Hien phap va Dieu le Dang may dieu suy nghi

Thứ tư, 06 Tháng bảy 2011, 11:06 GMT+7

Dieu 4 Hien phap khang dinh: "Dang Cong san Viet Nam… la luc luong lanh dao Nha nuoc va xa hoi". Dieu le Dang viet: "Dang Cong san Viet Nam la dang cam quyen". Lanh dao va cam quyen khong phai la nhung khai niem tuong duong TS gioi thieu bai viet cua chuyen gia Bui Duc Lai.

Doi moi su lanh dao cua Dang doi voi Quoc hoi
Hoi nghi TU Dang lan hai se gioi thieu nhan su lanh dao

Hien phap quy dinh nhung van de co ban ve chinh tri, kinh te, van hoa, xa hoi, quyen va nghia vu cong dan, to chuc bo may nha nuoc. Hien phap la dao luat co ban, la can cu xay dung toan bo he thong phap luat, dieu chinh cac moi quan he giua nha nuoc voi cac to chuc chinh tri, dan su va cong dan. Trong mot nha nuoc dan chu, moi to chuc va ca nhan phai hoat dong phu hop voi tinh than cua hien phap. Dai hoi Dang toan quoc lan thu 11 tai Ha Noi thang 1/2011. Anh: Long Anh

Hien phap va Dieu le Dang, may dieu suy nghi
Dieu le cua chinh dang noi chung quy dinh nhung dieu co ban ve tinh chat, muc tieu, nguyen tac, to chuc va dang vien cua dang do. Moi to chuc dang va dang vien phai chap hanh nghiem chinh dieu le, khong cho phep to chuc dang, dang vien o bat cu cuong vi va cap bac nao lam trai dieu le. Qua quy dinh nay, cac chinh dang mac nhien thua nhan dieu le mang tinh chat mot "luat co ban" trong noi bo cua no. Dieu le cua chinh dang chiu su dieu chinh cua hien phap va phap luat. Mot chinh dang hoat dong hop phap thi duong nhien dieu le cua no phai phu hop voi hien phap va luat phap.

O nuoc ta, Dang Cong san Viet Nam co vi tri dac thu la chinh dang duy nhat, la luc luong lanh dao Nha nuoc va xa hoi. Hien phap nuoc ta ghi ro nhu vay.

Hien phap va Dieu le Dang cung khang dinh Dang hoat dong trong khuon kho Hien phap va phap luat. Dieu do cung co nghia la Dang phai chiu su dieu chinh cua Hien phap va phap luat, Dieu le Dang phai phu hop voi tinh than va loi van cua Hien phap va phap luat. Du la chinh dang duy nhat lanh dao nha nuoc va xa hoi, tinh chat "noi bo" van quan xuyen toan bo Dieu le Dang. Dieu le khong the thay the Hien phap va phap luat dieu chinh cac moi quan he giua Dang va cac to chuc nha nuoc, chinh tri, kinh te, xa hoi.

Trong Dieu le Dang Cong san Viet Nam hien hanh co de cap nhieu van de lien quan den moi quan he cua Dang voi Nha nuoc, cac to chuc chinh tri xa hoi va cac to chuc khac. Phan lon cac van de nay khong chi duoc neu ra trong Dieu le Dang ma cung con dong thoi duoc de cap trong Hien phap, phap luat hoac dieu le cua cac to chuc doan the tuy theo moi quan he cu the. Nhu vay, ve nguyen tac, co the noi, cac moi quan he duoc xay dung tren co so dong thuan cua cac ben co lien quan, khong phai do Dieu le Dang "don phuong" quy dinh. Day la mot yeu to quan trong dam bao tinh chinh danh day du cua nhung dieu duoc neu trong Dieu le Dang ve moi quan he cua Dang voi cac to chuc khac.

Viec Hien phap va Dieu le Dang cung khang dinh nguyen tac Dang hoat dong trong khuon kho Hien phap va phap luat da ham nghia khach quan rang nguyen tac nay khong chi do Dang tu giac de xuong, ma con co tinh chat bat buoc doi voi chinh dang duy nhat lanh dao va cam quyen, thuoc pham vi dieu chinh cua Hien phap va phap luat. Vi pham nguyen tac nay la vi pham ca ky luat dang va luat phap.

Tinh chat noi bo cua Dieu le Dang dam bao cho Dang co the dua ra nhung quy dinh noi bo doi voi dang vien trong cac quan he chinh tri - xa hoi.

