuy Dien ve phia tay va che do Sa hoang Nga ve phia dong. Khong la nguoi Scandinavia cung khong la nguoi Baltic, nguoi Phan Lan tu hao ve nguon goc Bac Au (Nordic) va mot ngon ngu doc dao ma chi co ho moi co the yeu (hoac phat am) duoc. Nam 1809, sau khi da cai tri khoang 600 nam nguoi Thuy Dien nhuong Phan Lan lai cho Nga. Sa hoang tao ra Lanh dia Phan Lan (Grand Duchy of Finland), mot ban-nha nuoc voi nhung quan he hien phap voi de quoc Nga.

Ong ta da chuyen thu do tu Turku, gan Stockholm, den Helsinki, gan St Petersburg. Sau khi sa hoang bi nguoi Bolshevik lat do nam 1917, Phan Lan tuyen bo doc lap, dua dat nuoc vao cuoc noi chien. Them ba cuoc chien tranh nua giua cac nam 1939 va 1945 - hai voi Lien Xo, mot nuoc Duc - de lai dat nuoc nay day seo boi su chia re cay dang va mot khoan no trung phat cua Nga. Pasi Sahlberg, Tong giam doc trong Bo Giao duc va Van hoa noi "Tuy nhien, chung toi van co xoay xo cho nen tu do cua minh."

Nam 1963, Quoc hoi Phan Lan dua ra quyet dinh tao bao chon giao duc cong nhu cu dot pha tot nhat cho viec phuc hoi kinh te cua minh. Sahlberg, tac gia cuon sach sap ra Bai hoc cua Phan Lan, du kien se duoc phat hanh vao thang Muoi, noi "Toi goi do la giac mo lon cua giao duc Phan Lan. Do don gian chi la y tuong rang moi tre em se duoc hoc o mot truong cong rat tot. Neu chung ta muon tranh dua, chung ta can phai giao duc moi nguoi. Tat ca deu xuat hien mot nhu cau de ton tai."

Noi mot cach thuc te - va nguoi Phan Lan khong la gi ca neu khong thuc te - quyet dinh nay co nghia rang muc tieu se khong duoc phep de tieu tan vao viec keu gao. Cac nha lap phap da vach ra mot ke hoach co ve don gian nhung da tao thanh nen tang cho tat ca moi thu se den. Cac truong cong lap se duoc to chuc thanh mot he thong truong tong hop, hoac peruskoulu, cho lua tuoi tu 7 den 16. Giao vien tu tat ca cac noi tren dat nuoc dong gop vao cho mot chuong trinh quoc gia, chuong trinh nay dua ra cac huong dan chu khong phai cac quy dinh.

Ben canh tieng Phan Lan va tieng Thuy Dien (ngon ngu chinh thuc thu hai cua dat nuoc), tre em se hoc mot ngon ngu thu ba (tieng Anh la mot ngon ngu yeu thich) thuong bat dau luc 9 tuoi. Cac nguon tai nguyen duoc phan phoi dong deu. Khi cac truong hoc tong hop duoc cai thien thi theo do cac truong trung hoc pho thong (lop 10 den 12) cung duoc cai thien. Quyet dinh quan trong thu hai den vao nam 1979, khi cac nha cai cach yeu cau moi giao vien phai co bang thac si dao tao trong 5 nam ve li thuyet va thuc hanh tai mot trong tam truong dai hoc nha nuoc - bang chi phi nha nuoc. Tu luc do tro di, giao vien duoc huong vi the binh dang voi cac bac si va luat su. Ung vien bat dau nop don un un vao chuong trinh giang day, khong phai vi tien luong rat cao nhung vi quyen tu chu va su ton trong lam cong viec tro nen hap dan.

Theo Sahlberg, trong nam 2010 co khoang 6.600 ung vien tranh gianh nhau 660 cho dao tao giang day tieu hoc. Vao giua nhung nam 1980, mot bo cuoi cung cac sang kien lay chuyen cac lop hoc duoc thoat khoi cac vet tich cuoi cung cua cac quy dinh tu tren xuong. Viec kiem soat cac chinh sach duoc chuyen giao cho cac hoi dong thanh pho. Chuong trinh giang day quoc gia duoc sang loc thanh cac huong dan rong rai.

Chang han, muc tieu quoc gia toan hoc cho cac lop 1 den 9 da duoc giam xuong con 10 trang gon gang. Chon loc va phan loai tre em thanh cai goi la phan nhom kha nang da duoc loai bo. Tat ca tre em - thong minh hoac it thong minh hon - da duoc giang day trong cac lop hoc tuong tu, voi rat nhieu su tro giup cua giao vien dac biet co san de dam bao tre em khong thuc su se duoc bo lai phia sau. Thanh tra da dong cua vao dau nhung nam 90, chuyen tinh tinh cay va thanh tra cho giao vien va hieu truong. Louhivuori cho biet: "Chung toi co dong luc rieng de thanh cong vi chung toi yeu cong viec cua minh. Sang kien cua chung toi den tu ben trong."

De chac chan, diem khoa hoc quoc te cua Phan Lan chi moi tang trong thap ki vua qua. Trong thuc te, nhung no luc dau tien cua nuoc nay co the duoc goi la hoi Stalinistic. Cac chuong trinh giang day quoc gia dau tien, duoc phat trien vao dau nhung nam 70, nang 700 trang vo hieu luc. Timo Heikkinen, nguoi da bat dau giang day trong cac truong cong lap Phan Lan vao nam 1980 va bay gio la hieu truong cua truong tong hop Kallahti o mien dong Helsinki, nho lai thoi do hau het nhung giao vien trung hoc cua minh deu ngoi tai ban lam viec doc bai cho cac hoc sinh chep vao tap.

Va van con nhung thach thuc. Sup do cua nen tai chinh que quat cua Phan Lan vao dau nhung nam 90 da mang lai nhung thach thuc kinh te moi cho "nuoc Chau Au tu tin va quyet doan" nay, nhu David Kirby goi no nhu the trong quyen Lich su Phan Lan gian yeu. Dong thoi, nhung nguoi nhap cu do vao nuoc nay, cum vao trong cac du an nha o thu nhap thap va tao them cang thang len cac truong hoc. Mot bao cao gan day cua Vien Han lam Phan Lan canh bao rang mot so truong hoc o cac thanh pho lon cua dat nuoc da tro nen lech lac rat nhieu ve mat chung toc va tang lop, dan Phan Lan da trang chon cac truong hoc co it dan ngheo va nguoi nhap cu.

Mot vai nam truoc day, Hieu truong truong Kallahti la Timo Heikkinen bat dau nhan thay rang ngay cang co nhieu bac cha me Phan Lan giau co, co le lo lang ve so luong ngay cang tang cua tre em Somali tai Kallahti da bat dau gui con cai cua ho den mot trong hai truong khac gan do. De dap ung, Heikkinen va giao vien cua minh thiet ke cac khoa hoc moi ve khoa hoc moi truong, tan dung su gan gui cua truong rung. Va mot phong thi nghiem sinh hoc moi voi cong nghe 3-D (3 chieu) cho phep hoc sinh lon tuoi quan sat mau chay ben trong co the con nguoi.

Dieu do van chua bat kip, Heikkinen thua nhan. Sau do, ong noi them:"Nhung chung toi luon luon tim cach de cai thien."

Noi cach khac, du phai nhan bat cu dieu gi.

Song Phan dich theo Smithsonian.

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.