Bien doi khi hau de doa sinh ke nguoi dan VN

Thứ năm, 29 Tháng mười một 2007, 04:27 GMT+7

Dung thu 5 ve kha nang de ton thuong do tac dong cua bien doi khi hau, Viet Nam da duoc Lien hop quoc chon la quoc gia de tien hanh nghien cuu dien hinh ve bien doi khi hau va phat trien con nguoi. Theo do, sinh ke cua nguoi Viet dang bi de doa nghiem trong boi nhung thay doi toan cau, doi hoi mot tam nhin dai hoi, mot ke hoach cu the va mang tinh chien luoc.

Cac chuyen gia Viet Nam va quoc te cung thao luan ve Viet Nam trong tinh hinh bien doi khi hau toan cau. Anh: H.G.

Tien gan toi "diem tran"

Bao cao phat trien con nguoi nam nay da danh noi dung chu yeu cho bien doi khi hau, van de duoc ghi nhan la "tinh huong khan cap" cua mot cuoc khung hoang gan lien voi ngay hom nay va mai sau. The gioi chi con chua day mot thap ky de thay doi tinh hinh.

7 nam truoc, cac nha lanh dao tren the gioi da hop mat, cung nhau dua ra cac muc tieu thuc day tien bo trong phat trien con nguoi: cac muc tieu thien nien ky. Nhieu thanh qua da gat hai. Tuy nhien, cac chuyen gia du bao, bien doi khi hau co the se chan dung va day lui thanh qua cua nhung no luc giam ngheo tren toan the gioi.

Nong do khi nha kinh da vuot qua nguong tu nhien suot 650 nghin nam qua. Cac tang bang o Nam Cuc, o Greenland dang tan chay voi toc do ngay cang nhanh. Dai duong xuat hien hien tuong axit hoa. Rung nhiet doi bi thu hep... Tung hien tuong rieng hay cac hien tuong ket hop voi nhau deu dua the gioi tien gan toi "diem tran".

Theo tinh toan, ngan quy cac-bon cho toan the ky 21 co the se bi can kiet vao nam 2032.

Trong the ky 21, nhiet do the gioi co the tang them 5 do C, tuong duong voi su thay doi nhiet do tu thoi ky bang ha, thoi ky phan lon chau Au va Bac My con nam duoi lop bang day 1km. Trong khi do, nguong bien doi khi hau nguy hiem la tang them 2 do C. Neu vuot qua nguong 2 do nay, ket qua phat trien con nguoi se bi day lui tren quy mo lon, cac tham hoa sinh thai khong the dao nguoc se xay ra. Cac chuyen gia nhan manh, nguoi ngheo phai hung chiu nhung tac dong dau tien va huy hoai manh nhat. Dai bo phan luong khi nha kinh do cac nuoc giau va nguoi dan o cac nuoc nay thai ra, nhung cac nuoc ngheo va nguoi dan cua ho lai la nguoi phai tra gia dat nhat cho bien doi khi hau.

Thien tai tap trung chu yeu o cac nuoc ngheo. Trong 4 nam 2000 - 2004, trung binh the gioi co 326 thien tai moi nam voi khoang 262 trieu nguoi bi anh huong, trong do hon 98% o cac nuoc dang phat trien. Muc chenh lech rui ro giua cac nuoc phat trien va dang phat trien la 79 lan.

Nguy co anh huong khi hau gan lien voi bao, lut thuong thay o cac cong dong nong thon tai cac vung chau tho song Hang, song Cuu Long, song Nin, va cac khu nha o chuot trong cac do thi o cac nuoc dang phat trien. Neu khong giai quyet, 40% dan so the gioi co mot tuong lai vo vong.

Viet Nam va "bong den" bien doi khi hau

"Bong ma bien doi khi hau" da va dang duoc nhan dien o Viet Nam, ban dau boi nhung nguoi "trong nganh", lanh dao cap cao, va dang mo rong ra cong dong.

Tren thuc te, sinh ke cua hang chuc trieu nguoi Viet Nam dang bi de doa voi nhung anh huong cua bien doi khi hau. Van de nay va nhung he qua cua no dang khien cho cuoc song nguoi ngheo va nhung nguoi can ngheo Viet Nam o vung nui, vung bien, vung dong bang bi de doa.