Dang khong the ra cac quy dinh "giam bot" nghia vu cong dan cua dang vien, uu tien co tinh phan biet doi xu cho dang vien so voi cac cong dan khac trong toan bo trach nhiem va quan he voi tu cach cong dan hoac thanh vien to chuc xa hoi ma ho tham gia.

Nhung Dang co the ra nhung quy dinh rieng ma khach quan mang tinh chat han che mot so diem trong viec dang vien thuc hien quyen cong dan cua ho. Mot so quy dinh hien hanh ve viec dang vien ung cu hoac nhan de cu vao cac co quan nha nuoc, doan the; ve viec dang vien lam chu doanh nghiep tu nhan… deu it nhieu co tinh han che nhu vay. Co the con co y kien khac nhau ve su can thiet va tinh toi uu cua cac quy dinh do. Nhung can khang dinh rang Dang hoan toan co quyen lam nhu vay. Viec lam do la hop hien, hop phap, cung khong vi pham quyen cua dang vien. Khi vao Dang, nguoi dang vien da nhan thuc day du va tu nguyen chap hanh Dieu le Dang va nhung quy dinh cua Dang, cung co nghia la tu giac chap nhan nhung han che do.

Doi voi dang vien duoc cu tri bau lam nguoi dai bieu cua nhan dan tham gia co quan quyen luc nha nuoc, van de khong con hoan toan don gian nhu vay ma co it nhieu khac biet. Cu tri da bau ra nhung ca nhan dai dien cho ho, chu khong phai bau ra nhung dai dien theo chinh dang. Vi vay van phai tim toi nhung phuong thuc thich hop sao cho ho lam tron trach nhiem dai bieu cua nhan dan ma van thuc hien duoc trach nhiem truoc to chuc dang.

Nhin chung, Dieu le cua Dang Cong san Viet Nam, voi phan mo dau va 48 dieu chi tiet, da tap trung de cap truoc het ve nhung van de thuoc noi bo cua Dang. Ben canh do cung con nhung van de can tiep tuc dieu chinh, hoan thien. Co the neu ra mot so diem cu the lam vi du.

Dieu 4 cua Hien phap khang dinh: "Dang Cong san Viet Nam… la luc luong lanh dao Nha nuoc va xa hoi". Dieu le Dang viet: "Dang Cong san Viet Nam la dang cam quyen". Lanh dao va cam quyen khong phai la nhung khai niem tuong duong. Them nua, pham vi "Nha nuoc va xa hoi" ma Dang lanh dao rong hon nhieu pham vi "quyen luc" ma Dang "cam". Su khac nhau ro rang nay giua hai van kien quan trong hang dau do can duoc khac phuc.

Co mot so noi dung da duoc neu trong Dieu le Dang, nhu nhung dieu noi ve Dang thong nhat lanh dao cong tac can bo va quan ly doi ngu can bo; Dang lanh dao cac luc luong vu trang… nhung chua duoc khang dinh hoac khang dinh chua day du, chua cu the trong Hien phap, phap luat. Nhung van de rat he trong nay chi co the co day du tinh chinh danh va hieu luc neu duoc khang dinh trong Hien phap va phap luat. Do la dieu can phai tinh toi trong sua doi, bo sung Hien phap nuoc ta trong thoi gian toi.

De lam duoc nhu vay, can di sau tong ket thuc tien thoi gian qua, bo sung nhan thuc moi, sua doi nhung nhan thuc va viec lam khong con phu hop, tien toi nhan thuc thong nhat, ro rang, minh bach ve nhung van de do. Tu do bo sung, sua doi Hien phap va phap luat, ket hop giua sua doi Hien phap va sua doi bo sung Dieu le Dang.

Trong doi moi chinh tri nuoc ta, co nhieu viec phai lam ma trong tam la cu the hoa va thuc thi trong doi song chinh tri cua dat nuoc nhung quan diem co ban va dung dan da duoc Dang Cong san Viet Nam de ra trong nhieu van kien co ban. Thuc te cho thay day la mot cuoc dau tranh rat kho khan trong pham vi toan xa hoi, truoc het la trong Dang. Nhung dau sao, sua doi, bo sung Hien phap sap toi cung co y nghia rat quan trong, la mot dip kiem diem nhan thuc va nhin nhan thuc tien, huy dong tri tue cua toan Dang, toan dan, tao nen buoc tien moi ve nhan thuc va hanh dong.

Bui Duc Lai
Bai duoc dang tren Tap chi Xay dung Dang so 7/2011.

Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.