Trieu cuong la mot trong nhung he qua cua bien doi khi hau, dang tac dong khong nho den sinh ke nguoi Viet o DBSCL.

Luong mua that thuong va luon bien doi. Nhiet do tang cao hon, tinh hinh thoi tien khoc liet hon. Tan suat va cuong do cua nhung dot bao lu, trieu cuong tang dot bien. Cac dich benh xuat hien va lan tran... Tinh trang thieu hut nuoc tang cao. Dien tich rung ngap man cung bi tac dong. Phan bo rung nguyen sinh, thu sinh co the dich chuyen. Nguy co tuyet chung cac loai dong thuc vat gia tang. Nguy co chay rung, phat tan dich benh ngay cang hien hien. Nguon thuy, hai san bi phan tan.

Rieng viec nuoc bien dang cao co the khien 22 trieu nguoi Viet Nam mat nha. Mot phan lon dien tich cua dong bang song Hong va song Cuu Long co the bi ngap lut do nuoc bien dang, cac chuyen gia canh bao.

Theo tinh toan, nam 2070 cac loai cay trong Viet Nam co the se len toi do cao 550 met va huong len phia bac 100 - 200 km so voi hien tai. Cac loai cay a nhiet doi suy giam... San xuat nong, lam, ngu nghiep se buoc phai dieu chinh.

Bong den bien doi khi hau dang trum len toan Viet Nam. Neu khong dieu chinh, dat nuoc se ngay cang ngap sau vao "mon no sinh thai" khong ben vung ma cac the he mai sau se la nguoi phai tra.

Nhan dien va thich ung

Tuy nhien, du la quoc gia tham gia Cong uoc quoc te ve van de nay rat som, la nuoc da som ky Nghi dinh thu Kyoto, nhung tai Viet Nam, bien doi khi hau lan dau tien duoc dang dan Quoc hoi cach day chua lau. Va noi dung bien doi khi hau van con mo nhat, chim di trong muon ngan van de quoc ke dan sinh khac.

Trong lan gan day, cung chi duy nhat mot vi dai bieu neu van de nay trong chat van chinh phu.

Cung voi nhung dau hieu ngay cang ro rang cua tham hoa, nhan thuc ve bien doi khi hau dang dat duoc su dong thuan trong xa hoi. Ong Nguyen Khac Hieu, Vu pho Vu hop tac quoc te, Bo TN-MT khang dinh "bien doi khi hau la mot thuc te da, dang va se xay ra".

Truoc thuc te do, "Viet Nam can phai co mot chien luoc dai hon, trong mot tam nhin dai han", "can mot quyet tam lon".

Pho Giam doc Quoc gia UNDP tai Viet Nam, ong Christopher Bahuet khuyen nghi, Viet Nam can giai quyet o ca ba cap do: cong dong, chinh sach va nang luc the che, trong do quan trong nhat la xay dung nang luc the che.

O cap do cong dong, trong ngan han, can co cac ho tro khan cap thong qua ho tro thien tai; ve lau dai, can nang cao nang luc thich ung o cac vung bi anh huong, vi du nhu xay dung nha cua thich hop o dong bang song Cuu Long.

O cap do chinh sach, can xay dung chien luoc o cap quoc gia cung nhu dia phuong. Cac yeu to thay doi khi hau can duoc long ghep voi chinh sach phat trien kinh te - xa hoi.

Theo Michael Parisons, dai dien to chuc hoat dong moi truong, Chinh phu can tim cac bien phap thich nghi cho nguoi ngheo va nhung nguoi can ngheo, nhung nguoi chiu tac dong nhieu nhat. Nho do, Chinh phu se giup cho nguoi dan vua thich ung voi dieu kien bien doi, vua bao ve tai san cho ho, dam bao cho sinh ke.


Cac bai viet khac:

Tiep theo >>


^ Lên đầu trang ^


Copyright © 2006-2012 by VietBao.vn
Viet Bao Viet Nam - All Rights Reserved.